Ten charakterystyczny budynek na ul. Fatimskiej rozpoznaje wi瘯szo嗆 nowohucian. Najlepiej znaj� go mieszka鎍y Bie鎍zyc, a tak瞠 tysi帷e os鏏, kt鏎e korzysta造 z pomocy instytucji, kt鏎a si� w nim znajduje, b康� same anga穎wa造 si� we wspieranie jej dzia豉lno軼i. Nowohuckie „Hospicjum im. 鈍. ζzarza” – bo o nim mowa funkcjonuje w naszej dzielnicy od ponad 20 lat.
Na temat Towarzystwa Przyjaci馧 Chorych „Hospicjum im. 鈍. ζzarza”, pocz徠kach jego dzia豉lno軼i i bie膨cym funkcjonowaniu rozmawia豉m z Jolant� Stok這s�, prezesem Zarz康u oraz Renat� Po這msk�, cz這nkiem Zarz康u i koordynatorem P鏊 Nadziei. Z zapisu ich wypowiedzi powsta� ten materia�. Pocz徠ki.
Niewiele os鏏 zna pocz徠ki opieki hospicyjnej w Nowej Hucie, kt鏎e si璕aj� lat 70 tych. Ma這 kto wie, 瞠 dzia豉lno嗆 tak du瞠j i rozpoznawalnej dzi� instytucji rozpocz窸a si� od wolontariatu, od ludzkiego odruchu serca i troski o chorych u kresu 篡cia. Ma這 kto wie, jakie by造 realia w szpitalach, 瞠 闚czesny system niewystarczaj帷o dba� o chorych u kt鏎ych nie by這 szansy na wyleczenie, i 瞠 chorzy ci umierali w b鏊u, cz瘰to osamotnieniu. W 1972 roku w wyniku powo豉nia przez Metropolit� Krakowskiego Karola Wojty喚 Synodu Krakowskiego w parafiach Diecezji Krakowskiej pracowa造 studyjne zespo造 synodalne. Zesp馧 Studyjny Arki Pana, zorganizowany przez ks. proboszcza J霩efa Gorzelanego oraz red. Halin� Bortnowsk�, redaktork� Tygodnika Powszechnego i ZNAK-u wy這ni� grup� wolontariuszy pos逝guj帷ych, za zgod� dr Kownackiego, chorym g堯wnie na nowotwory na oddziale zaka幡ym szpitala im. Stefana 疾romskiego w Nowej Hucie oraz w domach pacjent闚 i domach opieki spo貫cznej. Swoj� opiek� domow� nad chorym opierali na zasadach o鈔odka piel璕niarstwa domowego, powo豉nego do 篡cia w 1957 przez Hann� Chrzanowsk�.
W 1981 r. w Krakowie na bazie Zespo逝 powsta這 „Towarzystwo Przyjaci馧 Chorych - Hospicjum”. W 1982 roku powo豉no Zesp馧 Opieki Hospicyjnej, kt鏎ego celem by這 wolontaryjne opiekowanie si� chorymi terminalnie w ich domach rodzinnych. Cz這nkowie zespo堯w opiekuj帷ych si� chorymi przechodzili podstawowe szkolenie w zakresie opieki piel璕niarskiej i umiej皻no軼i pomocy. W 1993 roku Zarz康 powo豉� niepubliczny zak豉d opieki zdrowotnej, zarejestrowany w rejestrze Wojewody - „Poradni� Leczenia B鏊u i Opieki Paliatywnej”. Przez pierwsze p馧rocze 1993 roku Poradnia dzia豉豉 na zasadach wolontariatu, a nast瘼nie w wyniku zwi瘯szonej liczby chorych Towarzystwo podj窸o decyzj� o zatrudnieniu pracownik闚: lekarzy i piel璕niarek. W prac� Poradni anga穎wani byli wolontariusze Zespo逝 Opieki Hospicyjnej. W latach 1990 - 1996 trwa豉 budowa domu hospicyjnego, kt鏎y zosta� otworzony w 1996 roku. Po wybudowaniu domu – Hospicjum 鈍. ζzarza dzia豉lno嗆 dotycz帷a opieki nad chorymi zwi瘯szy豉 zakres, wzros豉 liczba chorych obj皻ych opiek�. Obecnie
Na przestrzeni lat dzia豉lno嗆 Hospicjum sta豉 si� bardziej profesjonalna, rozwin窸a si� medycyna paliatywna, personel ma coraz wi瘯sz� wiedz� oraz dost瘼 do dobrych medykament闚 i sprz皻u. Niezmienna jest du瘸 uwa積o嗆 i troska o chorego i jego rodzin�. Niezmienne jest r闚nie� to, 瞠 wszechstronna opieka dla nieuleczalnie chorych, zbli瘸j帷ych si� do ko鎍a 篡cia, jest ofiarowywana potrzebuj帷ym bez wzgl璠u na wyznanie, pogl康y, sytuacj� rodzinn� i materialn�. Sprawowana jest przez lekarzy, piel璕niarki, psycholog闚, fizjoterapeut闚, kapelana i wolontariuszy.
Z roku na rok ro郾ie liczba os鏏 chorych potrzebuj帷ych hospicyjnej opieki. Na przyk豉dzie bie膨cych danych Hospicjum 鈍. ζzarza: w okresie od 1 stycznia do 31 pa寮ziernika 2018 roku Hospicjum Stacjonarne obj窸o opiek� 546 chorych, Hospicjum Domowe 490 chorych. Lekarze w Poradni Medycyny Paliatywnej udzielili 622 konsultacji. Nadal te� organizowana jest opieka dla rodzin potrzebuj帷ych wsparcia w trudnych dniach po瞠gnania z najbli窺zymi. W ka盥y ostatni pi徠ek miesi帷a sprawowana jest w hospicyjnej kaplicy Msza 鈍. za Zmar造ch, na kt鏎� zapraszani s� bliscy prze篡waj帷y 瘸這b�. Po Mszy odbywa si� spotkanie z psychologami, na kt鏎ym mo積a porozmawia� o problemach zwi您anych z prze篡wanym osamotnieniem.
W swojej misji Towarzystwo ma r闚nie� propagowanie opieki hospicyjnej, rozw鎩 wolontariatu oraz edukacj�. Cele te realizuje g堯wnie poprzez akcj� Pola Nadziei. W tym roku 穎nkilowa akcja rozpocznie si� 10 marca. Odb璠� si� liczne kwesty, koncerty a tak瞠 konkursy dla m這dzie篡 szkolnej, dzieci i przedszkolak闚. O szczeg馧ach b璠ziemy pisa� wkr鏒ce.
Prowadzenie ca這軼iowej opieki hospicyjnej wymaga zaanga穎wania w jej organizacj� zar闚no Zarz康u Towarzystwa jak i ca貫go zespo逝 pracownik闚 i wolontariuszy oraz przyjaci馧 Towarzystwa. Tylko dzi瘯i wsp鏊nej ofiarno軼i zespo造 hospicyjne mog� zapewnia� opiek� medyczn� i duchow� oraz poczucie bezpiecze雟twa chorym i ich najbli窺zym. Bo przecie� jak pisali w 1984 roku cz這nkowie Komisji Formacji i Informacji:
Nauka nie usunie konieczno軼i 鄉ierci,
Lecz nasza solidarno嗆 w stosunku do umieraj帷ych mo瞠
Przynie嗆 ulg�, pomoc i spok鎩.
Mo積a zapobiega� b鏊owi.
Mo積a oszcz璠zi� upokorze�.
Mo積a SKUTECZNIE WSP茛CZU� UMIERAJ。YM !
