Strona g堯wna Biuro og這sze Kontakty Forum dyskusyjne Konkursy Felietony Dzielnice NH - Miejsce dobre do 篡cia20.04.2019 20:47
Nawigacja
Strona g堯wna
Nowohuckie Linki
Fotohistorie
Szukaj
Dzielnice
NH - Miejsce dobre do 篡cia
W G這sie
 Felietony
 Miss Nowej Huty -
XXI edycja

 Nowohucianie
 Humor
 Prawnik radzi
U篡tkownik闚 Online
Go軼i Online: 4
Brak U篡tkownik闚 Online

Zarejestrowanch Uzytkownik闚: 947
Nieaktywowany U篡tkownik: 1880
Najnowszy U篡tkownik: ELIT Polska
Ostatnie Artyku造
[2019.04.19] Po這wi...
[2019.04.19] Zmartwy...
[2019.04.19] Nauczyc...
Na 21 kwietnia 2019 r.
[2019.04.19] Humor
W徠ki na Forum
Najnowsze Tematy
Na sprzeda dzia趾a ...
CSGO4SKIN guide:Begu...
CSGO4SKIN provide a ...
Akcja poboru krwi
Stronger and larger ...
Najciekawsze Tematy
Akcja poboru krwi [20]
Trasa S7 [17]
Dart - zapraszamy [9]
w nowej hucie nie... [8]
Dzia趾i przy Bul... [7]
Kierunek: Muzeum Nowej Huty
1 marca oddzia „Dzieje Nowej Huty” Muzeum Historycznego Miasta Krakowa i Muzeum PRL-u po陰cz si tworz帷 Muzeum Nowej Huty. Jego siedzib b璠zie dawne kino 安iatowid. Do ko鎍a lutego gotowe b璠 projekty jego odrestaurowania i dostosowania do potrzeb muzeum.
Formalnie 陰cz si Muzeum PRL-u i Muzeum Historyczne Miasta Krakowa, kt鏎e od 1 marca b璠zie si pos逝giwa這 nazw Muzeum Krakowa. W praktyce Muzeum Nowej Huty b璠 wsp馧tworzyli dotychczasowi pracownicy obu nowohuckich instytucji, wnosz帷 do niego zar闚no sw wiedz i do鈍iadczenia (Dzieje Nowej Huty dzia豉j od 2005 r., a Muzeum PRL-u od 2013 r.), jak i dwie perspektywy spojrzenia na dzielnic: lokaln i bardziej og鏊nopolsk.
Nowohucki priorytet
Podczas grudniowego spotkania, zapowiadaj帷ego jubileusz 120-lecia Muzeum Historycznego Miasta Krakowa, prezydent Jacek Majchrowski powiedzia, 瞠 priorytetem dla instytucji b璠zie teraz budowa Muzeum Nowej Huty. To wa積e deklaracja, zw豉szcza 瞠 w bie膨cym roku Nowa Huta 鈍i皻uje swe 70-lecie.
Siedziba muzeum - dawne kino 安iatowid - wymaga zar闚no remontu konserwatorskiego (budynek jest wpisany do rejestru zabytk闚), jak i dostosowania do potrzeb wsp馧czesnej instytucji kulturalnej. Sercem ka盥ego muzeum jest te wystawa sta豉 – dotychczas zar闚no w Dziejach Nowej Huty, jak i Muzeum PRL-u mogli鄉y ogl康a jedynie ekspozycje czasowe.
Do ko鎍a lutego gotowy b璠zie komplet projekt闚 budowlanych. R闚nolegle ko鎍z si prace nad scenariuszem i projektem wystawy sta貫j oraz projektami aran瘸cji przestrzeni - zar闚no tych og鏊nodost瘼nych, jak i magazyn闚 i biur. Finansuje jeMinisterstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
To pakiet dokument闚 niezb璠ny do tego, aby m鏂 zabiega o finansowanie projektu. Jego koszty szacowano wst瘼nie na ok. 50 mln z, a Muzeum Krakowa zamierza szuka 鈔odk闚 m.in. w funduszach norweskich.
W centrum wystawy Huta i mieszka鎍y
Na projektami i scenariuszem wystawy sta貫j pracuje kilkudziesi璚ioosobowy zesp馧 z這穎ny z pracownik闚 Muzeum PRL-u i Muzeum Historycznego Miasta Krakowa, przedstawicieli firmy MAE – Multimedia Art. & Education, kt鏎a w pa寮zierniku 2016 r. wygra豉 konkurs na opracowanie projekt闚, a tak瞠 O鈔odka Karta.
W centrum wystawy sta貫j znajdzie si Nowa Huta i jej mieszka鎍y. Tam, gdzie b璠zie to mo磧iwe, tak瞠 wydarzenia o znaczeniu og鏊nopolskim zostan pokazane na przyk豉dzie Huty - np. stan wojenny poprzez pacyfikacj strajku w Hucie im. Lenina, sylwetki nowohuckich ofiar, manifestacje rocznicowe. Nie zabraknie te opowie軼i o kombinacie.
T貫m wystawy b璠zie PRL, czyli historia instalacji systemu komunistycznego w Polsce, opowie嗆 o filarach, na kt鏎ych oparta by豉 w豉dza komunist闚, a tak瞠 prze這mowych z og鏊nopolskiej perspektywy wydarzeniach politycznych, czy polskich miesi帷ach.
Ekspozycja nie b璠zie jednak mia豉 wy陰cznie politycznego charakteru. R闚nolegle do wspomnianej narracji prowadzona b璠zie druga – po鈍i璚ona 篡ciu codziennemu mieszka鎍闚 oraz zachodz帷ym zmianom spo貫czno-obyczajowym.
Wprowadzeniem do wystawy b璠zie opowie嗆 o Hucie przez hut, czyli historii ziem, na kt鏎ych powsta kombinat i miasto, a jej point – tera幡iejszo嗆 dzielnicy.
Przywr鏂i 鈍ietno嗆 安iatowidowi
Podstawowym za這瞠niem projektu architektoniczno-budowlanego jest przywr鏂enie 鈍ietno軼i budynkowi dawnego kina. Tw鏎cy projektu, nie chc帷 ingerowa w zabytkow struktur budynku, postanowili umie軼i wystaw sta陰 w dobudowanej, podziemnej cz窷ci pod placem znajduj帷ym si przed budynkiem. Tak瞠 pod powierzchnia ziemi zostan zlokalizowane muzealne magazyny.
Budynek zostanie odrestaurowany i przystosowany do potrzeb os鏏 z niepe軟osprawno軼iami. Na parterze znajd si m.in. sala konferencyjna i sala wystaw czasowych, sklep muzealny oraz przestrze s御iedzka, w kt鏎ej swoje projekty b璠 mogli realizowa mieszka鎍y. Na pierwszym pi皻rze zaplanowano m.in. czytelni i audiotek, sale warsztatowe, pomieszczenie naukowe i administracyjne. B璠zie te mo積a zajrze do serce dawnego kina – projektorni. W niedu瞠j dobudowie na dachu (niewidocznej od strony ulicy) zlokalizowane zostan: kawiarnia i kino letnie.
