Nawigacja
· Strona g堯wna
· Nowohuckie Linki
· Fotohistorie
· Szukaj
· Dzielnice
· NH - Miejsce dobre do 篡cia
W G這sie
 Felietony
 Miss Nowej Huty -
XXI edycja

 Nowohucianie
 Humor
 Prawnik radzi
Ostatnie artyku造
· [2022.08.12] Na ryby...
· [2022.08.12] 15 sier...
· Na niedziel 14 sier...
· [2022.08.12] Lato pr...
· [2022.08.12] Humor
Ostatnio na forum
Najnowsze tematy
· Na sprzeda dzia趾a ...
· Akcja poboru krwi
· Kr鏒kie w這sy - piel...
· Sekcja rekreacyjna G...
· TBS w nowej hucie?
Najciekawsze tematy
Brak temat闚 na forum
砰czenia Bo穎narodzeniowe 2021


Pe軟ych rado軼i 安i徠 Bo瞠go Narodzenia 篡czy Redakcja

„Paszporty Wolno軼i” rozdane po raz pierwszy
W sobot 4 grudnia w studiu Telewizji Polskiej przy ul. Woronicza odby豉 si gala, na kt鏎ej po raz pierwszy wr璚zono „Paszporty Wolno軼i”. „Paszporty Wolno軼i” to nowa inicjatywa TVP, we wsp馧pracy z NSZZ „Solidarno嗆”, Stowarzyszeniem Wolnego S這wa, Stowarzyszeniem „Godno嗆” oraz Instytutem Pami璚i Narodowej. Telewizja Polska postanowi豉 w ten spos鏏 uhonorowa dzia豉czy opozycji antykomunistycznej.
Okazj i impulsem by豉 oczywi軼ie nadchodz帷a, 40. ju rocznica wypowiedzenia wojny narodowi polskiemu przez komunistyczne w豉dze, czyli wprowadzenia w Polsce stanu wojennego. W陰czaj帷 si w obchody tej rocznicy TVP postanowi豉 nagrodzi opozycyjnych dzia豉czy, ale nie tych z pierwszych stron gazet, tylko ludzi z „drugiego szeregu”, przez lata zapomnianych, kt鏎zy cz瘰to dla dzia豉lno軼i podziemnej po鈍i璚ili wszystko – m這do嗆, zdrowie, karier, rodzin. Bo nie mo瞠my zapomina, 瞠 „Solidarno嗆” to nie by這 tylko kilkana軼ie znanych teraz powszechnie os鏏, ale ogromny dziesi璚iomilionowy ruch spo貫czny, kt鏎ego wielu cz這nk闚 zaanga穎wa這 si p騧niej w jej podziemny nurt. To dzi瘯i tym cichym, cz瘰to bezimiennym bohaterom mo瞠my teraz 篡 w wolnym kraju. Sylwetki i dokonania 13 tegorocznych laureat闚 „Paszport闚 Wolno軼i” przedstawia cykl film闚 dokumentalnych w re篡serii S豉womira Koehlera emitowanych od 29 listopada na antenie TVP Historia. Sponsorami nagrody zostali PKN Orlen, a tak瞠 Fundacja Enea oraz PZU S.A.
Na widowni, poza samymi laureatami i ich najbli窺zymi, znalaz si tak瞠 m.in. Mateusz Matyszkowicz, cz這nek Zarz康u TVP, kt鏎y m闚i帷 o tegorocznych laureatach tak wyja郾ia ide nowej nagrody: „Ci ludzie, cisi bohaterowie, kt鏎zy walczyli, ponosili ogromn cen. Oni nie szli po w豉dz, a po wolno嗆. Swoim 篡ciem uwiarygadniali swoj dzia豉lno嗆. >Paszporty Wolno軼i< maj dwa cele. Po pierwsze wymazywanie bia造ch plam historii. Chcemy, by kolejne pokolenia pozna造 te osoby i si na nich wzorowa造. Drugi cel to realna pomoc dla naszych bohater闚. Ka盥e spo貫cze雟two powinno pami皻a o weteranach, otacza te osoby trosk, by im niczego nie brakowa這”.
Pierwsza edycja „Paszport闚 Wolno軼i” mia豉 krakowski akcent. Jeden z „Paszport闚” otrzyma Leszek Jaranowski – krakowski drukarz podziemny, zwi您any m.in. z „Hutnikiem”, „Serwisem Informacyjnym RKW/RKS” i „Ma陰 Polsk”. Wcze郾iej dzia豉cz Wolnych Zwi您k闚 Zawodowych, zaanga穎wany w tworzenie struktur „Solidarno軼i” w czasach pami皻nego „karnawa逝”, czyli w okresie legalnego dzia豉nia zwi您ku po podpisaniu porozumie sierpniowych. By najm這dszym w swoim zak豉dzie przewodnicz帷ym Komisji Wydzia這wej NSZZ „Solidarno嗆”. Po wprowadzeniu stanu wojennego wsp馧organizowa strajk w WSK PZL, a nast瘼nie zaanga穎wa si w dzia豉lno嗆 opozycyjn wsp馧pracuj帷 m.in. z MKS Nowa Huta i RKW/RKS Ma這polska. Obecnie po鈍i璚a ka盥 woln chwil na upowszechnianie wiedzy o tamtych mrocznych czasach historii Polski, m.in. odwiedzaj帷 szko造 i opowiadaj帷 m這dzie篡 o tym, jak wolnym s這wem walczono z komun.
W czasie gali „Paszport闚 Wolno軼i”, prowadzonej przez Id Nowakowsk oraz Rafa豉 Patyr, oddano te g這s samym laureatom. Leszek Jaranowski powiedzia m.in.: „Wtedy, w latach osiemdziesi徠ych 豉kn瘭i鄉y wolno軼i jak chleba”.
Magdalena Maliszewska