Hospicjum 鈍. ζzarza zosta這 zainicjowane i dzia豉 dzi瘯i ofiarno軼i tysi璚y ludzi dobrej woli. Opieka hospicyjna jest bezp豉tna dla chorych i ich rodzin. W cz窷ci jego dzia豉lno嗆 finansowana jest przez Narodowy Fundusz Zdrowia, niezmiernie wa積� pozycj� w hospicyjnym bud瞠cie s� 鈔odki z 1% podatku, P鏊 Nadziei, kwoty z kwest okoliczno軼iowych, darowizny pieni篹ne i rzeczowe. Rozpocz掖 si� okres rozlicze� podatkowych, polecamy Pa雟twa uwadze nasze nowohuckie Towarzystwo Przyjaci馧 Chorych „Hospicjum im. 鈍. ζzarza”- Organizacj� Po篡tku Publicznego KRS 0000048149. To wsparcie jest bardzo potrzebne, zapewni chorym u kresu 篡cia „ulg�, pomoc i spok鎩”.
(a�)
Towarzystwo Przyjaci馧 Chorych
„Hospicjum im. 鈍. ζzarza”
KRS 0000048149
ul. Fatimska 17, 31-831 Krak闚
tel. 12 641 46 66
www.hospicjum.krakow.pl
konto bankowe: 92 2490 0005 0000 4530 9034 8688
Wielkoformatowa wystawa fotografii, autorstwa Adama Gryczy雟kiego, realizowana w ramach obchod闚 70-lecia Nowej Huty, dost瘼na jest dla zwiedzaj帷ych do 28 lutego, w Z這tej Galerii NCK. Wst瘼 na wydarzenie jest bezp豉tny. Wystawa jest jednym z element闚 wydarzenia „Si豉 fotografii”, kt鏎e zako鎍zy si� wystaw� WORLD PRESS PHOTO 2018. Adam Gryczy雟ki z nowohucka fotografi� zwi您any jest od lat. Pod jego redakcj� ukaza造 si� wydawnictwa: „Franciszek Twar鏬 – nauczyciel z Luboczy” (2006), „Czas zatrzymany” (2006), „Nowa Huta – najm這dsza siostra Krakowa” (2007), „Czas zatrzymany 2” III tomy (2008), „Nowa Huta – nowa ewangelizacja” (2009) oraz kilkadziesi徠 katalog闚 wystaw. W przygotowaniu s� ksi捫ki z serii „Czas zatrzymany”: „Nie tylko o szkole”, „Z kart historii Pleszowa”. Od 1983 r. jest kierownikiem dzia逝 fotograficzno-filmowego w Nowohuckim Centrum Kultury. Mia� kilkana軼ie wystaw indywidualnych pokazywanych w Polsce i za granic�; w USA, Niemczech, Brazylii, Rosji, Norwegii, Chorwacji, we W這szech, na Litwie i W璕rzech. Bra� udzia� w przesz這 100 wystawach zbiorowych i wielu plenerach fotograficznych. Ta najnowsza wystawa „Okolice Nowej Huty” to kolejna, udana pr鏏a, pokazania naszej dzielnicy w spos鏏 zmuszaj帷y do refleksji. Sam autor tak m闚i o genezie tej wystawy: Kiedy spogl康am przez moje nowohuckie okno widz� na pierwszym planie drog� osiedlow�, potem ogr鏚ki dzia趾owe, a tu� za nimi nasyp kolejowy, gdzie do嗆 rzadko i leniwie tocz� si� poci庵i towarowe. Od p馧nocnej strony wy豉niaj� si� malowniczo po這穎ne po鈔鏚 drzew Raciborowice z ko軼io貫m parafialnym z XV w., wybudowanym przez Jana D逝gosza. Po stronie wschodniej ci庵n� si� rozleg貫 pola uprawne wok馧 Zalewu „Zes豉wice” ponad kt鏎ymi wznosz� si� pozosta這軼i dawnej cegielni z kopu陰 obrotow�, gdzie produkowano budulec na potrzeby Nowej Huty. Potem s� tereny zielone nale膨ce do Prus, Gr瑿a這wa i Wzg鏎z Krzes豉wickich, a na ich horyzoncie przy dobrej przejrzysto軼i powietrza, pojawia si� z roku na rok coraz g瘰tsza zabudowa. Jesieni� pola i 陰ki po這穎ne w dolinie rzeki D逝bni, cz瘰to skryte s� w grubej porannej mgle, co w padaj帷ych uko郾ie promieniach s這鎍a pi瘯nie wydobywa wieloplanowo嗆 wywo逝j帷 przy tym specyficzny nastr鎩. Ten opisany z ptasiej perspektywy krajobraz, odk康 tu zamieszka貫m (1990 r.) budzi� moje narastaj帷e zainteresowanie. Robi貫m wi璚 piesze wycieczki, najcz窷ciej wzd逝� D逝bni, przez Batowice, Raciborowice, Ko鎍zyce, Ksi捫niczki, i M這dziejowice w kierunku W璕rzc lub Micha這wic, a tak瞠 rowerowe i samochodowe; do Koniuszy, Karniowa lub Wawrze鎍zyc. Po drodze mija貫m wioski, kt鏎e mimo przeobra瞠�, zdo豉造 zachowa� tradycyjny uk豉d p鏊 i rolniczy charakter. Efektem tych peregrynacji by造 moje wystawy indywidualne: „Krajobrazy z Nowej Huty”, „Zielone metamorfozy” oraz ekspozycje zbiorowe: „Narodziny Nowej Huty”. „Pejza� miasta”, „Nowa Huta – najm這dsza siostra Krakowa” i in.
