Nawigacja
· Strona g堯wna
· Nowohuckie Linki
· Fotohistorie
· Szukaj
· Dzielnice
· NH - Miejsce dobre do 篡cia
W G這sie
 Felietony
 Miss Nowej Huty -
XXI edycja

 Nowohucianie
 Humor
 Prawnik radzi
Ostatnie artyku造
· [2021.11.26] Ostatni...
· [2021.11.26] O infla...
· [2021.11.26] Czy Tus...
· Na niedziel 28 list...
· [2021.11.26] Humor
Ostatnio na forum
Najnowsze tematy
· Na sprzeda dzia趾a ...
· Akcja poboru krwi
· Kr鏒kie w這sy - piel...
· Sekcja rekreacyjna G...
· TBS w nowej hucie?
Najciekawsze tematy
Brak temat闚 na forum
P造waj帷e fontanny na Zalewie Nowohuckim
Pami皻acie pokaz z 2019 roku, kt鏎y zgromadzi nad Zalewem t逝my podziwiaj帷e wyj徠kow gr 鈍iate i wody? Teraz fontanny pojawi造 si tutaj na sta貫, dodaj帷 niezwyk貫go uroku temu, tak lubianemu przez mieszka鎍闚, miejscu.
Fontanny p造waj帷e montowane na zbiornikach wodnych spe軟iaj nie tylko funkcj dekoracyjn zwi瘯szaj帷 atrakcyjno嗆 i estetyk otoczenia. Urz康zenia te s r闚nocze郾ie aeratorem napowietrzaj帷ym wod, kt鏎y zmniejsza zamulenie dna, przyspieszaj帷 rozk豉d osad闚 organicznych. Zwi瘯szaj r闚nie aktywno嗆 biologiczn, nadaj帷 tym samym wodzie przejrzysto嗆 i ograniczaj帷 rozw鎩 sinic.
To trzeba zobaczy! P造waj帷e fontanny to kolejny element zmian, kt鏎e zachodz nad Zalewem Nowohuckim. Nowe alejki, 豉wki, pla瘸, t篹nia, o鈍ietlony plac zabaw a przede wszystkim zielone otoczenie stawu sprawiaj, 瞠 jest to wyj徠kowe miejsce rekreacji i wypoczynku mieszka鎍闚 Nowej Huty.
(a)

R騜owo na Kolorowym…
Maj – uznawany przez wielu za najpi瘯niejszy miesi帷 roku, to czas kwitn帷ych drzew i wyj徠kowo soczystej zieleni. Wiele jest w Nowej Hucie miejsc, kt鏎e zachwycaj i zwracaj na siebie uwag w tym wyj徠kowym czasie. Jednym z nich s okolice Szko造 Podstawowej nr 103 i Przedszkola nr 110 na os. Kolorowym. Tu bowiem od kilkudziesi璚iu lat rosn wyj徠kowo pi瘯ne drzewa cho mieszka鎍y nazywaj je migda這wcami po konsultacji ze specjalist z Zarz康u Zieleni Miejskiej ustalili鄉y, 瞠 to przedstawiciele gatunku wi郾ia pi趾owana. Drzewa zwracaj帷e na siebie uwag r騜owymi kwiatami ciesz nie tylko mieszka鎍闚 pobliskich blok闚, ale r闚nie spacerowicz闚. S wyj徠kow ozdob tego miejsca. Ma這 kto potrafi przej嗆 obok nich oboj皻nie, wiele os鏏 fotografuje te wyj徠kowe okazy, a rodzice odbieraj帷y dzieci ze szko造 i przedszkola robi zdj璚ia swoim pociechom na ich tle.
(a)