Podr騜 po dawnym kinie (na jego fasad wr鏂i neon) b璠zie wi璚 dope軟ieniem wystawy sta貫j, opowie軼i o samym budynku oraz zapleczem niezb璠nym do prowadzenia dzia豉lno軼i naukowej, edukacyjnej, warsztatowej i wydawniczej.
Intensywne marzec w Muzeum Nowej Huty
Prace nad projektami dotycz帷ymi przebudowy prowadzone s r闚nolegle z bie膨c dzia豉lno軼i instytucji, a marzec b璠zie w niej wyj徠kowo intensywny.
W dniach 1-3 marca odb璠zie si Weekend z Muzeum Nowej Huty, kt鏎e zaprosi w闚czas do darmowego zwiedzanie wystaw na os. S這necznym („Osiedleni. Teatralne”), w 安iatowidzie („Atomowa groza. Schrony w Nowej Hucie”, „Huta stan窸a. Strajk w Hucie im. Lenina 26 kwietnia – 5 maja 1988” i „Inside Poland. Marian Schmidt. Fotografie") oraz – po raz pierwszy – w schronie pod budynkiem Zespo逝 Szk馧 Mechanicznych nr 3 na os. Szkolnym 37 („Stan zagro瞠nia”).
Ta ostatnia ekspozycja jest pierwszym elementem projektu Podziemna Nowa Huta. W ubieg造m roku wszed on w etap realizacji, zapad豉 te decyzja, 瞠 b璠zie cz窷ci Muzeum Nowej Huty. W 2019 r. planowane s prace w budynku i schronie na os. Szkolnym 22, gdzie b璠zie mie軼i這 si centrum trasy turystycznej. Schron pod nowohuckim „mechanikiem” (w kt鏎ym znajdziemy opowie嗆 m.in. o instynktownej potrzebie ukrycia przed zagro瞠niem, charakterystycznej zar闚no dla zwierz徠, jak i ludzi oraz najciekawszych budowlach schronowych na 鈍iecie) b璠zie mo積a zwiedza od 1 marca, za jego dope軟ieniem b璠zie - do czasu oddania kolejnych lokalizacji - wystawa „Atomowa groza” w schronie pod 安iatowidem.
13 marca w Muzeum Nowej Huty odb璠zie si wsp鏊na prezentacja dw鏂h wydawnictw 陰cz帷ych si instytucji: pi徠ego numeru rocznika „安iatowid”, podsumowuj帷ego dzia豉lno嗆 Muzeum PRL-u i wydawnictwa towarzysz帷ego wystawie „Osiedleni. Teatralne”.
24 marca zesp馧 Muzeum Nowej Huty zaprosi na finisa ostatniej wystawy na os. S這necznym, a ju 27 marca na wernisa pierwszej po po陰czeniu wystawy w 安iatowidzie, nowohuckiej ods這ny cyklu ekspozycji jubileuszowych Muzeum Krakowa „przeMieszczanie”. Przygotowywana przez Mari W帷ha喚-Skindzier i Macieja Mieziana wystawa „Nowohucianin" to pr鏏a zmierzenia si z nowohuck to窺amo軼i, g堯wnie przez pryzmat lat 90. i wsp馧czesnego miasta.
Kolej na: kombinat, Mistrzejowice, pomnik Lenina…
Tematem drugiej tegorocznej wystawy Muzeum Nowej Huty b璠zie kombinat. Trwaj ju tak瞠 prace nad dwoma przysz這rocznymi ekspozycjami: o Mistrzejowicach oraz o dziejach i recepcji nowohuckiego pomnika Lenina. Muzeum Nowej Huty b璠zie te kontynuowa這 aktywno軼i podejmowane dotychczas przez Dzieje Nowej Huty i Muzeum PRL-u - organizowa這 debaty, spotkania dla senior闚, spacery i konkursy, prowadzi這 lekcje muzealne i warsztaty dla najm這dszych.
Jak wida, w roku jubileuszu 70-lecia Nowej Huty prace w dedykowanym dzielnicy muzeum nabieraj tempa i rozmachu.
(a)


Budynek dawnego kina 安iatowid zostanie starannie odrestaurowany, a na jego dach powr鏂i neon.
Zimowa pomoc dla bezdomnych
Cho problem os鏏 nie maj帷ych sta貫go „dachu nad g這w” jest zdecydowanie ca這roczny to w豉郾ie zim jest on najdotkliwszy. Podczas niskich temperatur cz窷ciej my郵imy o bezdomnych i cz窷ciej r闚nie staramy si im pom鏂. Cz瘰to ta pomoc to telefon pod numer alarmowy 112 czy te telefon do Stra篡 Miejskiej kiedy zaobserwujemy osob potrzebuj帷 pomocy – ten drobny gest mo瞠 uratowa czyje 篡cie, nie b鎩my si do wykona!
Niskie temperatury to dla os鏏 bez dachu nad g這w powa積y problem. Corocznie s造szymy o 鄉iertelnych ofiarach zimy. Wielu tych 鄉ierci mo積a by這 unikn望 gdyby kto zareagowa i wezwa pomoc. Cho zdarza si, 瞠 osoby znajduj帷e si „na ulicy” s pod wp造wem alkoholu nie zmienia to faktu, 瞠 zas逝guj na nasz uwag i wsparcie! Nie ignorujmy ich!
Warto przy tej okazji przypomnie jakie formy wsparcia proponuje bezdomnym miasto?
W okresie zimowym pomoc dla os鏏 bezdomnych koncentruje si na zapewnieniu schronienia, odzie篡, ciep貫go posi趾u oraz przeciwdzia豉niu zamarzni璚iu i zaczadzeniu os鏏 przebywaj帷ych w przestrzeni publicznej. Gmina organizuj帷 pomoc dla os鏏 bezdomnych i potrzebuj帷ych wsp馧pracuje w tym zakresie z organizacjami pozarz康owymi. Aktualnie na terenie Krakowa dzia豉j co najmniej 22 organizacje udzielaj帷e pomocy osobom bezdomnym i potrzebuj帷ym w r騜nej formie, m.in. Caritas Archidiecezji Krakowskiej, Zgromadzenie Braci Albertyn闚, Zgromadzenie Si鏀tr Albertynek Pos逝guj帷ych Ubogim, Stowarzyszenie Dobroczynne Betlejem, Dzie這 鈍. Ojca Pio, Polski Komitet Pomocy Spo貫cznej, Stowarzyszenie Lekarze Nadziei, Fundacja Po Pierwsze Cz這wiek, Stowarzyszenie Przyjaci馧 im. 安. Brata Alberta oraz parafie. Udzielaj帷 pomocy osobom bezdomnym, MOPS wsp馧pracuje r闚nie z instytucjami: Policj, Stra膨 Miejsk, Miejskim Centrum Profilaktyki Uzale積ie w Krakowie.