(…) Portret ziemi kt鏎y sporz康zi貫m, jest pr鏏� uchwycenia jej zanikaj帷ego uroku. Jest moj� odpowiedzi� na gwa速owne przeobra瞠nia kt鏎e tutaj zachodz� i dalej b璠� post瘼owa造 kszta速uj帷, lub raczej deformuj帷 jej oblicze. Im d逝瞠j przygl康am si� okolicznym krajobrazom, tym wi瘯szy odczuwam niepok鎩. Mam tu na my郵i budow� trasy S7, P馧nocnej Obwodnicy Krakowa oraz blokowisk poch豉niaj帷ych coraz to wi瘯sze obszary rolnicze. Bywa, 瞠 tu, gdzie jeszcze nie tak dawno rozci庵a豉 si� malownicza 陰ka, widoczna na zdj璚iach sprzed lat, wyros造 ju� nowe domy, niszcz帷 dawn� sceneri� i harmoni� niezr闚nanych proporcji, ukszta速owan� przez odwieczne si造 natury i ludzk� dzia豉lno嗆. Niejedna okolica, oddalona od wielkomiejskiego zgie趾u, stanowi帷a wcze郾iej sielsk� oaz� spokoju, sta豉 si� w nast瘼stwie przemian urbanizacyjnych cz窷ci� wi瘯szego osiedla. B璠帷 w oddaleniu, gdzie� w Kocmyrzowie, Pietrzejowicach lub Karniowie, zatrzymuj� wzrok na bia造ch domkach rozlokowanych na tle pasiastej zieleni, za kt鏎� wy豉nia si� na horyzoncie g鏎ski 豉鎍uch Beskid闚, czasem wida� nawet Tatry. W闚czas uruchamia si� moja fantazja, i podpowiada, jak obserwowany teren, pozbawiony wsp馧czesnych siedlisk ludzkiej egzystencji, m鏬豚y pi瘯nie wygl康a�. Dawniej istnia� tu przecie� zupe軟ie inny 鈍iat, mocno r騜ni帷y si� od tego kt鏎y znamy. (…) Ta posta� krajobrazu, kt鏎� utrwali貫m wok馧 Nowej Huty, ma si� ku ko鎍owi. Stopniowo lecz nieuchronnie niszcz� go nowopowstaj帷e arterie komunikacyjne, sieci energetyczne i r騜nego rodzaju ogrodzenia. A tak瞠 bloki mieszkalne i domy jednorodzinne, zar闚no te w zabudowie szeregowej, bli幡iaczej jak i wolnostoj帷e, parterowe i wielokondygnacyjne. Na jednym terenie proces przeobra瞠� przebiega szybciej, gdzie indziej za� wolniej. Lecz wsz璠zie wida�, 瞠 on stopniowo narasta, daj帷 sumarycznie efekt chaosu i uczucie cywilizacyjnego przesytu, kt鏎y pog喚bia wycinka starych drzew, b璠帷ych ostoj� lub miejscem gniazdowania ptak闚. Przedstawiony tutaj 鈍iat, z jego blaskiem i cieniem, stara貫m si� opisa� zgodnie ze swoimi zainteresowaniami i predyspozycjami, w spos鏏 prosty a zarazem prawdziwy. Sk這ni這 mnie do tego uwra磧iwienie na trwa貫 zmiany jakie dokonuj� si� w krajobrazie na skutek wp造wu dzia豉lno軼i cz這wieka i jego gospodarki. One s� rozci庵ni皻e w czasie, co utrudnia ich szczeg馧ow� obserwacj� i futurologiczn� analiz� przez jedno pokolenie. Mam nadziej�, 瞠 m這de generacje, bogatsze o nowe do鈍iadczenia, metod� kontynuacji do這膨 w tej materii kiedy� w豉sne interpretacje i spostrze瞠nia, 瞠 przyczyni� si� do powstania zbiorowego, zobiektywizowanego portretu okolic Nowej Huty. Prosz帷 o t� przys逝g�, 篡cz� im gor帷o, aby warunki do 篡cia, jakie tutaj nadejd�, okaza造 si� dla nich 豉skawe. Lecz o to, aby tak si� sta這, musimy zadba� my, wsp馧cze郾i, bo jak napisa� autor „Ma貫go ksi璚ia” Antoine de Saint-Exup廨y: „Ziemi nie dziedziczymy po naszych rodzicach, po篡czamy j� od naszych dzieci.”- Adam Gryczy雟ki Nowa Huta, 25 pa寮ziernika 2018 r.
Wystawie „Okolice Nowej Huty” towarzyszy album, kt鏎y mo積a kupi� w kasie Nowohuckiego Centrum Kultury.
(a�)
Z Kapel� Hanki W鎩ciak w Nowej Hucie – Hej, Malu熥i, Malu熥i...
Dobr� tradycj� zimowej ods這ny cyklu Nowa Huta. Dlaczego Nie?! sta這 si� po鈍i璚enie jej wsp鏊nemu kol璠owaniu z artystami, kt鏎zy potrafi� nada� sw鎩 indywidualny styl tradycyjnym pie郾iom okresu bo穎narodzeniowego - sprawi� by znane i cenione kol璠y oraz pastora趾i zabrzmia造 w zupe軟ie nowym wymiarze. Organizatorzy cyklu, w 2018 roku to trudne, ale niezwykle wdzi璚zne zadanie, powierzyli Kapeli Hanki W鎩ciak, a koncert Hej, Malu熥i, Malu熥i... w ich wykonaniu odby� si� 28 grudnia w ko軼iele pw. Maksymiliana Marii Kolbego na os. Tysi帷lecia. Idziemy tu, idziemy, z betlejemskiej krainy, sukomy tu schronienio, dlo malu熥iej Dzieciny... - od samych drzwi wej軼iowych, mi璠zy 豉wami pe軟ymi zas逝chanych ludzi, w stron� o速arza, w zupe軟ej ciszy pe軟ego ko軼io豉, nios造 si� s這wa g鏎alskiej pastora趾i 酥iewane pi瘯nym, mocnym kobiecym g這sem. Tak zacz掖 si� ten niesamowity, przepe軟iony ciep貫m i serdeczno軼i� w ch這dny zimowy wiecz鏎, koncert. Do nowohuckiego ko軼io豉 przyby這 bardzo wielu s逝chaczy z r騜nych stron 鈍iata, nie tylko z Polski. Naprzeciw zas逝chanego t逝mu stan掖 zesp馧 m這dych, uzdolnionych ludzi, z charyzmatyczn� wokalistk� na czele, by przez niemal p馧torej godziny wyznacza� zebranym takt bicia serc i rytm oddech闚, by przewodniczy�, prowadzi� i dekorowa� wspania造m muzycznym ornamentem ch鏎alne kol璠owanie.
W repertuarze artyst闚 nie zabrak這 powszechnie znanych kol璠, jak B鏬 si� rodzi, Dzisiaj w Betlejem, czy tytu這we Hej Malu熥i. Pojawi造 si� te� muzyczne pere趾i w postaci wykonania mniej znanych lub ca趾iem zapomnianych utwor闚, jak na przyk豉d Walc zimowy – napisany przez Henryka Rostworowskiego w wigili� 1939 roku, podczas jenieckiego pobytu pisarza i publicysty, aktora, cenionego autora i wykonawcy piosenek, w oflagu hitlerowskim. Do wsp鏊nego za酥iewania tej piosenki Hanka W鎩ciak zaprosi豉 go軼innie Kamil� Najduk – absolwentk� Pa雟twowej Szko造 Muzycznej im. W豉dys豉wa 疾le雟kiego w Krakowie i studentk� warszawskiej Akademii Teatralnej. Ciekawym zamys貫m, poszerzaj帷ym kontekst i wykraczaj帷ym poza ramy zwyk貫go kol璠owania, by這 wykonanie utworu Matki cz這wieczej lament z muzyk� Edwarda Pa陶asza do s堯w Joanny Kulmowej. Zesp馧 zagra� te� autorsk�, pochodz帷� z wydanej w 2014 roku p造ty Znachorka, kompozycj� pt. Matulu. A gdy wybrzmia造 ostatnie tony zamykaj帷ej koncert, od酥iewanej ch鏎alnie przez zebranych w ko軼iele, kol璠y M璠rcy 鈍iata, monarchowie – s逝chacze na stoj帷o nagrodzili wykonawc闚 morzem oklask闚.
Koncert poprowadzi豉 Lidia Jazgar – dyrektor artystyczna cyklu, kt鏎a 篡czy豉 wszystkim wykonawcom, s逝chaczom, organizatorom, sponsorom i partnerom wszelkiej pomy郵no軼i w Nowym Roku 2019. Nie s� to puste s這wa, zwa篡wszy 瞠 nadrz璠n� ide� cyklu Nowa Huta. Dlaczego Nie?! jest nie tylko zapewnienie krakowianom powszechnego, bezp豉tengo dost瘼u do wydarze� kulturalnych, ale te� wsparcie dzia豉lno軼i Hospicjum 鈍. ζzarza w Krakowie i pomoc jego podopiecznym, a realizacja tych cel闚 zale篡 od pracy, wsparcia i przychylno軼i wielu ludzi, firm i instytucji.