fot. autor
PONOWNE OTWARCIE
Wiosna to szczeg鏊ny czas dla licznych instytucji kultury. Wtedy owe plac闚ki dos這wnie „rozkwitaj” staraj帷 si przyci庵n望 do siebie odbiorc闚 ciekawymi projektami, nowymi wernisa瘸mi, wystawami czy koncertami oraz zr騜nicowanymi wydarzeniami kulturalnymi. Jeszcze do niedawna wiosenny powiew nowinek mo積a by這 poczu jedynie w sieci, buszuj帷 po stronach internetowych poszczeg鏊nych instytucji. Atrakcje online, dost瘼ne niemal瞠 dla ka盥ego, zapisa造 si na sta貫 w ofertach plac闚ek kultury. Jednak瞠 sytuacja epidemiczna sprawi豉, 瞠 brakowa這 tej przys這wiowej „kropki nad i” czyli mo磧iwo軼i tradycyjnego zwiedzania wybranego przez siebie muzeum, p鎩軼ia do kina czy teatru. Zniesiona ostatnio cz窷 obostrze pozwoli豉 ponownie otworzy niekt鏎e plac闚ki. Oczywi軼ie w obiektach obowi您uj standardowe zasady bezpiecze雟twa zwi您ane z wprowadzonym re磨mem sanitarnym.
W stolicy Ma這polski cz窷 muze闚 jest ju otwartych, a do tej listy do陰czy這 tak瞠 ostatnio Muzeum Archeologiczne w Krakowie. Zainteresowani mog zwiedzi wystawy znajduj帷e si zar闚no w Gmachu G堯wnym Muzeum, jak i w jego nowohuckim oddziale. Co ciekawe obie siedziby tej instytucji mieszcz si w zabytkowych budynkach o barwnej, pe軟ej interesuj帷ych fakt闚, historii. Gmach G堯wny, ulokowany w 軼is造m centrum Krakowa, jest wa積ym punktem na kulturalnej mapie miasta. Z kolei usytuowany w zabytkowym zespole dworsko-parkowym Oddzia, mimo swego po這瞠nia na wschodnich obrze瘸ch grodu Kraka, stanowi ciekaw alternatyw dla os鏏 zm璚zonych wielkomiejskim gwarem.
Wszystkich, kt鏎zy chc na 篡wo dotkn望 odleg貫j historii naszego regionu, zapraszamy do oddzia逝 w Branicach. Ponownie czynne s wystawy w renesansowym dworze obronnym (tzw. lamusie) dotycz帷e archeologii Nowej Huty. Cho brzmi to jak paradoks, to w豉郾ie w owej najm這dszej dzielnicy Krakowa, kt鏎a w zamierzeniu jej tw鏎c闚 mia豉 by idealnym, socjalistycznym miastem, uda這 si dokona wielu wspania造ch odkry. Liczne znaleziska s 鈍iadectwem istnienia na tych terenach trwaj帷ego przez tysi帷e lat osadnictwa. Sta造 si one tak瞠 przyczyn powo豉nia do 篡cia nowohuckiego oddzia逝 Muzeum Archeologicznego w Krakowie.
Co zatem mo積a znale潭 na ekspozycjach w oddziale? M闚i帷 szczerze niemal瞠 wszystko, co ma zwi您ek z pradawn wytw鏎czo軼i cz這wieka czyli narz璠zia, naczynia, ozdoby, bro, obiekty kultowe oraz przedmioty luksusowe. Dokumentuj one 篡cie codzienne 闚czesnych mieszka鎍闚 nowohuckich ziem. Przedstawiaj rozmaite aspekty ich 篡cia, pozwalaj帷 cho na moment „zajrze” w g喚biny dziej闚.
Nowa pora roku jest wi璚 doskona造m czasem do pog喚bienia wiedzy o Nowej Hucie. Warto pozna niniejsz dzielnic od tej mniej znanej strony. Pracownicy oddzia逝 Muzeum Archeologicznego w Krakowie pomog przybli篡 zwiedzaj帷ym odleg造 鈍iat naszych „nowohuckich” przodk闚. O tym, 瞠 archeologia jest fantastyczn dziedzin nauki, mo瞠 przekona si ka盥y, kto przekroczy „drzwi” oddzia逝.
Zainteresowanych, pragn帷ych odkry ten nowohucki zak徠ek, zapraszamy do naszej siedziby mieszcz帷ej si przy ul. Sasanek 2 a. Od poniedzia趾u do pi徠ku ekspozycja jest czynna w godzinach 10-14. Dodatkowo, z okazji nadej軼ia nowego sezonu, uruchomione zosta造 sobotnio-niedzielne dy簑ry w godz. 14-18.
Anna Kolasa


Fot. Ma貪orzata Byrska-Fudali
T篹nia solankowa na Zalewem zn闚 otwarta
Krakowianie zn闚 mog korzysta z pierwszej og鏊nodost瘼nej t篹ni solankowej w mie軼ie. W ubieg造 pi徠ek, po jesienno-zimowej przerwie, uruchomiona zosta豉 t篹nia nad Zalewem Nowohuckim. Solny mikroklimat wytwarzany w tym miejscu jest zbli穎ny do tego nad morzem. Spacer po t篹ni b璠zie wi璚 okazj do nawdychania si korzystnego dla naszego zdrowia jodu.
– T篹nia z pewno軼i przyci庵nie krakowian i turyst闚, chc帷ych skorzysta z dobrodziejstwa solnego mikroklimatu, kt鏎y jest nie do przecenienia dla mieszka鎍闚 wielkich aglomeracji miejskich – m闚i podczas uruchomienia t篹ni prezydent Krakowa Jacek Majchrowski.
T篹nie to drewniane budowle pokryte ga陰zkami tarniny. Pierwotnie s逝篡造 do zag瘰zczania solanki w toku produkcji soli konsumpcyjnej oraz leczniczej. Dzi瘯i temu odkryto ich walory lecznicze, poniewa powietrze wok馧 nich nasycone jest aerozolem z solanki, kt鏎a obciekaj帷 po elementach budowli ulega naturalnemu odparowaniu.
Powietrze tak bogate w mikroelementy zacz皻o stosowa w r騜nego rodzaju kuracjach. Mikroklimat wytwarzany przez t篹nie jest wi璚 zbli穎ny do tego, kt鏎ego za篡wamy podczas nadmorskich podr騜y. Godzinny spacer przy t篹ni solankowej to dawka jodu, kt鏎a odpowiada trzem dniom sp璠zonym nad morzem. Tego rodzaju wzbogacone powietrze jest szczeg鏊nie wskazane dla os鏏 w czasie rekonwalescencji po ostrej chorobie, dla palaczy, os鏏 pracuj帷ych w znacznym zapyleniu i wysokiej temperaturze. Pozytywny wp造w odczuj r闚nie osoby na co dzie pracuj帷e g這sem.
Przypomnijmy, 瞠 inwestycja zosta豉 zrealizowana przez Zarz康 Zieleni Miejskiej i powsta豉 w ramach rewitalizacji Zalewu Nowohuckiego. Zlokalizowana jest w s御iedztwie istniej帷ego placu zabaw, w p馧nocno-zachodniej cz窷ci zalewu.
(f)