Tak by這 40 lat temu. 13 grudnia 1981 roku. &#8211; STAN WOJENNY BY SZOKIEM
W豉dze PRL przygotowywa造 si do rozprawy z „Solidarno軼i" ju od pierwszych dni po jej powstaniu. Przygotowana na wiele miesi璚y wcze郾iej, wymierzona w „Solidarno嗆” i dzia豉czy opozycyjnych operacja rozpocz窸a si 13 grudnia 1981 r. Wi瘯szo嗆 Polak闚 o wprowadzeniu stanu wojennego dowiedzia豉 si tego dnia nad ranem. By豉 niedziela. Nie dzia豉造 telefony. Telewizja i radio nadawa造 muzyk powa積. O godz. 6.00 wyemitowano przem闚ienie Jaruzelskiego, a o 9.00 powt鏎zono je w telewizji.
Genera og這si powstanie Wojskowej Rady Ocalenia Narodowego, kt鏎a przej窸a rz康y w kraju. Twierdzi, i wprowadzenie stanu wojennego nast徙i這 w chwili ostatecznego zagro瞠nia: „Ojczyzna nasza znalaz豉 si nad przepa軼i. […] Ju nie dni, ale godziny przybli瘸j og鏊nonarodow katastrof”. O doprowadzenie do konfrontacji oskar篡 przyw鏚c闚 „Solidarno軼i”: „Awanturnikom trzeba skr瘼owa r璚e, zanim wtr帷 ojczyzn w otch豉 bratob鎩czej walki”. Spikerzy ubrani w wojskowe mundury w kolejnych godzinach podawali, jakie ograniczenia na這篡 na Polak闚 stan wojenny.
Przeciwko polskiemu spo貫cze雟twu u篡to ca貫j si造 komunistycznego pa雟twa: 70 tys. 穎軟ierzy, 30 tys. milicjant闚 oraz kilkana軼ie tysi璚y funkcjonariuszy SB. Wyposa穎no ich w 1396 czo貪闚 oraz blisko 2 tys. transporter闚 opancerzonych. Ju pierwszej nocy stanu wojennego internowano niemal 3 tys. os鏏 - g堯wnie dzia豉czy „Solidarno軼i” i ugrupowa opozycyjnych. Znale幢i si w鈔鏚 nich tak瞠 Gierek i jego najbli窺i wsp馧pracownicy, kt鏎ych zatrzymano dla propagandowego efektu. Komuni軼i zaj瘭i r闚nie siedziby og鏊nopolskich i regionalnych w豉dz „Solidarno軼i”, w wielu przypadkach bezmy郵nie niszcz帷 przechowywany w nich sprz皻.
Zgodnie z dekretem wprowadzaj帷ym stan wojenny, zakazano strajk闚, manifestacji i wszelkich akcji protestacyjnych. Na obszarze ca貫go kraju wprowadzona zosta豉 godzina milicyjna od 22.00 do 6.00. Setki zak豉d闚 zmilitaryzowano, zapowiadaj帷, i strajk w nich r闚nowa積y jest dezercji, a wi璚 za udzia w nim grozi kara 鄉ierci. Przerwano 陰czno嗆 telefoniczn. Wszystkie przesy趾i pocztowe zosta造 obj皻e cenzur. Zamkni皻e zosta造 granice. Bez specjalnej przepustki nie mo積a by這 opu軼i miejsca zamieszkania. Zawieszono wszystkie organizacje spo貫czne, w tym zwi您ki zawodowe. Nadawano tylko jeden program telewizyjny i radiowy, zawieszono wydawanie wi瘯szo軼i pism. Ukazywa豉 si jedynie „Trybuna Ludu” - organ PZPR oraz „皋軟ierz Wolno軼i”. P騧niej, po weryfikacji dziennikarzy, zacz皻o wydawa gazety regionalne. W Ma這polsce zacz窸o ukazywa si tzw. „Gadzie echo” - od pocz徠kowych liter trzech tytu堯w: Gazety Krakowskiej, Dziennika Polskiego i Echa Krakowa. Na kilka tygodni zawieszono prac szk馧 wy窺zych i lekcje w szko豉ch.
Atmosfer grozy na ulicach pot璕owa造 wszechobecne czo貪i, transportery opancerzone i wojskowe patrole. Wobec braku dost瘼u do informacji kr捫y造 najr騜niejsze pog這ski. Poniewa samo poj璚ie „stan wojenny” nie by這 znane (wcze郾iej m闚iono o stanie wyj徠kowym), wiele os鏏 interpretowa這 jego wprowadzenie jako oznak wybuchu wojny. Wkr鏒ce okaza這 si, 瞠 rzeczywi軼ie trwa wojna – tyle, 瞠 z w豉snym narodem.
Pomimo zapowiadanych surowych kar pracownicy wielu zak豉d闚 na wprowadzenie stanu wojennego zareagowa這 strajkami. W Ma這polsce do najwi瘯szych strajk闚 dosz這 w Hucie im. Lenina (13–15 grudnia), „Montinie" (14–16 grudnia), „Telpodzie" (14–16 grudnia), Akademii G鏎niczo-Hutniczej (14–15 grudnia). Kr鏒kie protesty mia造 te miejsce 14 grudnia 1981 m.in. w „Elbudzie", „CeBeA" czy w „Armaturze". Protesty w豉dza pacyfikowa豉 przy u篡ciu oddzia堯w ZOMO i wojska.
Strajkuj帷y w wi瘯szo軼i wypadk闚 przyjmowali strategi biernego oporu. Niekiedy jednak przygotowywano si do obrony. Tak sta這 si mi璠zy innymi w kopalni Wujek w Katowicach. By z豉ma op鏎 g鏎nik闚, pluton specjalny ZOMO otworzy do nich ogie z broni maszynowej. Sta這 si to 16 grudnia 1981 r. Sze軼iu g鏎nik闚 zgin窸o na miejscu, trzech zmar這 w szpitalu. Byli to: J霩ef Czekalski, Krzysztof Giza, Ryszard Gzik, Bogus豉w Kopczak, Zenon Zaj帷, Zbigniew Wilk, Andrzej Pe趾a, Jan Stawisi雟ki i Joachim Gnida.
Masakra w Wujku doprowadzi豉 nie tylko do zako鎍zenia strajku w tej kopalni, lecz tak瞠 do za豉mania protest闚 w ca造m kraju. Ludzie zobaczyli, 瞠 komuni軼i s gotowi u篡 wszystkich mo磧iwych 鈔odk闚, by z豉ma op鏎 spo貫cze雟twa. W nast瘼nych dniach pacyfikowano kolejne miasta i fabryki.
W Ma這polsce internowano 179 dzia豉czy zwi您kowych, a do 30 kwietnia ich liczba wzros豉 do 349. W tym czasie aresztowano 303 osoby, a 101 zosta這 skazanych przez s康y.
Tak zacz掖 si kolejny, tragiczny rozdzia w historii Polski – czas stanu wojennego.
Jan L. Franczyk