Organizatorzy cyklu Nowa Huta. Dlaczego Nie?: Porozumienie Dzielnic Nowohuckich - Dzielnice: XIV Czy篡ny, XV Mistrzejowice, XVI Bie鎍zyce, XVII Wzg鏎za Krzes豉wickie, O鈔odek Kultury Krak闚-Nowa Huta oraz Stowarzyszenie Przyjaci馧 Nowej Huty, dzi瘯uj� wszystkim, kt鏎zy przyczynili si� do organizacji koncertu - ks. Andrzejowi Kopiczowi, proboszczowi parafii 鈍. Maksymiliana za serdeczn� go軼in�, za nieocenione wsparcie Miastu Krak闚, partnerom cyklu: Miejskiemu Przedsi瑿iorstwu Wodoci庵闚 i Kanalizacji S.A. w Krakowie, Miejskiemu Przedsi瑿iorstwu Energetyki Cieplnej S.A. w Krakowie, PPU „Fares” Sp. z o.o., Agencji Art. Blue, partnerowi koncertu: Ma這polskim Dworcom Autobusowym S.A. oraz patronom medialnym: G這sowi. Tygodnikowi Nowohuckiemu, Telewizji Krak闚, Radiu Plus i Dziennikowi Polskiemu. Podzi瘯owania skierowane s� tak瞠 do Szko造 Aspirant闚 Pa雟twowej Stra篡 Po瘸rnej w Krakowie za wsparcie w dzia豉niach organizacyjnych.
(f)
Nowohuckie osiedla – Najpierw C-1 dzi� - Teatralne
Teatralne to osiedle ostatnie przed ulic� Kocmyrzowsk� os, kt鏎a by豉 granic� rozwoju urbanistycznego Nowej Huty do ko鎍a lat pi耩dziesi徠ych. Pierwsze nowohuckie osiedla zacz窸y powstawa� wzd逝� funkcjonuj帷ych dr鏬: w stron� Pleszowa i Kocmyrzowa. Budow� dom闚 w dzisiejszych osiedlach Krakowiak闚, G鏎ali, Teatralnym rozpocz皻o w po這wie 1950 roku.
Pocz徠ek, a potem rozbudowa dzielnicy zwi您ane by造 z ekspansj� najwi瘯szego zak豉du, kt鏎y da� mieszkania i nowe 篡cie jego pracownikom. Jakie? – pokazuje wystawa Magdaleny Smagi „Osiedleni Teatralne” w nowohuckim oddziale Muzeum Historycznego Miasta Krakowa w Alei R騜. Osiedle s御iedzkie
Plany osiedli nowohuckich przygotowywali plani軼i z Miastoprojektu. By造 oparte na za這瞠niach „jednostki s御iedzkiej”, stworzonej przez Clarencea Artura Perr’yego w 1923 r. Nowa Huta sk豉da si� z jednostek – osiedli. W osiedlu Teatralnym jest podobnie. „Teatralne” - roboczo by這 zwane C-1, by這 jedn� z takich „s御iedzkich” jednostek. Osiedle sk豉da這 si� z trzech kolonii architektonicznych.
Historia rodzinna Danuty Grz康ziel podobna jest do historii innych nowohuckich rodzin. Opowiada j� w wywiadzie dla autorki wystawy: „M鎩 tato pochodzi� ze Skomielnej Bia貫j ko這 Rabki, natomiast mama pochodzi豉 z Tropia. To taka niewielka miejscowo嗆 nad Dunajcem. Tato przyjecha� do Huty wcze郾iej, a mama troch� p騧niej i tu si� poznali. Tato pracowa� od pocz徠ku w Przedsi瑿iorstwie Budownictwa Mieszkaniowego. Bardzo du穎 ludzi, w豉郾ie z osiedla Teatralnego i okolicznych blok闚 pracowa這 w tym przedsi瑿iorstwie.
Wszyscy, przyje盥瘸j帷y do Nowej Huty najpierw mieszkali w hotelach, potem dostawali tu mieszkania. Ja si� urodzi豉m w Hucie. Na pocz徠ku, przez dwa lata mieszkali鄉y w barakach nad zalewem. W 1956 roku dopiero tato dosta� mieszkanie na osiedlu Teatralnym i od tej pory mieszkali鄉y w豉郾ie tu. W barakach warunki by造 paskudne. Mama opowiada豉, 瞠 w zimie zamarza造 ziemniaki. W mieszkaniu mieli鄉y jeszcze piec na w璕iel, do tego m鎩 tato bardzo ba� si� wojny, wiec zgromadzi� ogromne zapasy w璕la w piwnicy, w 1981 roku ten w璕iel jeszcze by�…
Mieli鄉y du瞠 mieszkanie – a� 52 m. kw. Du篡 pok鎩 to by� naprawd� du篡, chyba ze 20 metr闚 kw. A i ten drugi pok鎩 te� nie by� ma造, bo to by這 mieszkanie naro積e. Mieszkania w 鈔odku klatki schodowej s� z kolei ma貫 i pokoje s� tam naprawd� malutkie. W naszym mieszkaniu kuchnia by豉 widna, do tego 豉zienka – wszystko by這 tylko, jak na tamte czasy, nie by這 bogato urz康zone”. Zaczyna這 si� normalne 篡cie. D. Grz康ziel nale瘸豉 do pierwszych rocznik闚 dzieci, kt鏎e ucz瘰zcza造 do wybudowanej w osiedlu Szko造 Podstawowej nr 87, nosz帷ej im. Janka Krasickiego.
Mara Bartoszek, absolwentka XI (ju� miejscowego, w os. Teatralnym) LO opowiada o innym aspekcie mieszkania w Nowej Hucie: cz瘰to lokatorzy musieli dzieli� si� mieszkaniem, ale te� ch皻nie przyjmowali do siebie kuzyn闚 ze wsi, pomagaj帷 w ten spos鏏 w awansie spo貫cznym: studiuj帷ym w Krakowie m這dym kuzynom, czy podejmuj帷ym prac� w mie軼ie, co cz瘰to potem by這 przycz馧kiem do zamieszkania w Krakowie. „W os. Teatralnym mieszka豉m od 1956 roku. Rodzice pochodzili ze wsi o nazwie K瘼ie w powiecie miechowickim. To by這 w roku 1952 , mieszkanie dostali w豉郾ie tutaj, na os. Teatralnym, w bloku na drugim pi皻rze. To by造 dwa pokoje z kuchni� - do podzia逝. Moi rodzice dostali jeden pok鎩, a drugi zaj窸a wsp馧lokatorka. Kuchni� mieli鄉y oczywi軼ie wsp鏊n�. Po paru latach wyprowadzi豉 si�, no i wtedy ca貫 mieszkanie dostali鄉y my. By這 bardzo du瞠 – 50 m. kw. Dwa 豉dne pokoje z du膨 ,jasn� kuchni�. W ma造m pokoju by造 wbudowane szafy wn瘯owe. Jedyn� wad� tego mieszkania by� brak parkietu. Na innych osiedlach parkiety by造 – u nas nie.
Tata pracowa� w KBM-ie, kt鏎y by� w miejscu gdzie dzisiaj Tomex. By� 郵usarzem – wspomina w rozmowie z Magdalen� Smag� pani Maria.
W latach 90 – tych KBM zosta這 zlikwidowany a plac zaadaptowano na targowisko. Ojciec pani Marii przeszed� na emerytur� w 1994 roku. Mama pocz徠kowo by豉 w domu, do pracy posz豉 dopiero jak nas odchowa豉, 瞠by dorobi� sobie troszk�.- U nas zawsze ko� mieszka�, cz瘰to przyje盥瘸li krewni ze wsi. Nasz kuzyn Rysiek, kt鏎y studiowa� na AGH, te� u nas mieszka�. Potem przyjecha豉 moja kuzynka, kt鏎a mieszka豉 co najmniej 5 lat. Pracowa豉 w Vistuli i mieszka造鄉y razem – wspomina M.Bartoszek. W gumiakach do teatru
W styczniu 1951 roku mieszka這 w Nowej Hucie ju� ponad 5 tys. os鏏. 25 marca 1951 roku odby這 si� pierwsze posiedzenie Dzielnicowej Rady Narodowej, kolegialnego organu dzielnicowego, o znacznie wi瘯szych i samodzielnych uprawnieniach. Przewodnicz帷ym tej pierwszej rady wybrano Juliana Anio喚. 砰cie kulturalne wygl康a這 w闚czas bardzo skromnie. Skupia這 si� wok馧 zak豉dowych wycieczek w okolice Krakowa, do kin i teatr闚 w Krakowie, do muze闚, sporadycznie do operetki. Zak豉dowy Dom Kultury HiL rozpocz掖 sw� dzia豉lno嗆 w 1955 roku.