Na terenie Nowej Huty (Dzielnice XIV, XV, XVI, XVII i XVIII) funkcjonuje 5 plac闚ek udzielaj帷ych tymczasowego schronienia osobom pozbawionym schronienia, kt鏎e zapewniaj 陰cznie 270 miejsc. S to:
+ Schronisko dla Bezdomnych Kobiet w Krakowie, ul. So速ysowska 13 c – 55 miejsc,
+ Noclegownia i Schronisko dla Bezdomnych M篹czyzn w Krakowie ul. Makuszy雟kiego 19a: noclegownia – 100 miejsc, schronisko – 80 miejsc (w tym 50 miejsc z us逝gami opieku鎍zymi). Ze wzgl璠u na sytuacje zagro瞠nia zdrowia i 篡cia przyjmowane s osoby bezdomne ponad limit 180 miejsc (w okresie zimowym uruchamianych jest dodatkowo 80 miejsc).
+ Miejsca interwencyjnego schronienia dla kobiet w Krakowie, os. Krakowiak闚 46 – 10 miejsc, plac闚ka funkcjonuj帷a corocznie od 1 listopada do 31 marca,
+ Wsp鏊nota Emaus w Krakowie, ul. Czecze雟ka 25 – 17 miejsc, dzia豉lno嗆 plac闚ki nie jest finansowana ze 鈔odk闚 Gminy Miejskiej Krak闚.
+ Ma這polskie Centrum Integracji „Pro Domo” w Krakowie, ul. Pyso鎍e 12 – 8 miejsc dla os鏏 opuszczaj帷ych zak豉dy karne, dzia豉lno嗆 plac闚ki nie jest finansowana ze 鈔odk闚 Gminy Miejskiej Krak闚.
Osoby nietrze德e, kt鏎e nie zagra瘸j zdrowiu i 篡ciu innych os鏏 mog by przyj皻e w ogrzewalniach przy ul. Rozrywki 1 (10 miejsc) oraz przy ul. Wielickiej 44b (50 miejsc). Ponadto w Noclegowni przy ul. Makuszy雟kiego 19a funkcjonuje 8 miejsc interwencyjnych, w ramach kt鏎ych mo磧iwe jest przyj璚ie os鏏 bezdomnych pod wp造wem alkoholu. Osoby bezdomne w stanie znacznego upojenia alkoholowego, kt鏎ych zachowanie zagra瘸 zdrowiu i 篡ciu innych os鏏 przewo穎ne s przez Policj i Stra Miejsk do Dzia逝 Opieki Nad Osobami Nietrze德ymi Miejskiego Centrum Profilaktyki Uzale積ie przy ul. Rozrywka 1.
W ka盥ej plac闚ce dla os鏏 bezdomnych istnieje mo磧iwo嗆 wykonania zabieg闚 higienicznych i wymiany odzie篡, otrzymania ciep貫j herbaty, a w wi瘯szo軼i jest tak瞠 mo磧iwo嗆 przygotowania posi趾u.
(a)

Nowohuckie Morsy
Morsuj z ULTRA-TRAIL® MAΜPOLSKA – to prozdrowotna inicjatywa cz這nk闚 Fundacji 4 Alternatywy. Pierwsze spotkanie mi這郾ik闚 zimowej k徙ieli odby這 si 12 stycznia 2019 na pla篡 w Przylasku Rusieckim. Wzi窸o w nim udzia ponad 20 os鏏! W鈔鏚 odwa積ych znalaz造 si zar闚no panie jak i panowie. Organizatorzy zapraszaj wszystkich ch皻nych na wsp鏊ne k徙iele w zimnej wodzie w sobotnie poranki.
„Cudowne uczucie – pocz徠kowy l瘯 szybko zast瘼uje euforia!” – m闚i Grzesiek, 鈍ie穎 upieczony mors. „Najwa積iejsza jest rozgrzewka, potem ju z g鏎ki” – dodaje ze 鄉iechem Gosia.
Ponad 20 os鏏 zameldowa這 si na nowohuckiej pla篡 w sobotni, mro幡y poranek. Najpierw nale瘸這 w zamarzni皻ej tafli wyci望 sporej wielko軼i przer瑿el – przyda豉 si siekiera i saperka. Potem rozgrzewka i w lodowatej wodzie l康uje czterech pan闚. Nast瘼nie kolejny przer瑿el wyr帳any nieco bli瞠j brzegu – tak, by ka盥y mors m鏬 kontrolowa proces zanurzania – kolejne osoby pokrzykuj帷 i 鄉iej帷 si pr鏏uj swoich si w morsowaniu. Dla niekt鏎ych to pierwszy raz. Cz窷 uczestnik闚 decyduje si na drug tur zanurzenia. Potem szybkie wycieranie, suche ubranie i pami徠kowe zdj璚ie.
„Pomys lodowych k徙ieli chodzi mi po g這wie od kilku tygodni. By si odwa篡 trzeba najpierw stoczy walk w swojej g這wie, potem idzie jak z p豉tka” - m闚i Piotr Jasi雟ki z Fundacji 4 Alternatywy. „Podczas zesz這tygodniowego spotkania wolontariuszy fundacji, kiedy podsumowali鄉y grudniowy festiwal bieg闚 g鏎skich WINTER TRAIL MAΜPOLSKA 2019 zdecydowali鄉y si na spontaniczny, nocny wyjazd na pr鏏ne morsowanie. Uda這 si, czworo z nas zaliczy這 sw鎩 debiut w lodowatej k徙ieli. Pad這 has這, 瞠 z pewno軼i mors闚 w Nowej Hucie jest wi璚ej – st康 dzisiejsze spotkanie” – dodaje Pawe Derlatka – Wiceprezes Fundacji 4 Alternatywy.
„Od wielu lat staramy si inicjowa dzia豉nia prozdrowotne, charytatywne
i pro鈔odowiskowe. Organizujemy zbi鏎ki na rzecz pacjent闚 pobliskiego oddzia逝 MONAR-u, pomagamy bezdomnym zwierzakom. Fundacja organizuje biegi crossowe w Nowej Hucie pod mark Nowa Huta w czterech smakach. W g鏎ach urz康zamy mi璠zynarodowe zawody w biegach g鏎skich. To nie s 豉twe biegi – zim najd逝窺zy dystans mierzy 105 kilometr闚, latem a 240. Wsp鏊ne morsowanie to kolejna inicjatywa, kt鏎a ma na celu integracj
i promocj zdrowego stylu 篡cia. Ponadto pokazujemy, 瞠 Nowa Huta to 鈍ietne miejsce do aktywnego sp璠zania czasu.” – uzupe軟ia Magdalena Zygu豉, Prezes Zarz康u Fundacji 4 Alternatywy, inicjatora spotkania mors闚.
Kolejne spotkanie towarzyskie „Morsuj z ULTRA-TRAIL® MAΜPOLSKA” odb璠zie si w sobot 19 stycznia o godz. 10.00 r闚nie na pla篡 stawu nr 1 w Przylasku Rusieckim.