ArcelorMittal Poland wyburzy olbrzymi komin nieczynnej spiekalni w krakowskiej hucie – Zmienia si pejza krakowskiej huty
Z krajobrazu Nowej Huty znikn掖 na zawsze ponad 80-metrowy komin dawnej spiekalni, czyli zak豉du, w kt鏎ym produkowany by spiek dla wielkich piec闚. Do wyburzenia kolosa u篡to 33 kilogramy materia堯w wybuchowych, a podczas prac rozbi鏎kowych powsta這 blisko 2 200 ton gruzu, czyli tyle, ile zmie軼i這by si na 110 ci篹ar闚kach! Spiekalnia by豉 nieczynna ju od prawie dekady, dlatego ArcelorMittal Poland zdecydowa si usun望 nieu篡wane budynki, w tym tak瞠 komin.
Operacja wyburzania komina, kt鏎ego obw鏚 w najszerszym miejscu wynosi 32,5 metra, to jeden z etap闚 procesu likwidacji infrastruktury dawnej spiekalni trwale wy陰czonej z u篡tku w 2012 roku. „Gruba Berta”, bo tak pieszczotliwie hutnicy nazywali du篡 komin krakowskiej spiekalni, zosta豉 wyburzona po p馧 wieku istnienia. Przy pracach rozbi鏎kowych wielkiego komina pracowa這 15 os鏏 ze specjalistycznej ekipy zajmuj帷ej si demonta瘸mi. Na miejscu dzia豉造 r闚nie cztery koparki, z czego najwi瘯sza wa篡豉 50 ton.
Prace rozbi鏎kowe w spiekalni, kt鏎e rozpocz窸y si w lipcu ubieg貫go roku potrwaj do 2023 r. Zanim jednak do nich przyst徙iono, trzeba by這 przygotowa teren, ogrodzi go i zabezpieczy. Nad bezpiecze雟twem ca貫go procesu czuwa造 zespo造 BHP wykonawcy i ArcelorMittal Poland.
– Podj瘭i鄉y decyzj o wyburzeniu komina i ca貫j infrastruktury spiekalni w ramach naszych dzia豉 polegaj帷ych na porz康kowaniu nieu篡wanych nieruchomo軼i. Ca造 zak豉d zajmowa 30 hektar闚 terenu przy ul. Igo這mskiej. Sk豉da si ze 108 budynk闚, 115 przeno郾ik闚 ta鄉owych, 4 elektrofiltr闚 i 5 most闚 prze豉dunkowych. Odzyskali鄉y dzi瘯i temu olbrzymi nieu篡wan powierzchni, kt鏎 b璠zie mo積a wykorzysta w inny spos鏏, gdy b璠zie taka potrzeba - podkre郵a Sanjay Samaddar, prezes i dyrektor generalny ArcelorMittal Poland.
Z komina i innych urz康ze dawnej spiekalni, zwanej tak瞠 aglomerowni, odzyskiwany jest r闚nie z這m, kt鏎y w ramach recyklingu zostanie ponownie u篡ty w d帳rowskiej hucie – trafi do konwertor闚 i pos逝篡 do produkcji stali. - Ze wszystkich urz康ze dawnej spiekalni planujemy odzyska ok. 60 000 ton z這mu, a gruz, kt鏎y powsta w czasie wyburze zostanie zutylizowany przez profesjonaln firm – m闚i Monika Mazurek, kierownik projektu demonta簑 spiekalni w Krakowie.
W krakowskiej hucie dzia豉造 kiedy dwie aglomerownie. Pierwsza z dw鏂h spiekalni rozpocz窸a prac w 1954 r. i zosta豉 wy陰czona na prze這mie lat 1990/91. Ta druga - uruchomiona w grudniu 1966 roku, na pi耩 dni przed pierwszym spustem sur闚ki z wielkiego pieca nr 5 - przesta豉 pracowa w czerwcu 2012 r.
(f)


Czy wiesz, 瞠…
+ Komin spiekalni by wysoki na 80 metr闚 - to prawie 6 razy tyle, co wysoko嗆 kopca Wandy w Nowej Hucie.
+ Dzi瘯i rozbi鏎ce ca貫j spiekalni uda si odzyska ok. 60 000 ton z這mu – to tyle ile wa篡這by ponad 8,5 tys. figur Lenina, takich, jak ta, kt鏎a sta豉 w Alei R騜.
+ Podczas wyburzenia komina powsta這 blisko 2 200 ton gruzu, czyli tyle, ile zmie軼i這by si na 110 ci篹ar闚kach.