Wreszcie, przyspieszony polityczn� dyskusj� o 篡ciu nowohuckich robotnik闚 wywo豉n� g這郾ym wierszem Adama Wa篡ka „Poemat dla doros造ch” opublikowanym w sierpniu 1955 roku, a w os. Teatralnym dzia豉lno嗆 rozpoczyna Teatr Ludowy. Pierwsza premiera „Krakowiak闚 i G鏎ali” odby豉 si� 4 grudnia 1955 roku.
Maria Tomanik w wywiadzie dla Magdaleny Smagi: „W Nowej Hucie klasa robotnicza mieszka豉 w hotelach robotniczych. Jak wybudowano Teatr Ludowy to wmawiano jej, 瞠 do teatru w garniturach chodz� tylko bur簑je. M鎩 ojciec opowiada�, 瞠 lud chodzi� do teatru w tym, w czym sta�. Ludzie w og鏊e nie zmieniali odzie篡. Uczy造鄉y wi璚 dzieci, ze teatr to jest miejsce szczeg鏊ne i z szacunku do aktor闚, artyst闚 powinni鄉y ubra� si� elegancko i zachowywa� stosownie. Gdy Jerzy Fedorowicz dyrektorowa� w Teatrze Ludowym to urz康zali鄉y tam r騜ne szkolne imprezy. Mi璠zy innymi bardzo uroczyste 郵ubowania pierwszych klas gimnazjalnych”. Romeo i Julia w stylu subkulturowym
Potem, w latach dziewi耩dziesi徠ych w Tatrze Ludowym, te� wydarzy豉 si� nietypowa premiera.
Jerzy Fedorowicz: „Wszystkie awantury przed teatrem, a zw豉szcza wybijanie szyb w autokarach przypisywane by這 skinheadom. Spotka貫m si� wi璚 z nimi na pogrzebie Andrzeja Zauchy i powiedzia貫m im 瞠by przyszli do teatru, bo chc� z nimi o tym porozmawia� . Skinheadzi przyszli na pr鏏� sztuki o 鈍i皻ym Franciszku. Obieca貫m im 瞠 przygotuj� dla nich specjalny projekt a oni obiecali, ze nie b璠� „dymi�” przy teatrze. Mog這 doj嗆 do rozr鏏y bo od strony Arki przysz豉 grupa os鏏, kt鏎e chcia造 rozprawi� si� ze skinheadami. By豉 to grupa r騜nych subkultur. Wtedy wyszed貫m do nich i powiedzia貫m, 瞠 je郵i dojdzie do b鎩ki to wezw� policj�: ja zostan� wyrzucony a teatru nie b璠zie - zostan� tylko krzaki i pokrzyw, a przecie� to wszystko dla ich dzieci. I rozeszli si�. Postanowi貫m zaprosi� do teatru i skinhead闚 i punk闚. Przedstawi貫m im propozycj� 瞠 wystawimy okrojony dramat Romeo i Juli� w wersji bardzo okrojonej gdzie skinheadzi zagraj� Capulettich, a punki Montecchich.(…)
By造 te� role dla innych subkultur muzycznych. To narzuci這 篡cie. Robili鄉y konkurs do roli Julii przygotowywanym przez Krzysztofa Orzechowskiego przedstawieniu dla Teatru Ludowego. Dziewczyna, kt鏎a wygra豉 to bardzo znana dzi� aktorka Dominika Bednarczyk”.
Pr鏏y do przedstawienia by造 obserwowane przez telewizje 鈍iata, Premiera budzi豉 du瞠 zainteresowanie. Potem posypa造 si� liczne zaproszenia zagraniczne. Pojechali鄉y do Berlina. Rozpocz瘭i鄉y dwuletnie turnee po Niemczech. „安it” kinoman闚
W rok po Teatrze Ludowym w 1956 roku kinomanom oddano w os. Teatralnym Kino „安it”. Ewa Skoczylas-Tkacz: „To by造 czasy kiedy Huta t皻ni豉 篡ciem. W ka盥ym niemal miejscu przy 安icie, przy 安iatowidzie by造 sceny, na kt鏎ych wyst瘼owa造 zespo造 muzyczne. My, jako malutkie dzieci, wtedy chodzili鄉y i podpatrywali鄉y to wszystko. Kina, one wtedy t皻ni造 篡ciem, bo luzie wtedy bardzo cz瘰to chodzili o kina. Mo瞠 repertuar by� troch� ubo窺zy i nie by這 mo磧iwo軼i ogl康ania takiej ilo軼i film闚 jak teraz, ale chodzenie do kina by這 bardzo fajne, modne i zawsze to by這 du瞠 wydarzenie. Ja chodzi豉m do 安itu, do 安iatowida zreszt� te�. Pami皻am jak by豉m nastolatk� to siostra bra豉 mnie na Konfrontacje. Kupowa這 si� specjalny karnet wa積y dwa tygodnie i ogl康a這 filmu kt鏎e p騧niej przez ca造 rok lecia造 w kinach. To by這 bardzo fajne przede wszystkim du瞠 wydarzenie dla mnie. W豉郾ie wtedy na Konfrontacjach ogl康a豉m „Spraw� Kramer闚”. Ostatni film, kt鏎y ogl康a豉m w kinie 安it to by這 „Ogniem i mieczem”. P騧niej kino podupad這. Serce mnie bola這 jak sz豉m i parzy豉m na to co si� tu zia這 jak wyci庵ano ze 鈔odka ca豉 widowni�…
***
Drugi etap rozbudowy Nowej Huty rozpocz皻o pod koniec lat pi耩dziesi徠ych (1959 do 1966). Wcze郾iej „Biprostal opracowa� za這瞠nia rozbudowy huty stali do zdolno軼i produkcyjnej 3,3,- 3,5 mln ton. Pod koniec lat pi耩dziesi徠ych Nowa Huta – miasto hutnik闚 i ich rodzin, ograniczone ulicami Kocmyrzowsk�, Bienczyck�, Bulwarow�, z jednej strony, Rewolucji Kuba雟kiej i Planu 6-letniego, p瘯a這 w szwach.
Trzeci etap rozbudowy najwi瘯szego krakowskiego zak豉du nast徙i� w latach 1967 – 1976.
Rozbudowa kombinatu musia豉 poci庵n望 za sob� rozw鎩 miasta. Og這szono konkurs na zagospodarowanie nowych teren闚 – dzielnica mia豉 poszerza� si� na bie鎍zyckie pola. W 1961 Nowa Huta przekroczy豉 ulic� Kocmyrzowsk�.
Trzeci� dekad� Nowa Huta wita豉 osiedlami mistrzejowickimi…
* * *
Wi璚ej o osiedlu Teatralnym, jego historii i mieszka鎍ach znajdziecie na wystawie „Osiedleni Teatralne”, kt鏎� mo積a ogl康a� w Alei R騜 do lutego przysz貫go roku i w katalogu wystawy.
Krystyna Lenczowska
repr. foto autorka
Stragany z owocami pod kinem 安it. Lata sze嗆dziesi徠e. Fot. J霩ef Lewicki, ze zbior闚 MHK.