NOWA HUTA POMNIKIEM HISTORII
Powraca sprawa uznania starej cz窷ci Nowej Huty za Pomnik Historii. Jak powiedzia nam pe軟omocnik prezydenta Miasta Krakowa ds. Kultury Robert Piaskowski s prowadzone rozmowy w tej sprawie z Ministerstwem Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Wniosek z這穎ny w tej sprawie na pocz徠ku XX wieku zostanie wkr鏒ce zaktualizowany. Pomys narodzi si ju w 2004 roku, gdy 闚cze郾i radni Miasta Krakowa zobowi您ali prezydenta M. Krakowa Jacka Majchrowskiego od podj璚ia dzia豉 zmierzaj帷ych do uznania Nowej Huty za Pomnik Historii i wpisania jej na List 安iatowego Dziedzictwa UNESCO.
Ju w tym samym 2004 roku uk豉d urbanistyczny Nowej Huty zosta wpisany do rejestru zabytk闚. Sze嗆 lat p騧niej w 2010 roku przygotowano dokumentacj dla generalnego konserwatora zabytk闚, a tak瞠 do Narodowego Instytutu Dziedzictwa. W闚czas poproszono o uzupe軟ienie tej dokumentacji. Wniosek zosta uzupe軟iony i ponownie trafi do Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w 2013 roku, Okazuje si obecnie, 瞠 krakowski wniosek jest jednym z najd逝瞠j oczekuj帷ych na rozpatrzenie. Dlaczego? Oczywi軼ie pojawili si „篡czliwi malkontenci”, kt鏎zy torpedowali pomys stwierdzeniami o „gloryfikacji spu軼izny po PRL”. Nie brano pod uwag innych cennych historycznych aspekt闚 obiekt闚 znajduj帷ych si na terenie obecnej Nowej Huty. To tutaj znajduje si zabytkowy klasztor oo. Cysters闚, kt鏎y w przysz造m roku b璠zie obchodzi 800 lat swojego istnienia. W osiedlach peryferyjnych znajduj si cenne inne zabytki. W Krzes豉wicach jest zabytkowy dworek w kt鏎ym mieszka i tworzy Jan Matejko. A sama stara cz窷 Nowej Huty to unikalny zabytek zabudowy zwanej socrealizmem wzorowanym na renesansie w這skim. Warto r闚nie pami皻a, 瞠 Nowa Huta jest kolebk Solidarno軼i.
W豉dze Krakowa nie pr騜nuj i w mi璠zyczasie powsta plan przestrzenny „Centrum Nowej Huty”. T cz窷 Krakowa obj皻o zapisami Parku Kulturowego Nowa Huta. Prezydent M. Krakowa prof. Jacek Majchrowski skierowa do wiceminister MKiDN Magdaleny Gawin pismo w kt鏎ym czytamy „Park Kulturowy Nowa Huta tworzy sp鎩ny, nawarstwiaj帷y si od stuleci krajobraz jako arena dla wa積ych wydarze, godny uznania za pomnik historii. Uznanie obszaru Parku Kulturowego Nowa Huta za pomnik historii w 2022 roku by這by wspania造m elementem obchod闚 800-lecia Opactwa w Mogile (…). Jednocze郾ie by這by to odzwierciedlenie opinii i stara zar闚no ekspert闚, jak i oczekiwa mocno zaanga穎wanej w trosk o swoje dziedzictwo kulturowe spo貫czno軼i lokalnej”. Z nieoficjalnych informacji wiadomo, 瞠 klimat wok馧 uznania Nowej Huty za Pomnik Historii si zmieni i s du瞠 szanse na podj璚ie takich decyzji. Jak twierdzi Robert Piaskowski s du瞠 szanse na to, 瞠 MKiDN przeka瞠 wniosek do Instytutu Dziedzictwa co pozwoli w po這wie roku na podj璚ie decyzji. Mamy nadziej, 瞠 zgodnie z procedur prezydent RP Andrzej Duda wywodz帷y si z Krakowa podpisze ten akt na wniosek MKiDN. Tytu mo瞠 przyzna zabytkom nieruchomym, ale tak瞠 i Parkowi Kulturowemu. Uznanie Nowej Huty za Pomnik Historii pozwoli這by na sfinalizowanie stara o wpis na list 安iatowego Dziedzictwa UNESCO, albo poprzez poszerzenie obecnego wpisu Krakowa z 1978 roku, albo poprzez wpis seryjny z innymi miastami modernistycznymi tego typu. Trzymamy kciuki za te wszystkie rozwi您ania i rozpoczynamy na 豉mach G這su kampani prasow dokumentuj帷 potrzeb uznania Nowej Huty za Pomnik Historii i wpis na list UNESCO.
(SP)