Zobacz film: https://www.facebook.com/ArcelorMittalPoland/videos/1054449654962767


Zwiedzaj wirtualnie opactwo
Gdy epidemia odci窸a nas od muze闚 i wypraw turystycznych, zawsze mo積a poszuka obiekt闚 do zwiedzania wirtualnego. Coraz wi璚ej muze闚 udost瘼nia swoje eksponaty on-line. I tak mo磧iwo嗆 tak proponuje r闚nie opactwo w Mogile. To doskona豉 propozycja dla tych, kt鏎zy jeszcze nigdy tutaj nie byli. Ci, kt鏎zy wizytuj opactwo cz窷ciej, teraz mog z bliska zobaczy to, co nie zawsze dostrzegalne w p馧mroku kaplicy ze s造n帷ym 豉skami wizerunkiem Chrystusa ukrzy穎wanego i to, co rzadko dost瘼ne za klasztorn klauzur, np. biblioteka klasztorna.
Wirtualny spacer mo積a odby r闚nie po zabytkowym drewnianym ko軼iele 鈍. Bart這mieja.
(l)

Zielona Nowa Huta przyjazna w… pandemii
B這gos豉wiona ziele, o kt鏎ej pomy郵eli ju na etapie projektu, urbani軼i kre郵帷y 70 lat temu plan nowego miasta pod Krakowem. Dzi瘯i temu dzisiejsi mieszka鎍y Nowej Huty 豉twiej znosz czas pandemii i zwi您ane z tym ograniczenia. Zawsze, bowiem mog wyj嗆 z domu, i niemal tu za progiem - obcowa z natur.
Skwery wewn徠rz osiedlowe, u篡tki zielone, zalew nowohucki, osiedlowe parki i zagospodarowane ostatnio skwery ko這 budynk闚, ziele forteczna czy dzika ziele na starym pasie startowym w Czy篡nach 豉godz nam skutki przymusowego siedzenia w domu. Tak, na szcz窷cie – ziele jest bogactwem Nowej Huty.
Przypomnijmy, 瞠 w ubieg造m roku, w lutym, zanim jeszcze rozwin窸a si pandemia, brytyjski (to kraj, w kt鏎ym docenia si szczeg鏊nie kontakt z przyrod) The Guardian, wskaza Now Hut w gronie 10 europejskich miast, „do 篡cia”. W鈔鏚 wyr騜nionych znalaz造 si r闚nie: wroc豉wskie 字鏚mie軼ie, Wilhelmina park w Utrechcie, madrycki Vallecas, Moabit w Berlinie, Le Panier w Marsylii, dzielnica Howth w Dublinie, D鐽ling w Wiedniu, J霩sefv嫫os w Budapeszcie i Nea Smyrni w Atenach.
Jak napisano w闚czas w „The Guardian”, zaledwie 20-minutowa przeja盥磬a tramwajem z centrum Krakowa umo磧iwia mieszka鎍om i turystom zmian otoczenia? Zostawiamy za sob mieszcza雟ki klimat Starego Miasta – z l郾i帷ymi dachami kamienic i brukowanymi alejkami – i wchodzimy w unikaln przestrze urbanistyczn, jak jest Nowa Huta, b璠帷a mistrzowsk realizacj socrealistycznych za這瞠 architektonicznych. Dominuj tu szerokie, obsadzone drzewami aleje, parki oraz zabudowa mieszkaniowa w przyst瘼nych cenach.
Najwi瘯szy skwer i 陰ka rodzinnej sielanki
W czasie pandemii jedn, a dla wielu jedyn atrakcj, jest mo磧iwo嗆 wyj軼ia z domu. Ten – wed逝g naukowc闚 - w wymiarze p馧 godziny dziennie mo瞠 nam przed逝篡 篡cie o trzy lata. Zatem spacerowa warto. I robimy to ch皻nie.
W Nowej Hucie tym bardziej, bo tereny zielone mamy tu za rogiem. Czy to Wi郾iowy Sad (2,7 zadrzewionego i zielonego pi瘯nego parku w os. Kolorowym, z charakterystycznymi kwitn帷ymi w豉郾ie dzikimi czere郾iami), czy parki przydworskie, wymagaj帷e ju d逝窺zej ekskursji czy te – te najbli窺ze, po這穎ne w centrum dzielnicy - ㄠki Nowohuckie.
Ju „brama” do nich, stara nadwi郵a雟ka skarpa jest dzi najwi瘯szym skwerem Nowej Huty. A jak skwar to na skwerze niczym w parkach Pary瘸 czy Londynu, opalaj帷y si ludzie. Na to przyjdzie czas latem, ale dzi teren na skarpie i le膨ce poni瞠j Nowohuckie ㄠki s dzi ucz瘰zczanym terenem spacerowym. Chwa豉 tu spo貫cznikom, kt鏎zy teren ten uczynili u篡tkiem ekologicznym. Mo積a tu spacerow, ale i poje寮zi rowerem i - teraz, wiosn szczeg鏊nie – obserwowa odradzaj帷a si przyrod. Le膨ce niemal tu przy Placu Centralnym ㄠki Nowohuckie zajmuj powierzchni ponad 57 hektar闚. Ustanowione w roku 2003 r. u篡tkiem ekologicznym, w roku 2009 ㄠki zosta造 w陰czone do sieci obszar闚 obj皻ych ochron przyrody na terytorium Unii Europejskiej – Natura 2000. Znajdziemy tu wiele ro郵in i zwierz徠 charakterystycznych dla p馧naturalnych zbiorowisk ro郵innych, czyli 陰k podmok造ch doliny Wis造. Co do 陰k - mo積a tutaj wyr騜ni ich a 10 ich rodzaj闚 – s to m.in. 陰ki wilgotne, 鈍ie瞠 i szuwar trzcinowy.
Teraz wiosn, gdy ziele jeszcze wszystkiego nie przes豉nia, mo積a tu spr鏏owa odnale潭 blisko 34 gatunki ptak闚 gniazduj帷ych i ponad 25 gatunk闚 tu przylatuj帷ych i 瞠ruj帷ych.
To prawdziwy kurort w 鈔odku miasta! I rekreacyjny teren dla ca貫j rodziny. Kto chce mo瞠 brodzi po 陰kach – z widokiem nie tylko na kominy ciep這wni, ale tak瞠 przy dobrej widoczno軼i – na Tatry. Najm這dsi mog korzysta z kompleksu tematycznych plac闚 dla dzieci, a seniorzy z r騜anego Parku 疾romskiego.
Niedost瘼ne tarasy widokowe
ㄠki Nowohuckie to naprawd unikalny teren do rekreacji i kontemplacji przyrody. Przecina je wiele 軼ie瞠k i dzikich dru瞠k. W豉郾ie teraz wymaga造by te wi瘯szej uwagi. Szczeg鏊nie dwa drewniane tarasy widokowe, kt鏎e po dziesi璚iu latach uleg造 dewastacji. Nie mo積a z nich skorzysta, gdy wej軼ie na nie grozi upadkiem. Dlatego te - obok zagospodarowywania ma造ch teren闚 zieleni i renowacji starych park闚, warto by Zarz康 Zieleni Miejskiej zwr鏂i uwag na ten niezb璠ny do podgl康ania przyrody element u篡tku ekologicznego.
(l)