Obchody Epifanii – Rekolekcje dla Krakowa i ca貫go 鈍iata – ABY 名IAT POZNA� BOGA, KT紑Y JEST NIESKO哸ZON� MIΜ列I�
安i皻y Wincenty Pallotti zapocz徠kowa� uroczyste obchody oktawy Epifanii, kt鏎ych celem by豉 modlitwa o jedno嗆 Ko軼io豉 i wsp鏊na adoracja Dzieci徠ka Jezus. Po raz drugi pragniemy nawi您a� do tej palloty雟kiej tradycji i prze篡� duchowe przygotowanie do Uroczysto軼i Objawienia Pa雟kiego w Krakowie, w parafii pw. Matki Bo瞠j Pocieszenia, w dniach 3-6 stycznia 2019 roku. W tym roku has貫m rekolekcji dla Krakowa i ca貫go 鈍iata b璠� s這wa Pallottiego: „Aby 鈍iat pozna� Boga, kt鏎y jest niesko鎍zon� Mi這軼i�”.
Uroczysto嗆 Trzech Kr鏊i, czyli Epifania, przypominaj帷a objawienie si� Nowonarodzonego Jezusa M璠rcom i poga雟kiemu 鈍iatu, sta豉 si�, zgodnie z my郵� 鈍. Wincentego Pallottiego, podstawowym 鈍i皻em za這穎nego przeze� Zjednoczenia Apostolstwa Katolickiego. Pallotti organizowa� w pierwszej po這wie XIX wieku 鈍i皻o Epifanii w jednym z najwi瘯szych ko軼io堯w Rzymu, gdy� cieszy這 si� ono tak wielk� popularno軼i� pielgrzym闚. Sercem tej uroczysto軼i by豉 przykuwaj帷a uwag� wszystkich, figura Dzieci徠ka Jezus, wyrze嬌iona – na pro軸� Pallottiego – przez nieznanego artyst�. Od 1836 roku na zako鎍zenie uroczysto軼i epifanijnych zawsze jeden z kardyna堯w podnosi� w g鏎� to Dzieci徠ko i b這gos豉wi� zebranych wiernych. Wielu pielgrzym闚 z wszystkich narod闚 i stan闚, kap豉n闚 z r騜nych cz窷ci 鈍iata, biskup闚 i kardyna堯w dozna這 b這gos豉wionych skutk闚 tego uroczystego nabo瞠雟twa w czasie wielu lat jego trwania.
Rekolekcjom przygotowuj帷ym i samej Uroczysto軼i Epifanii b璠� przewodniczy�: bp Damian Muskus (biskup pomocniczy archidiecezji krakowskiej), ks. Piotr Pawliszcze (proboszcz parafii greckokatolickiej p.w. Podwy窺zenia Krzy瘸 安i皻ego w Krakowie), bp Andrzej Przybylski (biskup pomocniczy archidiecezji cz瘰tochowskiej ) oraz ks. Zenon Hanas SAC (prze這穎ny Prowincji Chrystusa Kr鏊a).
Codziennie o godz. 18.00 b璠zie mia豉 miejsce uroczysta Msza 安i皻a a po niej celebracja. W pi徠ek sprawowana b璠zie liturgia greckokatolicka a w Uroczysto嗆 Objawienia Pa雟kiego oddanie czci Bo瞠mu Dzieci璚iu. Figura Dzieci徠ka, b璠帷a kopi� tej z ko軼io豉 SS. Salvatore in Onda w Rzymie, zostanie przywieziona z prowadzonego przez Siostry Pallotynki Domu Dziecka w Rudniku.
Patronami tegorocznej Epifanii, zostali palloty雟cy S逝dzy Bo篡: ks. Franciszek Bryja SAC, ks. Franciszek Kilian SAC, br. Pawe� Krawczewicz SAC, ks. Norbert Jan Pellowski SAC, ks. Jan Szambela鎍zyk SAC i ks. Stanis豉w Szulmi雟ki SAC.
Epifania b璠zie transmitowana przez Palloty雟kie Radio Ewangelizacyjne Pallotti.FM. Zapraszamy do udzia逝.
ks. ㄆkasz Go豉� SAC
PROGRAM UROCZYSTO列I
+ 3 stycznia (czwartek) Patroni dnia: S逝ga Bo篡 Ks. Franciszek Bryja SAC, S逝ga Bo篡 Ks. Franciszek Kilian SAC Prowadz帷y: bp Damian Muskus
Biskup Pomocniczy Archidiecezji Krakowskiej 18.00 Msza 安i皻a z kazaniem 19.00 Celebracja
+ 4 stycznia (pi徠ek) Patroni dnia: S逝ga Bo篡 Br. Pawe� Krawczewicz SAC, S逝ga Bo篡 Ks. Norbert Jan Pellowski SAC Prowadz帷y: ks. Piotr Pawliszcze
Proboszcz Parafii Greckokatolickiej p.w. Podwy窺zenia Krzy瘸 安i皻ego w Krakowie 18.00 Msza 安i皻a (liturgia grekokatolicka) 19.00 Celebracja
+ 5 stycznia (sobota) Patron dnia: S逝ga Bo篡 Ks. Jan Szambela鎍zyk SAC, S逝ga Bo篡 Ks. Stanis豉w Szulmi雟ki SAC Prowadz帷y: bp Andrzej Przybylski
Biskup Pomocniczy Archidiecezji Cz瘰tochowskiej 18.00 Msza 安i皻a z kazaniem 19.00 Celebracja
+ 6 stycznia (niedziela) UROCZYSTO汎 OBJAWIENIA PA垶KIEGO Prowadz帷y: ks. Zenon Hanas SAC
Prze這穎ny Prowincji Chrystusa Kr鏊a 18.00 Msza 安i皻a z kazaniem (oddanie czci Bo瞠mu Dzieci徠ku)
W okresie Bo瞠go Narodzenia znajdziemy j� wsz璠zie: na 鈍i徠ecznych kartkach, reklamach, ko軼io豉ch i u kol璠nik闚, a od dw鏂h lat - w Alei R騜. Szopki upami皻niaj� narodziny Chrystusa, dlatego w ka盥ej z nich znajdziemy obowi您kowo 鈍i皻� rodzin�: figurki J霩efa, Maryi i dzieci徠ko w 興鏏ku.
Krakowskie szopki, rokrocznie prezentowane najpierw na Rynku G堯wnym przed pomnikiem Adama Mickiewicza, a potem Muzeum Historycznym Miasta Krakowa, maja swoj� specyfik�, zawieraj� szereg lokalnych, krakowskich akcent闚. A to w elementach architektonicznych - 鈍i皻a rodzina umiejscowiona jest w budynku, kt鏎ego wie瞠 i kopu造 nawi您uj� do Ko軼io豉 Mariackiego, a to w postaciach w ludowych strojach, a co wa積e, w szopce krakowskiej pojawia si� cz瘰to posta� charakterystyczna dla miasta – Lajkonik.
Zwyczaj upami皻niania Bo瞠go Narodzenia szopk� betlejemsk� pochodzi od 鈍. Franciszka. On pierwszy w roku 1223 w Greccio, miasteczku w obecnej w這skiej prowincji Rieti, w jaskini ustawi� 興obek.
Wed逝g Tomasza z Celano 鈍. Franciszek oko這 pi皻na軼ie dni przed Bo篡m Narodzeniem wezwa� swego przyjaciela Jana Velito z Greccio i poprosi� o przygotowanie wszystkiego co mia這 upami皻ni� dzieci�, kt鏎e narodzi這 si� w Betlejem. Gdy nasta豉 noc Bo瞠go Narodzenia Franciszek i jego bracia oraz ludzie z pochodniami i 鈍iecami przybyli pod grot� w g喚bi lasu w procesji. Tam przygotowano 興鏏ek i siano, oraz przyprowadzono wo逝 i os豉.