Fot. Adam Gryczy雟ki
Jest projekt przystanku podziemnego
Wiemy ju, jak b璠zie wygl康a przystanek w tunelu Krakowskiego Szybkiego Tramwaju do Mistrzejowic. Motywem przewodnim wybranego projektu architektonicznego s materia造 charakterystyczne dla krakowskich mur闚 – kamie i ceg豉. Odpowiednie do鈍ietlenie wn皻rz podziemnej stacji Rondo Polsadu zapewni poka幡y 鈍ietlik.
Projekt architektoniczny przystanku Rondo Polsadu zaproponowany przez biuro projektowe Prota Polska Sp. z o.o. spotka si z pozytywn opini G堯wnego Architekta Miasta Krakowa. Obejmuje on dwie podziemne kondygnacje: na poziomie – 2 znajd si perony tramwajowe, a na poziomie – 1 ci庵i komunikacyjne dla pieszych po陰czone z poziomem terenu czterema klatkami schodowymi. Ka盥y pawilon wyj軼iowy b璠zie zadaszony i wyposa穎ny w schody tradycyjne, ruchome oraz windy mog帷e pomie軼i rowery czy w霩ki. Przystanek jest w pe軟i dost瘼ny dla os鏏 z ograniczon sprawno軼i ruchow. Pod ziemi – opr鏂z cz窷ci dedykowanych pasa瞠rom – znajd si pomieszczenia dla pracownik闚 obs逝gi przystanku i tunelu oraz pomieszczenia techniczne, zapewniaj帷e bezpieczne i prawid這we funkcjonowanie obiektu. Przej軼ie podziemne nie musi by nudne. Autorzy projektu zwr鏂ili uwag na mankament przej嗆 podziemnych i innych obiekt闚 liniowych, jakim jest monotonia d逝gich korytarzy. By jej zapobiec, na 軼ianach podziemnych kondygnacji zaproponowano uk豉d ok豉dzin, kt鏎y – cho powtarzalny – zapewnia odmienny efekt w zale積o軼i od k徠a patrzenia. Mimo tego, 瞠 b璠 one wykonane z nowoczesnych materia堯w, wygl康em nawi捫 do surowc闚 charakterystycznych dla zabytkowych krakowskich ulic. – Punktem wyj軼iowym do rozwa瘸 nad form projektu przystanku Rondo Polsadu by造 materia造 dominuj帷e w architekturze Krakowa: kamie i ceg豉 – opisuje architekt Ma貪orzata Marcinkowska, projektantka przystanku z firmy Prota Polska Sp. z o.o. – Mury wykonane z tych materia堯w maj charakterystyczny uk豉d i rytm, szczeg鏊nie wynikaj帷y z detali w徠k闚 ceglanych. Ide projektu jest prze這瞠nie tego schematu na wielkoformatowe formy geometryczne ok豉dzin wn皻rz i wykorzystanie analogicznej kolorystyki – wyja郾ia. Pawilony wyj軼iowe z kontrastowymi elementami. Ceglane mury, poro郾i皻e pn帷zami s r闚nie nieodzownym elementem krajobrazu dzielnicy Krakowa – Pr康nika Czerwonego, obfituj帷ego w zabudowania klasztorne. To skojarzenie wykorzystano w propozycji pawilon闚 wyj軼iowych, kt鏎e zosta造 zaprojektowane na zasadzie kontrastu. – Jedna ze 軼ian ma nawi您ywa do masywnego muru poro郾i皻ego ro郵inno軼i, pozosta豉 cz窷 pawilonu to lekka przeszklona stalowa konstrukcja – m闚i architekt Ma貪orzata Marcinkowska. Gatunki ro郵in tworz帷ych „zielony mur” zostan odpowiednio dobrane tak, aby by造 豉twe w utrzymaniu i estetyczne przez ca造 rok. (mp)