Zielono mi
To projekt, kt鏎y po陰czy wiele os鏏 i 鈔odowisk. Zrealizowana na terenie Przedszkola nr 110 inicjatywa lokalna jest dowodem na to, 瞠 w jedno軼i si豉. W jej realizacj zaanga穎wali si rodzice dzieci, radni Nowej Huty, przedstawiciele Zarz康u Zieleni Miejskiej oraz wszyscy, kt鏎zy wsparli pomys przez datek na portalu Zrzutka.pl
Inicjatywa lokalna to forma wsp馧pracy jednostek samorz康u terytorialnego z ich mieszka鎍ami, w celu wsp鏊nego realizowania zadania publicznego na rzecz spo貫czno軼i lokalnej. Je郵i razem z innymi mieszka鎍ami macie pomys lub chcecie rozwi您a lokalny problem – mo瞠cie zrealizowa go korzystaj帷 ze wsparcia Rady Dzielnicy i zg豉szaj帷 wniosek o inicjatyw lokaln do Wydzia逝 Polityki Spo貫cznej i Zdrowia” – czytamy na stronie dialogu spo貫cznego. W tej w豉郾ie formie zrealizowany zosta pomys „Zielono mi – odnawiamy trawnik przedszkolny”. Dzi瘯i wsp馧dzia豉niu wielu os鏏 i podmiot闚 ju nied逝go dzieciaki z przedszkola na os. Kolorowym b璠 mog造 bawi si w odnowionym ogrodzie przedszkolnym. Za po鈔ednictwem naszej gazety Dyrekcja i pracownicy Samorz康owego Przedszkola nr 110 w Krakowie pragn podzi瘯owa wszystkim osobom, kt鏎e wspar造 inicjatyw lokaln „Zielono mi – odnawiamy trawnik przedszkolny” i swoim zaanga穎waniem doprowadzi造 do ko鎍a realizacji tego przedsi瞝zi璚ia. Szczeg鏊ne podzi瘯owania pragniemy z這篡 na r璚e radych Dzielnicy XVIII, to dzi瘯i ich bezcennej pomocy i po鈍i璚eniu w rozpropagowanie inicjatywy, zosta豉 nawi您ana wsp馧praca Zarz康em Zieleni Miejskiej w Krakowie. Ogromne podzi瘯owanie przekazujemy Radzie Rodzic闚 Samorz康owego Przedszkola nr 110 z os. Kolorowego. To dzi瘯i ich aktywno軼i i zaanga穎waniu w spraw odnowy ogrodu przedszkolnego inicjatywa lokalna zako鎍zy豉 si pomy郵nie. Zorganizowana w豉郾ie przez RR akcja charytatywn pod nazw „Zielono mi - Zrzutka.pl”, pomog豉 zebra kwot 2480 z. Zbi鏎ka pieni篹na pozwoli豉 na zakup trawy 70 kg i nawozu 90 kg. Teraz pozostaje czeka na efekt finalny w postaci pi瘯nego trawnika.
Ten z pozoru ma造, ale dla tej przedszkolnej spo貫czno軼i bardzo znacz帷y sukces ma wielu ojc闚, ale wyj徠kowo s to osoby faktycznie zaanga穎wane a nie tylko „podpisuj帷e si” pod pomys貫m. Mo瞠 „Zielono mi” b璠zie inspiracj dla innych? Warto pami皻a o tej formie jak jest inicjatywa lokalna, warto z niej korzysta.
(a)