(a)


Fot. Magdalena Zygu豉
W Teatrze Ludowym – Jase趾a „Weso造ch 茳emek”
Ten wyj徠kowy jakim jest okres 安i徠 Bo瞠go Narodzenia nieod陰cznie wi捫e si z jase趾ami. W naszym przedszkolu – ma貫j rodzinie jak tworzymy my pracownicy, dzieci i rodzice od wielu lat kultywujemy tradycj jase趾ow na deskach Teatru Ludowego.
8 stycznia 2019 wszystkie dzieci z Przedszkola Samorz康owego nr 88 w pi瘯nych strojach przedstawi造 histori narodzin Jezusa oprawion kol璠ami, pastora趾ami i ta鎍ami. W przedstawieniu wyst徙ili tak瞠 rodzice. Mali i ci troch starsi arty軼i z du篡m przej璚iem i zaanga穎waniem wcielili si w role i zaprezentowali swoje umiej皻no軼i recytatorskie, wokalne i taneczne. Przepi瘯na scenografia nada豉 temu wyj徠kowemu spotkaniu uroczysty i nastrojowy klimat. Wszyscy widzowie obecni w teatrze poddali si nastrojowi chwili. Wielu go軼i, zw豉szcza kochane babcie i dziadkowie 酥iewaj帷 wsp鏊nie z ma造mi aktorami popularne kol璠y mia這 透y w oczach.
Uroczysto嗆 uwie鎍zyli swoj obecno軼i szanowni go軼ie: ksi康z proboszcz o. Wincenty Zakrzewski OCist, Rafa Brzezi雟ki – przewodnicz帷y Komisji Edukacji Dzielnicy XVIII, ㄆkasz Zarodkiewicz – cz這nek Rady Dzielnicy XVIII oraz Barbara Wikiera – dyrektor Szko造 Podstawowej nr 37 w Krakowie.
Naszym ukochanym Babciom i Dziadkom z okazji ich zbli瘸j帷ego si 鈍i皻a dzieci z這篡造 篡czenia i za酥iewa造 piosenk, a uwie鎍zeniem ca貫go wyst瘼u by taniec - niespodzianka wykonany przez ch這pc闚 z najstarszej grupy.
Na zako鎍zenie zgromadzeni go軼ie wys逝chali noworocznych 篡cze dyrektor – Doroty Urbanik oraz ksi璠za proboszcza Wincentego Zakrzewskiego. A po wyst瘼ach przedszkolaki wraz z zaproszonymi go嗆mi udali si na s這dki pocz瘰tunek przygotowany przez rodzic闚.
Anna Podolak
Ma貪orzata Szopa


Fot. B. Krawczyk
Dom skutecznego wsp馧czucia
Ten charakterystyczny budynek na ul. Fatimskiej rozpoznaje wi瘯szo嗆 nowohucian. Najlepiej znaj go mieszka鎍y Bie鎍zyc, a tak瞠 tysi帷e os鏏, kt鏎e korzysta造 z pomocy instytucji, kt鏎a si w nim znajduje, b康 same anga穎wa造 si we wspieranie jej dzia豉lno軼i. Nowohuckie „Hospicjum im. 鈍. ζzarza” – bo o nim mowa funkcjonuje w naszej dzielnicy od ponad 20 lat.
Na temat Towarzystwa Przyjaci馧 Chorych „Hospicjum im. 鈍. ζzarza”, pocz徠kach jego dzia豉lno軼i i bie膨cym funkcjonowaniu rozmawia豉m z Jolant Stok這s, prezesem Zarz康u oraz Renat Po這msk, cz這nkiem Zarz康u i koordynatorem P鏊 Nadziei. Z zapisu ich wypowiedzi powsta ten materia.
Pocz徠ki.
Niewiele os鏏 zna pocz徠ki opieki hospicyjnej w Nowej Hucie, kt鏎e si璕aj lat 70 tych. Ma這 kto wie, 瞠 dzia豉lno嗆 tak du瞠j i rozpoznawalnej dzi instytucji rozpocz窸a si od wolontariatu, od ludzkiego odruchu serca i troski o chorych u kresu 篡cia. Ma這 kto wie, jakie by造 realia w szpitalach, 瞠 闚czesny system niewystarczaj帷o dba o chorych u kt鏎ych nie by這 szansy na wyleczenie, i 瞠 chorzy ci umierali w b鏊u, cz瘰to osamotnieniu. W 1972 roku w wyniku powo豉nia przez Metropolit Krakowskiego Karola Wojty喚 Synodu Krakowskiego w parafiach Diecezji Krakowskiej pracowa造 studyjne zespo造 synodalne. Zesp馧 Studyjny Arki Pana, zorganizowany przez ks. proboszcza J霩efa Gorzelanego oraz red. Halin Bortnowsk, redaktork Tygodnika Powszechnego i ZNAK-u wy這ni grup wolontariuszy pos逝guj帷ych, za zgod dr Kownackiego, chorym g堯wnie na nowotwory na oddziale zaka幡ym szpitala im. Stefana 疾romskiego w Nowej Hucie oraz w domach pacjent闚 i domach opieki spo貫cznej. Swoj opiek domow nad chorym opierali na zasadach o鈔odka piel璕niarstwa domowego, powo豉nego do 篡cia w 1957 przez Hann Chrzanowsk.
W 1981 r. w Krakowie na bazie Zespo逝 powsta這 „Towarzystwo Przyjaci馧 Chorych - Hospicjum”. W 1982 roku powo豉no Zesp馧 Opieki Hospicyjnej, kt鏎ego celem by這 wolontaryjne opiekowanie si chorymi terminalnie w ich domach rodzinnych. Cz這nkowie zespo堯w opiekuj帷ych si chorymi przechodzili podstawowe szkolenie w zakresie opieki piel璕niarskiej i umiej皻no軼i pomocy. W 1993 roku Zarz康 powo豉 niepubliczny zak豉d opieki zdrowotnej, zarejestrowany w rejestrze Wojewody - „Poradni Leczenia B鏊u i Opieki Paliatywnej”. Przez pierwsze p馧rocze 1993 roku Poradnia dzia豉豉 na zasadach wolontariatu, a nast瘼nie w wyniku zwi瘯szonej liczby chorych Towarzystwo podj窸o decyzj o zatrudnieniu pracownik闚: lekarzy i piel璕niarek. W prac Poradni anga穎wani byli wolontariusze Zespo逝 Opieki Hospicyjnej. W latach 1990 - 1996 trwa豉 budowa domu hospicyjnego, kt鏎y zosta otworzony w 1996 roku. Po wybudowaniu domu – Hospicjum 鈍. ζzarza dzia豉lno嗆 dotycz帷a opieki nad chorymi zwi瘯szy豉 zakres, wzros豉 liczba chorych obj皻ych opiek.
Obecnie
Na przestrzeni lat dzia豉lno嗆 Hospicjum sta豉 si bardziej profesjonalna, rozwin窸a si medycyna paliatywna, personel ma coraz wi瘯sz wiedz oraz dost瘼 do dobrych medykament闚 i sprz皻u. Niezmienna jest du瘸 uwa積o嗆 i troska o chorego i jego rodzin. Niezmienne jest r闚nie to, 瞠 wszechstronna opieka dla nieuleczalnie chorych, zbli瘸j帷ych si do ko鎍a 篡cia, jest ofiarowywana potrzebuj帷ym bez wzgl璠u na wyznanie, pogl康y, sytuacj rodzinn i materialn. Sprawowana jest przez lekarzy, piel璕niarki, psycholog闚, fizjoterapeut闚, kapelana i wolontariuszy.