Wizualizacja Zarz康u Dr鏬 Miasta Krakowa
Muzyczny weekend z O鈔odkiem Kultury Krak闚-Nowa Huta
Pierwszy weekend listopada up造n掖 w Nowej Hucie przy d德i瘯ach muzyki klasycznej. Zar闚no sobotni koncert, kt鏎y odby si w Mistrzejowicach, jak i niedzielny, kt鏎y zorganizowano na Wzg鏎zach Krzes豉wickich przyci庵n窸y 陰cznie ponad 200 s逝chaczy. By這 pi瘯nie, wzruszaj帷o i bardzo klimatycznie.
W sobot 6 listopada w ko軼iele Matki Bo瞠j Nieustaj帷ej Pomocy na os. Bohater闚 Wrze郾ia 33 odby si koncert “Do kraju tego... “ organizowany w ramach cyklu Mistrzejowickich Impresji Muzycznych. Cykl ten wpisa si na trwa貫 w kalendarium wydarze kulturalnych Nowej Huty i organizowany jest regularnie dwa lub trzy razy w roku od 2017 roku. Koncerty powsta造 z mi這軼i do muzyki klasycznej i sakralnej i adresowane s do wszystkich krakowian. W tym roku, z okazji dwusetnej rocznicy urodzin Cypriana Kamila Norwida Organizatorzy Mistrzejowickich Impresji Muzycznych zaprosili do refleksji nad poezj tego wybitnego polskiego tw鏎cy. Recytacje wierszy poety, dope軟i豉 muzyka mistrz闚: Tomaso Albinoniego, Antoniego Vivaldiego i Wolfganga Amadeusza Mozarta. Gwiazdami koncertu byli: Classic Ensemble Choir and Orchestra pod dyrekcj Tomasza 奸usarczyka oraz sopranistka Liliana Pociecha. Poezje Norwida recytowa krakowski aktor Piotr Piecha. Kierownictwo artystyczne nad cyklem od lat niezmiennie sprawuje Marek Walczak.
Z kolei w niedziel 7 listopada w ko軼iele Mi這sierdzia Bo瞠go na Wzg鏎zach Krzes豉wickich mo積a by這 uczestniczy w muzycznej refleksji nad sensem ludzkiego 篡cia i przemijania podczas koncertu muzyki sakralnej w ramach cyklu Muzycznych Spotka na Wzg鏎zach Krzes豉wickich. Celem cyklu od 2006 roku jest promocja muzyki powa積ej, ze szczeg鏊nym uwzgl璠nieniem muzyki organowej, a do udzia逝 w koncertach od lat zapraszani s r闚nie inni instrumentali軼i, a tak瞠 wokali軼i, zespo造 kameralne, ch鏎y i orkiestry. Tegoroczny koncert pod tytu貫m “In Pacem” zwi您any by z obchodami odzyskania przez Polsk niepodleg這軼i i sta si ho責em dla wszystkich, kt鏎zy oddali 篡cie w obronie ojczyzny. Podczas koncertu us造szeli鄉y: Classic Ensemble Choir and Orchestra pod dyrekcj Tomasza 奸usarczyka, sopranistk Lilian Pociech oraz organist Dawida Rzepk, kt鏎zy wykonali kompozycje takich mistrz闚 jak J. S. Bach, A. Vivaldi, E. Elgar, L. Vierne czy F. Nowowiejski.
Wst瘼 na oba koncerty by darmowy.


Koncert w ko軼iele Matki Bo瞠j Nieustaj帷ej Pomocy na os. Bohater闚 Wrze郾ia.
Fot. Pawe Kalina.