Co nam zosta這 z tych wn皻rz?
Sklep Cepelixu z oryginalnymi 篡randolami i kasetonami na suficie, z 75 niepowtarzalnymi talerzami (ludowy wz鏎 na 瘸dnym si nie powtarza) lada i witrynami specjalnie dla tego wn皻rza zaprojektowanymi, to chyba jedyne miejsce w starej cz窷ci Nowej Huty, kt鏎e przetrwa這 niemal w pierwotnym kszta販ie nadanym przez projektant闚 przesz這 60 lat temu.
Jak jest – ka盥y widzi. Sklepowe wn皻rza wok馧 Placu Centralnego zosta造 pozmieniane, przebudowane. Zmieni這 si ich przeznaczenie,(na pocz徠ku tego wieku zacz窸y wprowadza si tu banki), teraz – w dobie pandemii – wiele z dawnych lokali u篡tkowych, szczeg鏊nie w Alei R騜 鈍ieci pustk.
Jak by這 ? To co ocala這, dzi r騜ni si od tej pierwszej realizacji. Oryginalne wn皻rza sklep闚 wok馧 g堯wnego placu Nowej Huty, mo積a dzi zobaczy ju tylko na starych fotografiach. Znajdziemy je w katalogu do wystawy Muzeum Historycznego Miasta Krakowa – Dzieje Nowej Huty, autorstwa Leszka J. Sybili - „Nowohucki design, Historia wn皻rz i ich tw鏎cy w latach 1949-1959”.
Ale historia nie stoi w miejscu i od wystawy, w 2007 roku, znowu wiele si zmieni這. W starych wn皻rzach pootwiera造 si nowe lokale, niekt鏎e ju kilkakrotnie zmieni造 przeznaczenie.
Do wspomnie inspiruje pusta przestrze sklepowa w centrum dzielnicy. Taka, jak ta, za wielk szyb wystawow dawnego sklepu Cepelii w os. Centrum B, „odzyskana” po wyprowadzce w kwietniu ub. roku firmy telefonii kom鏎kowej. Przez okno wida, 瞠 na szcz窷cie ceramiczny charakterystyczny 篡randol si zachowa. W pierwotnym lokalu Cepelii by造 takie trzy. I wszystkie ocala造. Wystr鎩 sklepu rzemios豉 artystycznego wraz z meblami projektowali arty軼i i rzemie郵nicy cepeliowscy. 砰randole wymy郵i Boles豉w Ksi捫ek, 闚czesny dyrektor artystyczny Sp馧dzielni Rzemios豉 Ludowego i Artystycznego „Kamionka” w ㄊsej G鏎ze. Meble wykona豉 Sp馧dzielnia R瘯odzie豉 Artystycznego „Meble Artystyczne” z Kalwarii Zebrzydowskiej. 砰randole mia造 3,5 metra d逝go軼i, bo i samo pomieszczenie w kt鏎ym zawis造 by這 wysokie. Podobnie, jak w innych reprezentacyjnych wn皻rzach wok馧 Placu Centralnego, si璕a這 5,8 metra wysoko軼i.
Cz窷 sklepu Ceplixu, b璠帷ego nast瘼ca dawnej Cepelii, na razie stoi pusta. Cepelix czeka na decyzj konserwatorsk, kt鏎a zdecyduje o przeznaczeniu i kszta販ie tej cz窷ci powierzchni dawnego sklepu. W ka盥ym razie drewniane lady i szafki wystawiennicze z tej cz窷ci dawnej Cepelii ocala造. Lokal Cepelixu jest w豉sno軼i miasta, wi璚 o przetrwaniu decyduje tu wysoko嗆 czynszu.
- Turysta mieszkaj帷y w Nowej Hucie do nas zagl康nie, kto kto wyje盥瘸 za granic, albo ma uroczysto嗆 w rodzinie i szuka prezentu… Kiedy mieli鄉y wi璚ej bie積ik闚, lniano-bawe軟ianych. Dzi nie ma kto ich tka. St康, w鈔鏚 innych tych artystycznych wytwor闚 rzemie郵niczych oferujemy te ceramiczne 鈍inki. R瘯odzie這 ludowe nie cieszy si dzi wzi璚iem, a one si sprzedaj. A najwi璚ej - sprzedajemy kartek i poczt闚ek. Ich wyb鏎 mamy rzeczywi軼ie du篡 i odwiedzaj帷y Cepelix ch皻nie je kupuj. Najbardziej popularne s te z „Leninem” i „pa豉cem do鄴w” oraz Placem Centralnym z lotu ptaka – m闚i pan Krzysztof.
Wniosek o wykup lokalu prowadz帷y sklep z這篡li jeszcze w 2012. Po czterech latach, w 2016 konserwator zabytk闚 nie rekomendowa sprzeda篡, motywuj帷 odmow, wi瘯sz piecz nad ruchomymi zabytkami. Mimo, 瞠 do rejestru zabytk闚 nie mo瞠 by wpisane wyposa瞠nie b璠帷e prywatn w豉sno軼i. A ono jest w豉sno軼i Cepelixu - prywatn w豉sno軼i.
***
- W 1954 roku, zamieszka貫m z rodzicami w bloku w os. Centrum B, tego w kt鏎ym ju w闚czas znajdowa si sklep Cepelii. Tu si wychowa貫m. Pami皻am jeszcze wn皻rza dawnego sklepu sportowego, zanim zamieni si w „Mod Polsk”. Ju w闚czas zakryto oryginalny sufit, co mi si wcale nie podoba這 – m闚i pan Krzysztof.
Sklep z rzemios貫m ludowym to jedno z nielicznych w starej cz窷ci Nowej Huty wn皻rz, kt鏎e pomaga nam wyobrazi sobie, jak sklepy w najbardziej reprezentacyjnym punkcie, „wizyt闚ce” nowej dzielnicy, wygl康a造. To nie by造 wn皻rza przypadkowe. Jak odnotowuje Leszek J. Sybila, w katalogu wystawy o nowohuckim designie - najpierw powstawa造 projekty. Wykonywane by造 przez specjalnie powo豉ny zesp馧 architekt闚 wn皻rz.