Poza 興obem i zwierz皻ami, mog這 pomie軼i� si� tam zaledwie kilka os鏏. Franciszek asystowa� przy o速arzu jako diakon, wy酥iewa� ewangeli�. Biograf brat Tomasz z Celano stwierdza, 瞠 za o速arz pos逝篡� 興鏏, i mo積a to chyba rozumie� dos這wnie. Bo瞠 Narodzenie w Greccio by這 celebrowane bez figury Matki Bo瞠j i 鈍. J霩efa. Nie by這 tak瞠 figurki dzieci徠ka. Dzi� miejscu gdzie 鈍. Franciszek zainscenizowa� 篡w� szopk� bo穎narodzeniow�, znajduje si� klasztor-sanktuarium, przypominaj帷y o tym „franciszka雟kim Betlejem”, a zwyczaj budowania szopek rozprzestrzeni� si� po ca貫j Europie.
Tak naprawd� nikt z dawnych historyk闚 nie przypisuje 鈍. Franciszkowi wynalezienia szopki. Dopiero w okresie p騧nego 鈔edniowiecza wierni, odtwarzaj帷 wydarzenie z Betlejem w formie szopek budowanych w ko軼io豉ch, klasztorach i domach, zacz瘭i 陰czy� je z osob� 鈍. Franciszka. Pierwszym, kt鏎y wyra幡ie stwierdza, 瞠 tw鏎c� szopki jest Biedaczyna z Asy簑, jest Juan Francisco Nuno, franciszkanin pochodz帷y z Hiszpanii. Napisa� on, 瞠 cud w Greccio cieszy� si� tak� s豉w�, i� we W這szech przedstawia si� szopk� nie tylko w klasztorach franciszka雟kich, lecz tak瞠 i w innych.
Pierwsze szopki krakowskie powsta造 w po這wie XIX w. Tworzyli je cie郵e, murarze z podkrakowskich okolic, g堯wnie ze Zwierzy鎍a, traktuj帷 to jako dodatkowe zaj璚ie w czasie martwego sezonu budowlanego. By� mo瞠 od ich fachu i umiej皻no軼i pochodz� te wymy郵ne detale architektoniczne. Powstawa造 szopki ma貫 i du瞠. Ma貫 przeznaczone do postawienia pod choinki i du瞠, dochodz帷e nawet do trzech metr闚, przystosowane do odgrywania przeno郾ego, lalkowego widowiska. Jednak tradycja odgrywania jase貫k zanik豉 w czasie I wojny 鈍iatowej.
Konkurs na najpi瘯niejsz� szopk� krakowsk� zorganizowano jednak dopiero w 1937 r. Tak odnowi豉 si� tradycja budowania szopek. Co roku, w Krakowie, na pocz徠ku grudnia przed pomnikiem Adama Mickiewicza prezentowane s� najpi瘯niejsze szopki. I nie przemijaj� bezpowrotnie mimo, 瞠 materia� z kt鏎ego s� wykonane wydaje si� ulotny. Muzeum Historyczne Miasta Krakowa Muzeum ma du瘸 kolekcj� szopek, pozyskuje je od 1945 r., a ogl康aj帷 te ma貫 arcydzie豉, mo積a prze郵edzi� jak zmienia造 si� mody i style, jakie materia造 by造 wykorzystane.
W tym roku odby� si� ju� 76. konkurs na najpi瘯niejsz� szopk� krakowsk�. Zaprezentowano 140 szopek Teraz mo積a je ogl康a� na pokonkursowej wystawie szopek. prezentowanej w Celestacie na ul. Lubicz 16, do 24 lutego.
(l)
Szopki krakowskie z tegorocznego konkursu stan窸y w r騜nych punktach miasta. T� podziwia� mo積a w Alei R騜.
Fot. autorka
Do ubrania Bo穎narodzeniowego drzewka zaproszeni zostali wszyscy Nowohucianie. W niedziel�, 16 grudnia, nad Nowohuckim Zalewem ka盥y m鏬� w豉snor璚znie wykona� bombk�, a nast瘼nie zawiesi� j� na choince. Mo積a by這 r闚nie� przynie嗆 wykonan� wcze郾iej ozdob�. Na przyby造ch czeka� ciep造, tradycyjny, posi貫k i wsp鏊ne kol璠owanie.
Wyj徠kowe wydarzenie zainicjowane przez Piotra Rondund� spotka這 si� z niezwykle ciep造m odbiorem. Ju� na etapie organizacji w imprez� w陰czy這 si� mn鏀two ludzi i organizacji dobrej woli. Natomiast w niedziel� w okolice Grill maNHattan B.B.Q przyby這 wielu mieszka鎍闚 w ka盥ym praktycznie wieku. Najm這dsi mogli wzi望 udzia� w warsztatach plastycznych, wszyscy mogli si� rozgrza� i posili� wigilijnym barszczem, kapust� z grochem i grzybami i przepysznym 簑rkiem, porozmawia� i wsp鏊nie za酥iewa� kol璠�. Kulminacyjnym punktem wydarzenia by這 ubieranie bo穎narodzeniowych drzewek. Nad Zalewem stan窸a bowiem jedna du瘸 i trzy mniejsze choinki. Wiele os鏏 i instytucji przynios這 w豉snor璚znie wykonane ozdoby. Warto wspomnie�, 瞠, do 5 stycznia 2019 roku, trwa konkurs do udzia逝 w kt鏎ym zapraszamy wszystkich. Wystarczy wykonan� przez siebie ozdob� choinkow� zawiesi� na jednym z nowohuckich drzewek nad Zalewem, zrobi� zdj璚ie ozdoby i jej autora i wys豉� do organizator闚. Szczeg馧y konkursu na Facebooku na stronie Klubu Z這te ζb璠zie. Mo積a te� dopyta� o szczeg馧y bezpo鈔ednio u Pana Piotra, na Zalewem. Ju� dzi� wiadomo, 瞠 ta tradycja b璠zie kontynuowana w kolejnych latach.
(a�)
HEJ MALU鬢I, MALU鬢I… KOL犵UJEMY Z KAPEL� HANKI W粑CIAK
Kol璠y – pie郾i okresu bo穎narodzeniowego, nierozerwalnie zwi您ane z polsk� tradycj�, wybrzmiewaj� w spos鏏 szczeg鏊nie przejmuj帷y, gdy s� wykonywane na g鏎alsk� nut�.
Surowe d德i瘯i smyczk闚, charakterystyczny 酥iew i g鏎alska ekspresja przywodz� na my郵 klimat pami皻anych jeszcze z dzieci雟twa 郾ie積ych i mro幡ych 安i徠 Bo瞠go Narodzenia, gdzie z surowo軼i� klimatu kontrastowa這 ciep這 rodzinnych spotka�, wo� wigilijnych potraw i zapach mieni帷ej si� kolorami ozd鏏 choinki. Jednocze郾ie pozwalaj� mocniej poczu� wyj徠kowo嗆 chwil sprzed wiek闚, gdy - wedle biblijnych przekaz闚 - do niewielkiej stajenki, oddalonej o tysi帷e kilometr闚 st康, z g鏎skich 陰k, wraz ze stadami zwierz徠, schodzili pasterze - pierwsi 鈍iadkowie narodzin Tego, kt鏎y mia� zbawi� 鈍iat od grzechu.