Przy Arce Pana &#8211; Stan窸a figura Matki Bo瞠j Kr鏊owej Pokoju
Przy Arce Pana, w pobli簑 plebanii (od strony ul. Obro鎍闚 Krzy瘸), stan窸a wykonana z br您u figura Matki Bo瞠j Kr鏊owej Pokoju autorstwa znanego krakowskiego rze嬌iarza Czes豉wa D德igaja. Inicjatorami i koordynatorami budowy figury-pomnika s miejscowy proboszcz, ks. dr Jerzy Czerwie i Stanis豉w Malara. Pomnik upami皻nia duchownych zamordowanych i prze郵adowanych w PRL-u, w latach 1944-1989. Uroczyste po鈍i璚enie figury przewidywane jest na 16 grudnia br. - w czterdziest rocznic wprowadzenia stanu wojennego i pacyfikacji Huty im. Lenina.
- Usytuowanie figury przy Arce Pana ma historyczne i symboliczne znaczenie, bo to tutaj, w krwawym starciu z bezpiek wspieran przez ZOMO, milicj i wojsko odnie郵i鄉y zwyci瘰two broni帷 nowohuckiego Krzy瘸. Tutaj tak瞠, w stanie wojennym podczas nabo瞠雟tw fatimskich w Arce Pana dochodzi這 do manifestacji i regularnych walk ulicznych z broni帷ymi zbrodniczego systemu pa雟twowymi formacjami zbrojnymi. To tutaj z r瘯i esbeka strza貫m w brzuch 13 pa寮ziernika 1982 roku podczas demonstracji zgin掖 Bogdan W這sik, niespe軟a 20-letni ucze wieczorowego technikum i robotnik w Hucie im. Lenina – powiedzia nam Stanis豉w Malara, kt鏎y podkre郵a, 瞠 takiej figury jeszcze w Polsce nie ma. Ta figura jest wyj徠kowa.
- Tak. Patrz帷 na ni, widzimy, 瞠 Matka Bo瘸 stoi na kotwicy – symbolu Polski Walcz帷ej. Znajduje si przy niej miecz zwr鏂ony ostrzem ku do這wi, symbol zwyci瘰twa nad z貫m; miecz skierowany jest ju nie do walki, ale jest znakiem zwyci瘰twa i pokoju. W rze嬌 wkomponowano tak瞠 dzwon Solidarno軼i – dodaje.
Matka Bo瘸 Pokoju ma upami皻nia duchownych, kt鏎zy oddali swoje 篡cie i byli prze郵adowani przez komunist闚. Figura-pomnik b璠zie opatrzona dwiema tablicami po鈍i璚onymi ks. Jerzemu Popie逝szce i ks. prymasowi kard. Stefanowi Wyszy雟kiemu. Wymienieni z nazwiska zostan r闚nie pomordowani duchowni. Natomiast og鏊nie wspomniani zostan wszyscy duchowni prze郵adowani przez re磨m komunistyczny w latach 1944-1989.
- W realizacj tego dzie豉 uda這 mi si w陰czy krakowski oddzia Instytutu Pami璚i Narodowej (jego pracownicy przygotowali wykaz zamordowanych i prze郵adowanych duchownych), Region Ma這polski „Solidarno軼i”, Samorz康 Wojew鏚ztwa Ma這polskiego oraz moich Przyjaci馧, kt鏎zy sfinansowali urz康zenie placu wok馧 figury wraz z obrze瘸mi z kostki granitowej. Wsp鏊nym wysi趾iem uda這 si dzie這 doprowadzi do szcz窷liwego fina逝. Teraz czekamy tylko na oficjalne po鈍i璚enie tej pi瘯nej i wyj徠kowej figury – m闚i Stanis豉w Malara.
(f)

JESIE W ZIEMIA垶KIM DWORZE
Tegoroczna jesie, jak na razie, obfituje w dni pe軟e s這鎍a. Oko ciesz r闚nie, przybrane w z這to i purpur, krzewy oraz drzewa. Jednak瞠 owa pora zwiastuje koniec lata, rozpoczynaj帷 okres oczekiwania na zim.
Jesie to tak瞠 czas wzmo穎nej pracy wi捫帷ej si zar闚no z porz康kami, jak i z przygotowaniem zapas闚 na zim. Co bardziej zapobiegliwe gospodynie przerabiaj warzywa i owoce na domowe przetwory. Dzi瘯i nim, nawet w najbardziej pochmurne czy mro幡e dni, mo積a przywo豉 smak minionego lata.
Dla mieszka鎍闚 ziemia雟kiego dworu wczesna jesie stanowi豉 okres intensywnych prac. W闚czas we dworze trwa造 wyt篹one prace nad robieniem s這dkich konfitur, sok闚, likwor闚 oraz suszeniem owoc闚 i warzyw. W sieni pachnia這 zio豉mi, kt鏎e wieszano u sufitu, albo te rozk豉dano na sto豉ch. Suszone rumianki, 篡wokosty lub mi皻a stanowi造 wa積y sk豉dnik domowej apteczki. Nale篡 bowiem pami皻a, i opieka medyczna w XIX i pocz徠kach XX wieku wygl康a豉 zupe軟ie inaczej ni obecnie. Na wsiach rzadko praktykowali lekarze, dlatego tak istotn kwesti by豉 kuracja r騜nych przypad這軼i domowymi sposobami. Ziemianki, cz瘰tokrotnie posiadaj帷e znaczne umiej皻no軼i w dziedzinie medycznych porad, pomaga造 nie tylko chorym domownikom, ale tak瞠 mieszka鎍om wsi. Pomoc dworu mia豉 szczeg鏊nie du瞠 znaczenie w najbardziej zacofanych regionach. Tamtejsi mieszka鎍y dworu organizowali opiek nad chorymi w這軼ianami, kt鏎zy bardzo rzadko mieli kontakt z oficjaln medycyn.
Na jesie przypada tak瞠 okres polowa. Ziemianie polowali nie tylko po to, aby uzupe軟i zaopatrzenie spi瘸rni. Przede wszystkim my郵istwo by這 nieod陰cznym elementem ziemia雟kiego 篡cia, za polowania stanowi造 wa積e wydarzenie towarzyskie. W闚czas to bowiem urz康zano nawet kilkudniowe 這wy z nagonk, a ich uczestnikami byli s御iedzi oraz przybyli go軼ie, naturalnie z tego samego ziemia雟kiego kr璕u. Oczywi軼ie jesienne 這wy by造 poprzedzone kilkutygodniowymi przygotowaniami, w czasie kt鏎ych planowano szczeg馧owy program tego wydarzenia. Po zako鎍zeniu polowania my郵iwi udawali si do maj徠ku gospodarza, gdzie czeka豉 na ich suta uczta. Pani domu cz瘰towa豉 przyby造ch wybornymi specja豉mi z dworskiej spi瘸rni. Po uroczystej kolacji odbywa si r闚nie uroczysty bal my郵iwski.
Kiedy jesienne prace usta造 nast瘼owa nieco spokojniejszy okres. 砰cie przenosi這 si pod salonowe kominki, gdzie muzykowano, szyde趾owano, czytano czy dyskutowano. W d逝gie jesienne wieczory, kiedy bardzo szybko zapada mrok, ze szczeg鏊nym zaciekawieniem s逝chano opowie軼i o bohaterach narodowych lub rodzinnych oraz gaw璠 o narodowowyzwole鎍zych walkach. Owe historie najcz窷ciej snuli dziadkowie albo przybyli do dworu go軼ie. Cz瘰tokrotnie towarzyszy造 im 酥iewy patriotycznych i ludowych pie郾i. Tego rodzaju spotkania by造 doskona陰 okazj zar闚no do zintegrowania rodziny, jak i do „zabicia” jesienno-zimowej nudy. Poza tym uczy造 zamieszka貫 w dworze dzieci poszanowania tradycji i zarazem umacnia造 poczucie przynale積o軼i do uprzywilejowanej warstwy ziemia雟kiej.
Jesie by豉 zatem dla mieszka鎍闚 dworu okresem obfituj帷ym w wiele wydarze. Z jednej strony up造wa豉 na typowo kuchennych pracach, wi捫帷ych si z przygotowywaniem przetwor闚. Z drugiej strony ziemianie starali si urozmaici monotoni jesiennych miesi璚y spotkaniami towarzyskimi, 這wami oraz balami. W taki oto spos鏏 up造wa造 kolejne, coraz ch這dniejsze dni. Spokojny odpoczynek ostatnich, leniwych jesiennych chwil r闚nie mia dobiec ko鎍a, nadchodzi豉 bowiem zima, a wraz z ni dw鏎 o篡wia si na nowo.
Anna Kolasa