Projektowanie wn皻rz lokali u篡tkowych wok馧 Placu Centralnego trwa這 od kwietnia 1953 roku do czerwca 1954. Przyj皻o za這瞠nie, 瞠 sale sprzeda篡 b璠 jednoprzestrzenne. Lady zosta造 usytuowano w jednej trzeciej odleg這軼i od 軼iany. Posadzki wykonane by造 z lastriko.
Wiosn 1955 roku przyst徙iono do dekoracji i meblowania. Rozpocz皻o - od wschodniej pierzei. Pod arkady w os. Centrum A (wtedy A-31), od strony ul. Jana Paw豉 II (wtedy Igo這mskiej), wprowadzi si sklep z galanteri sk鏎zan. Autork projektu wystroju, w tym ozdobnych krat przy drzwiach wej軼iowych, siedmioramiennych 鈍iecznik闚, element闚 architektonicznych oraz sztukaterii, by豉 Maria Michaj這w.
Kolejnym realizowanym wn皻rzem by sklep cukierniczy „Markiza”, z charakterystycznymi 篡randolami, w kszta販ie odwr鏂onych parasolek. Nast瘼nym - kompleks trzech sklep闚: sportowego, perfumerii i dziewiarskiego (p騧niejszy „Gallux” i „Moda Polska). Wystr鎩 tych sklep闚 zaprojektowa Zdzis豉w Szpyrkowski.
Od strony Al. Lenina (dzi Al. Solidarno軼i), pod arkadami umiejscowiono sklep obuwniczy. Na przeciwko – sklep z materia豉mi tekstylnymi „Merino”; z wielkimi lustrami na 軼ianach, ozdobnymi 篡randolami i masywnymi meblami. Potem by sklep jubilerski z kryszta這wymi 篡randolami, a za nim - sklep Cepelii.
Nieco g喚biej, przy Al. R騜 mie軼i豉 si restauracja „Arkadia”, otwarta 22 lipca 1955 roku. Lokal w pierwotnym kszta販ie, dwupoziomowy ze sztukateri i kolumnami oraz reprezentacyjnymi 篡randolami, przetrwa do ko鎍a lat dziewi耩dziesi徠ych. Potem wprowadzi si tu bank.
W bloku nr 3, na przed逝瞠niu Al. R騜 powsta sklep Desy, Dzie豉 Sztuki i Antyki, a naprzeciwko – kawiarnia „Stylowa”.
W os. Centrum C (C-31) przy Al. R騜, umiejscowiono bar mleczny ozdobiony metalowymi 篡randolami. Do dzi funkcjonuje w tym miejscu. Zachowa造 si 篡randole, wyposa瞠nie si zmieni這. Obok baru otwarto pierwsze nowohuckie kino „Aktualno軼i”, funkcjonuj帷e do po這wy lat 60-tych.
Nast瘼nymi lokalem w ci庵u Placu Centralnego by豉 ksi璕arnia Skarbnica, prawdziwa „skarbnica” i przyk豉d nowohuckiego designu lat pi耩dziesi徠ych. Wn皻rze ksi璕arni zaprojektowa Marian Steczowicz - z ozdobnymi 篡randolami, szafami i rega豉mi na ksi捫ki oraz sztukateri, widoczn na balkonie antresoli i wzorowana na sklepach warszawskiego MDM. Ksi璕arni ju nie ma, zachowa si w cz窷ci restauracyjnej 篡randol.
Za ksi璕arnia do dzi trwa „Papirus”, sklep z artyku豉mi papierniczymi z o鄉ioramiennymi 篡randolami, rega豉mi i ladami sklepowymi. Niezmieniony, ale i nieodnawiany.
Naprzeciwko, pod arkadami, w os. Centrum D (D-31), d逝gie lata funkcjonowa sklep z ceramik, z charakterystycznymi 篡randolami i oszklonymi drewnianymi szafkami, przy oknach.
Na pozosta貫j d逝go軼i tej pierzei Centrum D, siedzib mia Klub Mi璠zynarodowej Ksi捫ki i Prasy, dla starszych mieszka鎍闚 wn皻rze kultowe, jako pierwsze kt鏎e pad這 ofiar przemian historycznych, zaprzepaszczone wraz z meblami sztukateri na 軼ianach i suficie, metalowymi dziewi璚io- i dwunastoramiennymi 篡randolami, bogato zdobion balustrad na antresoli oraz kratami na drzwiach wej軼iowych.
Kwiaciarni, kt鏎a spe軟ia sw pierwotna funkcj do dzi, wyposa穎no w olbrzymi 篡randol, (konieczny w tych lokalach o wysokich sufitach), olbrzymie lustro, meble oraz rega造 na kwiaty z metalowymi n騜kami. Klub MPiK i kwiaciarni otwarto w 1956 roku.
Ostatnim wn皻rzem wok馧 Placu Centralnego, projektowanym specjalnie by salon filatelistyczny (od strony Al. Planu 6-letniego), dzi Al. Jana Paw豉 II.
***
Historia to i tylko sentyment starszych mieszka鎍闚, kt鏎ym wn皻rza sklep闚 i lokali wok馧 Placu Centralnego kojarz si z w豉sn m這do軼i i m這do軼i dzielnicy, czy co wi璚ej? Czy tylko 鈍iadectwo przesz這軼i, czy tak瞠 warto嗆 estetyczna, artystyczna, historyczna czy mo瞠 tak瞠 pragmatyczna? Czy kto dzi nad tym si zastanawia, czy przywi您uje do tego wag? Za kilka lat nikt ju nie b璠zie ich pami皻a. Pozostan chyba tylko stare fotografie.
(krys)