Z roku na rok ro郾ie liczba os鏏 chorych potrzebuj帷ych hospicyjnej opieki. Na przyk豉dzie bie膨cych danych Hospicjum 鈍. ζzarza: w okresie od 1 stycznia do 31 pa寮ziernika 2018 roku Hospicjum Stacjonarne obj窸o opiek 546 chorych, Hospicjum Domowe 490 chorych. Lekarze w Poradni Medycyny Paliatywnej udzielili 622 konsultacji. Nadal te organizowana jest opieka dla rodzin potrzebuj帷ych wsparcia w trudnych dniach po瞠gnania z najbli窺zymi. W ka盥y ostatni pi徠ek miesi帷a sprawowana jest w hospicyjnej kaplicy Msza 鈍. za Zmar造ch, na kt鏎 zapraszani s bliscy prze篡waj帷y 瘸這b. Po Mszy odbywa si spotkanie z psychologami, na kt鏎ym mo積a porozmawia o problemach zwi您anych z prze篡wanym osamotnieniem.
W swojej misji Towarzystwo ma r闚nie propagowanie opieki hospicyjnej, rozw鎩 wolontariatu oraz edukacj. Cele te realizuje g堯wnie poprzez akcj Pola Nadziei. W tym roku 穎nkilowa akcja rozpocznie si 10 marca. Odb璠 si liczne kwesty, koncerty a tak瞠 konkursy dla m這dzie篡 szkolnej, dzieci i przedszkolak闚. O szczeg馧ach b璠ziemy pisa wkr鏒ce.
Prowadzenie ca這軼iowej opieki hospicyjnej wymaga zaanga穎wania w jej organizacj zar闚no Zarz康u Towarzystwa jak i ca貫go zespo逝 pracownik闚 i wolontariuszy oraz przyjaci馧 Towarzystwa. Tylko dzi瘯i wsp鏊nej ofiarno軼i zespo造 hospicyjne mog zapewnia opiek medyczn i duchow oraz poczucie bezpiecze雟twa chorym i ich najbli窺zym. Bo przecie jak pisali w 1984 roku cz這nkowie Komisji Formacji i Informacji:

Nauka nie usunie konieczno軼i 鄉ierci,
Lecz nasza solidarno嗆 w stosunku do umieraj帷ych mo瞠
Przynie嗆 ulg, pomoc i spok鎩.
Mo積a zapobiega b鏊owi.
Mo積a oszcz璠zi upokorze.
Mo積a SKUTECZNIE WSP茛CZU UMIERAJ。YM !

Hospicjum 鈍. ζzarza zosta這 zainicjowane i dzia豉 dzi瘯i ofiarno軼i tysi璚y ludzi dobrej woli. Opieka hospicyjna jest bezp豉tna dla chorych i ich rodzin. W cz窷ci jego dzia豉lno嗆 finansowana jest przez Narodowy Fundusz Zdrowia, niezmiernie wa積 pozycj w hospicyjnym bud瞠cie s 鈔odki z 1% podatku, P鏊 Nadziei, kwoty z kwest okoliczno軼iowych, darowizny pieni篹ne i rzeczowe. Rozpocz掖 si okres rozlicze podatkowych, polecamy Pa雟twa uwadze nasze nowohuckie Towarzystwo Przyjaci馧 Chorych „Hospicjum im. 鈍. ζzarza”- Organizacj Po篡tku Publicznego KRS 0000048149. To wsparcie jest bardzo potrzebne, zapewni chorym u kresu 篡cia „ulg, pomoc i spok鎩”.
(a)


Towarzystwo Przyjaci馧 Chorych
„Hospicjum im. 鈍. ζzarza”
KRS 0000048149
ul. Fatimska 17, 31-831 Krak闚
tel. 12 641 46 66
www.hospicjum.krakow.pl
konto bankowe: 92 2490 0005 0000 4530 9034 8688
Okolice Nowej Huty
Wielkoformatowa wystawa fotografii, autorstwa Adama Gryczy雟kiego, realizowana w ramach obchod闚 70-lecia Nowej Huty, dost瘼na jest dla zwiedzaj帷ych do 28 lutego, w Z這tej Galerii NCK. Wst瘼 na wydarzenie jest bezp豉tny. Wystawa jest jednym z element闚 wydarzenia „Si豉 fotografii”, kt鏎e zako鎍zy si wystaw WORLD PRESS PHOTO 2018.
Adam Gryczy雟ki z nowohucka fotografi zwi您any jest od lat. Pod jego redakcj ukaza造 si wydawnictwa: „Franciszek Twar鏬 – nauczyciel z Luboczy” (2006), „Czas zatrzymany” (2006), „Nowa Huta – najm這dsza siostra Krakowa” (2007), „Czas zatrzymany 2” III tomy (2008), „Nowa Huta – nowa ewangelizacja” (2009) oraz kilkadziesi徠 katalog闚 wystaw. W przygotowaniu s ksi捫ki z serii „Czas zatrzymany”: „Nie tylko o szkole”, „Z kart historii Pleszowa”. Od 1983 r. jest kierownikiem dzia逝 fotograficzno-filmowego w Nowohuckim Centrum Kultury. Mia kilkana軼ie wystaw indywidualnych pokazywanych w Polsce i za granic; w USA, Niemczech, Brazylii, Rosji, Norwegii, Chorwacji, we W這szech, na Litwie i W璕rzech. Bra udzia w przesz這 100 wystawach zbiorowych i wielu plenerach fotograficznych. Ta najnowsza wystawa „Okolice Nowej Huty” to kolejna, udana pr鏏a, pokazania naszej dzielnicy w spos鏏 zmuszaj帷y do refleksji. Sam autor tak m闚i o genezie tej wystawy:
Kiedy spogl康am przez moje nowohuckie okno widz na pierwszym planie drog osiedlow, potem ogr鏚ki dzia趾owe, a tu za nimi nasyp kolejowy, gdzie do嗆 rzadko i leniwie tocz si poci庵i towarowe. Od p馧nocnej strony wy豉niaj si malowniczo po這穎ne po鈔鏚 drzew Raciborowice z ko軼io貫m parafialnym z XV w., wybudowanym przez Jana D逝gosza. Po stronie wschodniej ci庵n si rozleg貫 pola uprawne wok馧 Zalewu „Zes豉wice” ponad kt鏎ymi wznosz si pozosta這軼i dawnej cegielni z kopu陰 obrotow, gdzie produkowano budulec na potrzeby Nowej Huty. Potem s tereny zielone nale膨ce do Prus, Gr瑿a這wa i Wzg鏎z Krzes豉wickich, a na ich horyzoncie przy dobrej przejrzysto軼i powietrza, pojawia si z roku na rok coraz g瘰tsza zabudowa. Jesieni pola i 陰ki po這穎ne w dolinie rzeki D逝bni, cz瘰to skryte s w grubej porannej mgle, co w padaj帷ych uko郾ie promieniach s這鎍a pi瘯nie wydobywa wieloplanowo嗆 wywo逝j帷 przy tym specyficzny nastr鎩. Ten opisany z ptasiej perspektywy krajobraz, odk康 tu zamieszka貫m (1990 r.) budzi moje narastaj帷e zainteresowanie. Robi貫m wi璚 piesze wycieczki, najcz窷ciej wzd逝 D逝bni, przez Batowice, Raciborowice, Ko鎍zyce, Ksi捫niczki, i M這dziejowice w kierunku W璕rzc lub Micha這wic, a tak瞠 rowerowe i samochodowe; do Koniuszy, Karniowa lub Wawrze鎍zyc. Po drodze mija貫m wioski, kt鏎e mimo przeobra瞠, zdo豉造 zachowa tradycyjny uk豉d p鏊 i rolniczy charakter. Efektem tych peregrynacji by造 moje wystawy indywidualne: „Krajobrazy z Nowej Huty”, „Zielone metamorfozy” oraz ekspozycje zbiorowe: „Narodziny Nowej Huty”. „Pejza miasta”, „Nowa Huta – najm這dsza siostra Krakowa” i in.