Branicki dw鏎 w jesiennych barwach.
Fot. Ma貪orzata Byrska-Fudali

Muzeum Duchowo軼i i Kultury Cysters闚 otwarte
W sobot (23 pa寮ziernika) mia這 miejsce uroczyste po鈍i璚enie i otwarcie Muzeum Duchowo軼i i Kultury Cysters闚 mieszcz帷ego si w mogilskim Opactwie. Muzeum po鈍i璚i kard. Stanis豉w Dziwisz, kt鏎y w trakcie poprzedzaj帷ej ten akt Mszy 鈍. powiedzia m.in. : „Trzeba si璕a do naszych korzeni, do skarbnicy wiary, do do鈍iadczenia i m康ro軼i poprzednich pokole, by dostrzega lepiej nasz tera幡iejszo嗆 i budowa przysz這嗆 w 鈍iat豉ch naszej chrze軼ija雟kiej to窺amo軼i”.
Muzeum Duchowo軼i i Kultury Cysters闚 zlokalizowane zosta這 w dawnym pa豉cu opackim i tzw. przeoracie. To wyj徠kowe w skali kraju miejsce, kt鏎e s逝篡 b璠zie nie tylko krzewieniu wiedzy o kulturze i tradycji cysters闚, ale tak瞠 edukacji historycznej mieszka鎍闚 parafii i turyst闚, kt鏎zy z ca貫go 鈍iata przyje盥瘸j, by pomodli si przed wizerunkiem Chrystusa Ukrzy穎wanego.
W muzeum b璠zie mo積a zobaczy m.in. unikatowe zabytki pochodz帷e z ksi璕ozbioru mogilskiego opactwa. W鈔鏚 nich cenny r瘯opis, zachowany w niezmienionej formie, datowany na 1477 rok, kt鏎y zawiera teksty wyk豉d闚 prowadzonych w XV w. na Akademii Krakowskiej przez cysters闚. B璠zie mo積a podziwia tak瞠 XV-wieczny inkunabu autorstwa Miko豉ja z B這nia - „Sacramentale”. Egzemplarz ten zosta wydrukowany we Wroc豉wiu, nieca貫 25 lat po wynalezieniu druku przez Jana Gutenberga. Unikat na skal 鈍iatow stanowi ksi璕a zawieraj帷a XVII-wieczne zapisy nutowe, oprawione w pergamin. Zosta造 one wydane w Trewirze w 1627 r. przez Joannisa Donfridi. Ten starodruk muzyczny, a cz窷ciowo te r瘯opis to g堯wnie wielog這sowe pie郾i maryjne. Do naszych czas闚 dotrwa造 tylko trzy egzemplarze ksi璕i: jeden w paryskiej bibliotece narodowej, drugi w Monachium, trzeci - w豉郾ie w opactwie w Mogile.
W muzealnej, bardzo nowoczesnej ekspozycji, znajd si tak瞠 dzie豉 sztuki sakralnej, naczynia liturgiczne, obrazy oraz cenne szaty liturgiczne pochodz帷e z XVII, XVIII i XIX w. i wiele innych pami徠ek, kt鏎e na przestrzeni wiek闚 zgromadzili cystersi. Opowie嗆 o cystersach b璠 ilustrowa m.in. dokumenty klasztorne sprzed oko這 800 lat.
Tematem przewodnim wystawy jest duchowo嗆 i kultura zakonu cysterskiego. Zwiedzaj帷y dowiedz si wi璚 o fenomenie cysters闚 jako organizacji, kt鏎a przys逝篡豉 si rozwojowi cywilizacji w Europie. Zetkn si z dziejami opactwa w Mogile od jego fundacji a po czasy wsp馧czesne. Poznaj te histori wizerunku Chrystusa Ukrzy穎wanego z mogilskiego sanktuarium.
Opactwo poda wkr鏒ce terminy, w kt鏎ych b璠zie mo積a zwiedza cysterskie muzeum.
(f)