砰randol z dawnej Cepelii.
砰czenia Wielkanocne 2021


Nadziei p造n帷ej ze 安i徠 Zmartwychwstania Pa雟kiego wszystkim Czytelnikom 篡czy
Redakcja
Lajkoniki na kolejnej nowohuckiej linii
Dzi瘯i kolejnym dostawom nowych tramwaj闚 od soboty, 27 marca nowoczesne, niskopod這gowe Lajkoniki zacz窸y kursowa na kolejnej trasie do Nowej Huty. Zgodnie z wcze郾iejszymi zapowiedziami jest to linia nr 9, 陰cz帷a Mistrzejowice z Nowym Bie瘸nowem P+R.
Na trasie pojawi造 si trzy Lajkoniki, co oznacza, 瞠 niemal po這wa kurs闚 b璠zie tam obs逝giwana nowymi, niskopod這gowymi tramwajami. Liczba posiadanych obecnie przez MPK SA Lajkonik闚 umo磧iwi wysy豉nie tych nowych wagon闚 na lini nr 9 tylko w weekendy, ale wraz z przysz造mi kolejnymi dostawami, najprawdopodobniej ju w najbli窺zych tygodniach, zaczn one kursowa na tej trasie tak瞠 w dni powszednie.
Przypomnijmy, 瞠 pierwsze Lajkoniki na nowohuckich torowiskach pojawia造 si niemal rok temu – w czerwcu 2020 roku. Wyjecha造 wtedy na lini nr 52 (Czerwone Maki P+R – Os. Piast闚). Obecnie te najnowsze w Krakowie wagony przewo膨 mieszka鎍闚 nowohuckich Mistrzejowic na trasie linii nr 14 (Mistrzejowice – Bronowice). Ka盥ego dnia na tej trasie w dzie powszedni kursuj ju cztery Lajkoniki. Docelowo z Mistrzejowic do Bronowic b璠 kursowa wy陰cznie nowoczesne Lajkoniki i wagony NGT6 Bombardiera. Warto pami皻a, 瞠 najd逝窺ze w Polsce niskopod這gowe tramwaje, czyli Krakowiaki, ju od kilku lat obs逝guj w ca這軼i lini nr 4 (Wzg鏎za Krzes豉wickie – Bronowice Ma貫) i wi瘯szo嗆 kurs闚 na linii nr 52 (Czerwone Maki P+R – Os. Piast闚).
Wraz z kolejnymi dostawami Lajkonik闚 wagony z nisk pod這g b璠 jeszcze w tym roku coraz cz窷ciej pojawia si na nowych trasach. Niezale積ie od tego na jak lini zostan skierowane wagony Stadlera pozwol na wycofywanie z ruchu kolejnych poci庵闚 E1 i c3 lub 105Na. Ju teraz w weekendy wagony niskopod這gowe kursuj na 14 z 19 krakowskich linii tramwajowych.
Lajkoniki to nowoczesne tramwaje wyposa穎ne w klimatyzacj, monitoring, o鈍ietlenie ledowe wn皻rza oraz nowoczesny system informacji pasa瞠rskiej z這穎ny z g這sowego zapowiadania przystank闚 i tablic wy鈍ietlaj帷ych tras przejazdu. W ka盥ym z tramwaj闚 jest zamontowana specjalna platforma, kt鏎a u豉twia wsiadanie i wysiadanie osobom niepe軟osprawnym poruszaj帷ym si na w霩kach. Z my郵 o u篡tkownikach smartfon闚 w poje寮zie do dyspozycji s porty USB umo磧iwiaj帷e 豉dowanie urz康ze mobilnych oraz gniazdka elektryczne.
(f)


 
Ten serwis u篡wa cookies i podobnych technologii (brak zmiany ustawienia przegl康arki oznacza zgod na to)
Prezentowane na stronie internetowej informacje stanowi tylko cz窷 materia堯w, kt鏎e w ca這軼i znale潭 mo積a w wersji drukowanej "G這su - Tygodnika Nowohuckiego".
Logowanie
Nazwa u篡tkownika

Has這



Nie masz jeszcze konta?
Zarejestruj si

Nie mo瞠sz si zalogowa?
Popro o nowe has這
Reklama


Wygenerowano w sekund: 0.10 19,130,673 unikalnych wizyt