(…) Portret ziemi kt鏎y sporz康zi貫m, jest pr鏏 uchwycenia jej zanikaj帷ego uroku. Jest moj odpowiedzi na gwa速owne przeobra瞠nia kt鏎e tutaj zachodz i dalej b璠 post瘼owa造 kszta速uj帷, lub raczej deformuj帷 jej oblicze. Im d逝瞠j przygl康am si okolicznym krajobrazom, tym wi瘯szy odczuwam niepok鎩. Mam tu na my郵i budow trasy S7, P馧nocnej Obwodnicy Krakowa oraz blokowisk poch豉niaj帷ych coraz to wi瘯sze obszary rolnicze. Bywa, 瞠 tu, gdzie jeszcze nie tak dawno rozci庵a豉 si malownicza 陰ka, widoczna na zdj璚iach sprzed lat, wyros造 ju nowe domy, niszcz帷 dawn sceneri i harmoni niezr闚nanych proporcji, ukszta速owan przez odwieczne si造 natury i ludzk dzia豉lno嗆. Niejedna okolica, oddalona od wielkomiejskiego zgie趾u, stanowi帷a wcze郾iej sielsk oaz spokoju, sta豉 si w nast瘼stwie przemian urbanizacyjnych cz窷ci wi瘯szego osiedla. B璠帷 w oddaleniu, gdzie w Kocmyrzowie, Pietrzejowicach lub Karniowie, zatrzymuj wzrok na bia造ch domkach rozlokowanych na tle pasiastej zieleni, za kt鏎 wy豉nia si na horyzoncie g鏎ski 豉鎍uch Beskid闚, czasem wida nawet Tatry. W闚czas uruchamia si moja fantazja, i podpowiada, jak obserwowany teren, pozbawiony wsp馧czesnych siedlisk ludzkiej egzystencji, m鏬豚y pi瘯nie wygl康a. Dawniej istnia tu przecie zupe軟ie inny 鈍iat, mocno r騜ni帷y si od tego kt鏎y znamy. (…) Ta posta krajobrazu, kt鏎 utrwali貫m wok馧 Nowej Huty, ma si ku ko鎍owi. Stopniowo lecz nieuchronnie niszcz go nowopowstaj帷e arterie komunikacyjne, sieci energetyczne i r騜nego rodzaju ogrodzenia. A tak瞠 bloki mieszkalne i domy jednorodzinne, zar闚no te w zabudowie szeregowej, bli幡iaczej jak i wolnostoj帷e, parterowe i wielokondygnacyjne. Na jednym terenie proces przeobra瞠 przebiega szybciej, gdzie indziej za wolniej. Lecz wsz璠zie wida, 瞠 on stopniowo narasta, daj帷 sumarycznie efekt chaosu i uczucie cywilizacyjnego przesytu, kt鏎y pog喚bia wycinka starych drzew, b璠帷ych ostoj lub miejscem gniazdowania ptak闚. Przedstawiony tutaj 鈍iat, z jego blaskiem i cieniem, stara貫m si opisa zgodnie ze swoimi zainteresowaniami i predyspozycjami, w spos鏏 prosty a zarazem prawdziwy. Sk這ni這 mnie do tego uwra磧iwienie na trwa貫 zmiany jakie dokonuj si w krajobrazie na skutek wp造wu dzia豉lno軼i cz這wieka i jego gospodarki. One s rozci庵ni皻e w czasie, co utrudnia ich szczeg馧ow obserwacj i futurologiczn analiz przez jedno pokolenie. Mam nadziej, 瞠 m這de generacje, bogatsze o nowe do鈍iadczenia, metod kontynuacji do這膨 w tej materii kiedy w豉sne interpretacje i spostrze瞠nia, 瞠 przyczyni si do powstania zbiorowego, zobiektywizowanego portretu okolic Nowej Huty. Prosz帷 o t przys逝g, 篡cz im gor帷o, aby warunki do 篡cia, jakie tutaj nadejd, okaza造 si dla nich 豉skawe. Lecz o to, aby tak si sta這, musimy zadba my, wsp馧cze郾i, bo jak napisa autor „Ma貫go ksi璚ia” Antoine de Saint-Exup廨y: „Ziemi nie dziedziczymy po naszych rodzicach, po篡czamy j od naszych dzieci.”- Adam Gryczy雟ki Nowa Huta, 25 pa寮ziernika 2018 r.

Wystawie „Okolice Nowej Huty” towarzyszy album, kt鏎y mo積a kupi w kasie Nowohuckiego Centrum Kultury.
(a)


Z Kapel Hanki W鎩ciak w Nowej Hucie – Hej, Malu熥i, Malu熥i...
Dobr tradycj zimowej ods這ny cyklu Nowa Huta. Dlaczego Nie?! sta這 si po鈍i璚enie jej wsp鏊nemu kol璠owaniu z artystami, kt鏎zy potrafi nada sw鎩 indywidualny styl tradycyjnym pie郾iom okresu bo穎narodzeniowego - sprawi by znane i cenione kol璠y oraz pastora趾i zabrzmia造 w zupe軟ie nowym wymiarze. Organizatorzy cyklu, w 2018 roku to trudne, ale niezwykle wdzi璚zne zadanie, powierzyli Kapeli Hanki W鎩ciak, a koncert Hej, Malu熥i, Malu熥i... w ich wykonaniu odby si 28 grudnia w ko軼iele pw. Maksymiliana Marii Kolbego na os. Tysi帷lecia.