Na spotkanie z kol璠ami na g鏎alsk� nut� (ale nie tylko!), w wykonaniu Kapeli Hanki W鎩ciak, zapraszaj� krakowian i ich go軼i, kt鏎zy w tym wyj徠kowym, 鈍i徠ecznym czasie zawitaj� pod Wawel, organizatorzy 57. edycji projektu Nowa Huta. Dlaczego Nie?! Koncert Hej Malu熥i, Malu熥i odb璠zie si� 28 grudnia 2018 r. o godzinie 19.00 w ko軼iele pw. Maksymiliana Marii Kolbego (os. Tysi帷lecia 86, Krak闚). W programie koncertu znajd� si� przede wszystkim tradycyjne kol璠y i pastora趾i, ale nie zabraknie utwor闚 wsp馧czesnych, 酥iewanych do s堯w ksi璠za Jana Twardowskiego, Henryka Rostworowskiego, Beaty Skulskiej-Papp, a tak瞠 autorskich dzie� Hanki W鎩ciak. Wydarzenie poprowadzi dyrektor artystyczna cyklu – Lidia Jazgar.
Wst瘼 na koncert jest bezp豉tny. Organizatorzy zach璚aj� jednak, aby dowolnymi datkami wesprze� Hospicjum 鈍. ζzarza, na rzecz kt鏎ego prowadzone s� zbi鏎ki, podczas ka盥ego z wydarze� cyklu Nowa Huta. Dlaczego Nie?!
Zaproszenia na koncert dost瘼ne b璠� od 12 grudnia 2018 roku w: siedzibie O鈔odka Kultury Krak闚-Nowa Huta (os. Zgody 1), Biurze Poselskim Pos豉 Ireneusza Rasia (os. Z這tej Jesieni 6/34) oraz Punkcie Informacji Miejskiej (ul. 鈍. Jana 2). Ilo嗆 zaprosze� jest ograniczona!
Organizatorzy nie zapewniaj� miejsc siedz帷ych dla wszystkich uczestnik闚 koncertu.
Organizatorami cyklu Nowa Huta. Dlaczego Nie?! s�: Porozumienie Dzielnic Nowohuckich - Dzielnice: XIV Czy篡ny, XV Mistrzejowice, XVI Bie鎍zyce, XVII Wzg鏎za Krzes豉wickie, O鈔odek Kultury Krak闚-Nowa Huta oraz Stowarzyszenie Przyjaci馧 Nowej Huty.
Koncert odbywa si� przy wsparciu Miasta Krak闚. Partnerzy cyklu: Miejskie Przedsi瑿iorstwo Wodoci庵闚 i Kanalizacji S.A. w Krakowie, Miejskie Przedsi瑿iorstwo Energetyki Cieplnej S.A. w Krakowie, PPU „Fares” Sp. z o.o., Agencja Art. Blue. Partner koncertu: Ma這polskie Dworce Autobusowe S.A. Patronat medialny: G這s. Tygodnik Nowohucki, Radio PLUS, TVP Krak闚 i Dziennik Polski.
(f)
Ju� rozb造s造 鈍iat豉 na 15-metrowej miejskiej choince w Rynku G堯wnym, a my mo瞠my cieszy� si� 鈍i徠eczn� iluminacj� Placu Centralnego i Alei R騜.
I cho� niekt鏎zy nosem kr璚� na wydatki, ze 鈍i徠eczn� iluminacj� miasta zwi您ane, to dzi� bez tych 鈍ietlnych ozd鏏, ten przed鈍i徠eczny czas trudno sobie wyobrazi�.
Motywem przewodnim 鈍i徠ecznego przybrania miasta b璠� pawie pi鏎a, nawi您uj帷e do projektu szyldu krakowskiej kawiarni artystycznej „Paon” autorstwa Wyspia雟kiego. Z kolei geometryczne formy wype軟iaj帷e elementy dekoracji przywodzi� maj� na my郵 grafiki i obrazy najbardziej znanej polskiej plastyczki dwudziestolecia mi璠zywojennego Zofii Stryje雟kiej. Kolorystyka ca貫j dekoracji nawi您uje do barw charakterystycznych dla miasta. Dominuje z這to, srebro, biel i kolor niebieski. Na drzewach wok馧 Placu Centralnego zainstalowano tuby snowfall, co daje efekt padaj帷ego 郾iegu.
To jeszcze nie wszystko. W okolicy Rynku G堯wnego, Ronda Matecznego oraz na Placu Centralnym im. Ronalda Reagana udekorowane zosta造 lampy. Na ulicach Floria雟kiej, Siennej, Grodzkiej, Brackiej, Szewskiej i S豉wkowskiej pojawi造 si� elementy podwieszane – motyw pawiego pi鏎a, zwie鎍zony charakterystycznym „okiem” oraz za郾ie穎ne ga陰zki „m這dopolskie”.
Szuka� mo積a r闚nie� na miejskich placach du篡ch baniek, w kolorystyce niebiesko-bia貫j. Niekt鏎e z nich maj� specjalne przej軼ie, dzi瘯i kt鏎emu mieszka鎍y i tury軼i mog� wykorzysta� ten rodzaj wizualnego t豉 do wykonania zdj璚ia. Bombki z przej軼iem pojawi造 si� przy NCK, a tak瞠 na Placu Matejki, Placu 鈍. Marii Magdaleny, Rondzie Mogilskim. Ba鎥i na pode軼ie, w towarzystwie mniejszych element闚 b璠zie mo積a zobaczy� na Rondzie Grunwaldzkim, Rondzie M造雟kim oraz przy Dworku Bia這pr康nickim.
Iluminowane 鈍i徠ecznie s� r闚nie� mosty: D瑿nicki, Grunwaldzki, Powsta鎍闚 奸御kich, Wandy, Zwierzyniecki oraz Estakada 29 Listopada. Zosta造 ozdobione tradycyjnymi formami zdobniczymi w postaci paj彗闚 ludowych.
Aluminiowe konstrukcje z rozpi皻ymi kurtynami i sznurami 鈍ietlnymi w kolorach bia造m ciep造m, bia造m zimnym i niebieskim wzbogacone bombkami w kolorach granatowym, srebrnym i z這tym sprawi�, 瞠 dekoracja efektownie b璠zie si� prezentowa� zar闚no w nocy jak i w ci庵u dnia.
Na mo軼ie Pi連udskiego roz這穎na jest g瘰ta girlanda 鈍ietlna w kolorze bia造m zimnym z co pi徠� diod� migaj帷�. ㄆna odbijaj帷a si� od wody pot璕owa� b璠zie wra瞠nie ilo軼i u篡tego 鈍iat豉. Wewn徠rz mostu stworzona zostanie za pomoc� dekoracji rodzaj gwie寮zistego nieba.
Tradycyjnie w mie軼ie pojawi造 si� „anio造” (m.in. na al. R騜, Rynku Podg鏎skim, Placu Inwalid闚, Rondzie Matecznego, Rynku G堯wnym oraz pod Wawelem). Tegoroczn� inspiracj� dla anio堯w by� motyw li軼i na fresku „R騜e” z 1895 roku oraz wz鏎 pawiego oka. Towarzysz帷e anio這m mniejsze skrzyd豉 pozwol� na wykonanie fotografii w sercu dekoracji. I tak ju� si� dzieje. Dekoracje b璠zie mo積a podziwia� do 31 stycznia 2019 roku.
(l)
Ten serwis u篡wa cookies i podobnych technologii (brak zmiany ustawienia przegl康arki oznacza zgod� na to)Prezentowane na stronie internetowej informacje stanowi� tylko cz窷� materia堯w, kt鏎e w ca這軼i znale潭 mo積a w wersji drukowanej "G這su - Tygodnika Nowohuckiego".