Fot. Andrzej Kalinowski

Po 371 dniach przerwy &#8211; Filia 48 Biblioteki Krak闚 zn闚 zaprasza
W ubieg造 czwartek, 14 pa寮ziernika, po gruntownym remoncie otwarta zosta豉 Filia nr 48 (os. Bohater闚 Wrze郾ia 26) Biblioteki Krak闚. Nowoczesne wn皻rza, bogate wyposa瞠nie oraz zbiory, profesjonalna obs逝ga i Centrum Wiedzy o Nowej Hucie – to wyznaczniki tej Filii. Po 371 dniach przerwy, na go軼i czekaj r闚nie niespodzianki…
W odnowionej Filii czytelnicy b璠 mogli korzysta ze zbior闚 oraz zwiedzi jej przestrzenie, to w ko鎍u jedna z najwi瘯szych bibliotek w Krakowie. W niej b璠zie mo積a skorzysta z bogatego ksi璕ozbioru dla doros造ch i dzieci, zasobnej wypo篡czalni najnowszych i najbardziej lubianych gier planszowych. Poza tym, tak瞠 ze sprz皻u komputerowego dla os鏏 z niepe軟osprawno軼iami oraz czytnik闚 e-book闚. W Filii znajduje si r闚nie strefa wypoczynkowa do relaksu z ksi捫k i kaw w r瘯u.
Wyr騜nikiem jest realizacja projektu Centrum Cyfryzacji Wspomnie, kt鏎y umo磧iwia bezp豉tne kopiowanie archiwalnych nagra z kaset VHS, magnetofonowych, p造t winylowych oraz zeskanowanie zdj耩 do postaci cyfrowej.
Projekt „Biblioteka zmian – zakup wyposa瞠nia do Filii nr 48 Biblioteki Krak闚 na potrzeby prowadzenia dzia豉lno軼i kulturalnej” dofinansowano ze 鈔odk闚 Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu.
(f)

Muzeum Nowej Huty, oddzia Muzeum Krakowa, zaprasza na wystaw czasow - OSIEDLENI. MISTRZEJOWICE
Wystawa Osiedleni. Mistrzejowice jest kontynuacj dotychczasowych wystaw w Muzeum Nowej Huty, zar闚no tych pokazuj帷ych przesz這嗆 i dziedzictwo kulturowe ziem, na kt鏎ych wyros豉 Nowa Huta, jak i jej wsp馧czesno嗆.
- Ekspozycj zaczynamy od ukazania dziej闚 Mistrzejowic, Batowic i Dziekanowic, a wi璚 teren闚, na kt鏎ych po 1968 r. wyros豉 obecna XV Dzielnica Mistrzejowice. Cz窷 kolejna ukazuje „republik artyst闚”, a wi璚 sylwetki tw鏎c闚, kt鏎zy w du瞠j liczbie mieli tu pracownie, b康 mieszkali na okolicznych osiedlach – m闚i kurator wystawy Maciej Miezian.
Kolejny fragment zosta po鈍i璚ony latom 80. XX w., kiedy to Mistrzejowice, ze wzgl璠u na swoj antykomunistyczn dzia豉lno嗆, zyska造 sobie miano „Westerplatte Po逝dnia”. Wi您a這 si to oczywi軼ie z dzia豉lno軼i ko軼io豉 pw. 鈍. M.M. Kolbego, a w szczeg鏊no軼i charyzmatycznego kap豉na, ks. Kazimierza Jancarza.
Wystaw ko鎍zy cz窷 urbanistyczno-architektoniczna, gdy Mistrzejowice s 篡wym przyk豉dem rozwoju polskiej architektury od ko鎍a lat 70. XX w. do dnia dzisiejszego.
Wystaw mo積a ogl康a od 16 pa寮ziernika 2021 r. do 18 kwietnia 2022 r.
(f)

 
Ten serwis u篡wa cookies i podobnych technologii (brak zmiany ustawienia przegl康arki oznacza zgod na to)
Prezentowane na stronie internetowej informacje stanowi tylko cz窷 materia堯w, kt鏎e w ca這軼i znale潭 mo積a w wersji drukowanej "G這su - Tygodnika Nowohuckiego".
Logowanie
Nazwa u篡tkownika

Has這



Nie masz jeszcze konta?
Zarejestruj si

Nie mo瞠sz si zalogowa?
Popro o nowe has這
Reklama


Wygenerowano w sekund: 0.15 21,816,388 unikalnych wizyt