Idziemy tu, idziemy, z betlejemskiej krainy, sukomy tu schronienio, dlo malu熥iej Dzieciny... - od samych drzwi wej軼iowych, mi璠zy 豉wami pe軟ymi zas逝chanych ludzi, w stron o速arza, w zupe軟ej ciszy pe軟ego ko軼io豉, nios造 si s這wa g鏎alskiej pastora趾i 酥iewane pi瘯nym, mocnym kobiecym g這sem. Tak zacz掖 si ten niesamowity, przepe軟iony ciep貫m i serdeczno軼i w ch這dny zimowy wiecz鏎, koncert. Do nowohuckiego ko軼io豉 przyby這 bardzo wielu s逝chaczy z r騜nych stron 鈍iata, nie tylko z Polski. Naprzeciw zas逝chanego t逝mu stan掖 zesp馧 m這dych, uzdolnionych ludzi, z charyzmatyczn wokalistk na czele, by przez niemal p馧torej godziny wyznacza zebranym takt bicia serc i rytm oddech闚, by przewodniczy, prowadzi i dekorowa wspania造m muzycznym ornamentem ch鏎alne kol璠owanie.
W repertuarze artyst闚 nie zabrak這 powszechnie znanych kol璠, jak B鏬 si rodzi, Dzisiaj w Betlejem, czy tytu這we Hej Malu熥i. Pojawi造 si te muzyczne pere趾i w postaci wykonania mniej znanych lub ca趾iem zapomnianych utwor闚, jak na przyk豉d Walc zimowy – napisany przez Henryka Rostworowskiego w wigili 1939 roku, podczas jenieckiego pobytu pisarza i publicysty, aktora, cenionego autora i wykonawcy piosenek, w oflagu hitlerowskim. Do wsp鏊nego za酥iewania tej piosenki Hanka W鎩ciak zaprosi豉 go軼innie Kamil Najduk – absolwentk Pa雟twowej Szko造 Muzycznej im. W豉dys豉wa 疾le雟kiego w Krakowie i studentk warszawskiej Akademii Teatralnej. Ciekawym zamys貫m, poszerzaj帷ym kontekst i wykraczaj帷ym poza ramy zwyk貫go kol璠owania, by這 wykonanie utworu Matki cz這wieczej lament z muzyk Edwarda Pa陶asza do s堯w Joanny Kulmowej. Zesp馧 zagra te autorsk, pochodz帷 z wydanej w 2014 roku p造ty Znachorka, kompozycj pt. Matulu. A gdy wybrzmia造 ostatnie tony zamykaj帷ej koncert, od酥iewanej ch鏎alnie przez zebranych w ko軼iele, kol璠y M璠rcy 鈍iata, monarchowie – s逝chacze na stoj帷o nagrodzili wykonawc闚 morzem oklask闚.
Koncert poprowadzi豉 Lidia Jazgar – dyrektor artystyczna cyklu, kt鏎a 篡czy豉 wszystkim wykonawcom, s逝chaczom, organizatorom, sponsorom i partnerom wszelkiej pomy郵no軼i w Nowym Roku 2019. Nie s to puste s這wa, zwa篡wszy 瞠 nadrz璠n ide cyklu Nowa Huta. Dlaczego Nie?! jest nie tylko zapewnienie krakowianom powszechnego, bezp豉tengo dost瘼u do wydarze kulturalnych, ale te wsparcie dzia豉lno軼i Hospicjum 鈍. ζzarza w Krakowie i pomoc jego podopiecznym, a realizacja tych cel闚 zale篡 od pracy, wsparcia i przychylno軼i wielu ludzi, firm i instytucji.
Organizatorzy cyklu Nowa Huta. Dlaczego Nie?: Porozumienie Dzielnic Nowohuckich - Dzielnice: XIV Czy篡ny, XV Mistrzejowice, XVI Bie鎍zyce, XVII Wzg鏎za Krzes豉wickie, O鈔odek Kultury Krak闚-Nowa Huta oraz Stowarzyszenie Przyjaci馧 Nowej Huty, dzi瘯uj wszystkim, kt鏎zy przyczynili si do organizacji koncertu - ks. Andrzejowi Kopiczowi, proboszczowi parafii 鈍. Maksymiliana za serdeczn go軼in, za nieocenione wsparcie Miastu Krak闚, partnerom cyklu: Miejskiemu Przedsi瑿iorstwu Wodoci庵闚 i Kanalizacji S.A. w Krakowie, Miejskiemu Przedsi瑿iorstwu Energetyki Cieplnej S.A. w Krakowie, PPU „Fares” Sp. z o.o., Agencji Art. Blue, partnerowi koncertu: Ma這polskim Dworcom Autobusowym S.A. oraz patronom medialnym: G這sowi. Tygodnikowi Nowohuckiemu, Telewizji Krak闚, Radiu Plus i Dziennikowi Polskiemu. Podzi瘯owania skierowane s tak瞠 do Szko造 Aspirant闚 Pa雟twowej Stra篡 Po瘸rnej w Krakowie za wsparcie w dzia豉niach organizacyjnych.
(f)


Fot. AG Studio – G. Wawrzonek
Nowohuckie osiedla – Najpierw C-1 dzi - Teatralne
Teatralne to osiedle ostatnie przed ulic Kocmyrzowsk os, kt鏎a by豉 granic rozwoju urbanistycznego Nowej Huty do ko鎍a lat pi耩dziesi徠ych. Pierwsze nowohuckie osiedla zacz窸y powstawa wzd逝 funkcjonuj帷ych dr鏬: w stron Pleszowa i Kocmyrzowa. Budow dom闚 w dzisiejszych osiedlach Krakowiak闚, G鏎ali, Teatralnym rozpocz皻o w po這wie 1950 roku.
Pocz徠ek, a potem rozbudowa dzielnicy zwi您ane by造 z ekspansj najwi瘯szego zak豉du, kt鏎y da mieszkania i nowe 篡cie jego pracownikom. Jakie? – pokazuje wystawa Magdaleny Smagi „Osiedleni Teatralne” w nowohuckim oddziale Muzeum Historycznego Miasta Krakowa w Alei R騜.
Osiedle s御iedzkie
Plany osiedli nowohuckich przygotowywali plani軼i z Miastoprojektu. By造 oparte na za這瞠niach „jednostki s御iedzkiej”, stworzonej przez Clarencea Artura Perr’yego w 1923 r. Nowa Huta sk豉da si z jednostek – osiedli. W osiedlu Teatralnym jest podobnie. „Teatralne” - roboczo by這 zwane C-1, by這 jedn z takich „s御iedzkich” jednostek. Osiedle sk豉da這 si z trzech kolonii architektonicznych.
Historia rodzinna Danuty Grz康ziel podobna jest do historii innych nowohuckich rodzin. Opowiada j w wywiadzie dla autorki wystawy: „M鎩 tato pochodzi ze Skomielnej Bia貫j ko這 Rabki, natomiast mama pochodzi豉 z Tropia. To taka niewielka miejscowo嗆 nad Dunajcem. Tato przyjecha do Huty wcze郾iej, a mama troch p騧niej i tu si poznali. Tato pracowa od pocz徠ku w Przedsi瑿iorstwie Budownictwa Mieszkaniowego. Bardzo du穎 ludzi, w豉郾ie z osiedla Teatralnego i okolicznych blok闚 pracowa這 w tym przedsi瑿iorstwie.
Wszyscy, przyje盥瘸j帷y do Nowej Huty najpierw mieszkali w hotelach, potem dostawali tu mieszkania. Ja si urodzi豉m w Hucie. Na pocz徠ku, przez dwa lata mieszkali鄉y w barakach nad zalewem. W 1956 roku dopiero tato dosta mieszkanie na osiedlu Teatralnym i od tej pory mieszkali鄉y w豉郾ie tu. W barakach warunki by造 paskudne. Mama opowiada豉, 瞠 w zimie zamarza造 ziemniaki. W mieszkaniu mieli鄉y jeszcze piec na w璕iel, do tego m鎩 tato bardzo ba si wojny, wiec zgromadzi ogromne zapasy w璕la w piwnicy, w 1981 roku ten w璕iel jeszcze by…
Mieli鄉y du瞠 mieszkanie – a 52 m. kw. Du篡 pok鎩 to by naprawd du篡, chyba ze 20 metr闚 kw. A i ten drugi pok鎩 te nie by ma造, bo to by這 mieszkanie naro積e. Mieszkania w 鈔odku klatki schodowej s z kolei ma貫 i pokoje s tam naprawd malutkie. W naszym mieszkaniu kuchnia by豉 widna, do tego 豉zienka – wszystko by這 tylko, jak na tamte czasy, nie by這 bogato urz康zone”. Zaczyna這 si normalne 篡cie. D. Grz康ziel nale瘸豉 do pierwszych rocznik闚 dzieci, kt鏎e ucz瘰zcza造 do wybudowanej w osiedlu Szko造 Podstawowej nr 87, nosz帷ej im. Janka Krasickiego.
Mara Bartoszek, absolwentka XI (ju miejscowego, w os. Teatralnym) LO opowiada o innym aspekcie mieszkania w Nowej Hucie: cz瘰to lokatorzy musieli dzieli si mieszkaniem, ale te ch皻nie przyjmowali do siebie kuzyn闚 ze wsi, pomagaj帷 w ten spos鏏 w awansie spo貫cznym: studiuj帷ym w Krakowie m這dym kuzynom, czy podejmuj帷ym prac w mie軼ie, co cz瘰to potem by這 przycz馧kiem do zamieszkania w Krakowie. „W os. Teatralnym mieszka豉m od 1956 roku. Rodzice pochodzili ze wsi o nazwie K瘼ie w powiecie miechowickim. To by這 w roku 1952 , mieszkanie dostali w豉郾ie tutaj, na os. Teatralnym, w bloku na drugim pi皻rze. To by造 dwa pokoje z kuchni - do podzia逝. Moi rodzice dostali jeden pok鎩, a drugi zaj窸a wsp馧lokatorka. Kuchni mieli鄉y oczywi軼ie wsp鏊n. Po paru latach wyprowadzi豉 si, no i wtedy ca貫 mieszkanie dostali鄉y my. By這 bardzo du瞠 – 50 m. kw. Dwa 豉dne pokoje z du膨 ,jasn kuchni. W ma造m pokoju by造 wbudowane szafy wn瘯owe. Jedyn wad tego mieszkania by brak parkietu. Na innych osiedlach parkiety by造 – u nas nie.
Tata pracowa w KBM-ie, kt鏎y by w miejscu gdzie dzisiaj Tomex. By 郵usarzem – wspomina w rozmowie z Magdalen Smag pani Maria.
W latach 90 – tych KBM zosta這 zlikwidowany a plac zaadaptowano na targowisko. Ojciec pani Marii przeszed na emerytur w 1994 roku. Mama pocz徠kowo by豉 w domu, do pracy posz豉 dopiero jak nas odchowa豉, 瞠by dorobi sobie troszk.- U nas zawsze ko mieszka, cz瘰to przyje盥瘸li krewni ze wsi. Nasz kuzyn Rysiek, kt鏎y studiowa na AGH, te u nas mieszka. Potem przyjecha豉 moja kuzynka, kt鏎a mieszka豉 co najmniej 5 lat. Pracowa豉 w Vistuli i mieszka造鄉y razem – wspomina M.Bartoszek.
W gumiakach do teatru
W styczniu 1951 roku mieszka這 w Nowej Hucie ju ponad 5 tys. os鏏. 25 marca 1951 roku odby這 si pierwsze posiedzenie Dzielnicowej Rady Narodowej, kolegialnego organu dzielnicowego, o znacznie wi瘯szych i samodzielnych uprawnieniach. Przewodnicz帷ym tej pierwszej rady wybrano Juliana Anio喚. 砰cie kulturalne wygl康a這 w闚czas bardzo skromnie. Skupia這 si wok馧 zak豉dowych wycieczek w okolice Krakowa, do kin i teatr闚 w Krakowie, do muze闚, sporadycznie do operetki. Zak豉dowy Dom Kultury HiL rozpocz掖 sw dzia豉lno嗆 w 1955 roku.
Wreszcie, przyspieszony polityczn dyskusj o 篡ciu nowohuckich robotnik闚 wywo豉n g這郾ym wierszem Adama Wa篡ka „Poemat dla doros造ch” opublikowanym w sierpniu 1955 roku, a w os. Teatralnym dzia豉lno嗆 rozpoczyna Teatr Ludowy. Pierwsza premiera „Krakowiak闚 i G鏎ali” odby豉 si 4 grudnia 1955 roku.
Maria Tomanik w wywiadzie dla Magdaleny Smagi: „W Nowej Hucie klasa robotnicza mieszka豉 w hotelach robotniczych. Jak wybudowano Teatr Ludowy to wmawiano jej, 瞠 do teatru w garniturach chodz tylko bur簑je. M鎩 ojciec opowiada, 瞠 lud chodzi do teatru w tym, w czym sta. Ludzie w og鏊e nie zmieniali odzie篡. Uczy造鄉y wi璚 dzieci, ze teatr to jest miejsce szczeg鏊ne i z szacunku do aktor闚, artyst闚 powinni鄉y ubra si elegancko i zachowywa stosownie. Gdy Jerzy Fedorowicz dyrektorowa w Teatrze Ludowym to urz康zali鄉y tam r騜ne szkolne imprezy. Mi璠zy innymi bardzo uroczyste 郵ubowania pierwszych klas gimnazjalnych”.
Romeo i Julia w stylu subkulturowym
Potem, w latach dziewi耩dziesi徠ych w Tatrze Ludowym, te wydarzy豉 si nietypowa premiera.
Jerzy Fedorowicz: „Wszystkie awantury przed teatrem, a zw豉szcza wybijanie szyb w autokarach przypisywane by這 skinheadom. Spotka貫m si wi璚 z nimi na pogrzebie Andrzeja Zauchy i powiedzia貫m im 瞠by przyszli do teatru, bo chc z nimi o tym porozmawia . Skinheadzi przyszli na pr鏏 sztuki o 鈍i皻ym Franciszku. Obieca貫m im 瞠 przygotuj dla nich specjalny projekt a oni obiecali, ze nie b璠 „dymi” przy teatrze. Mog這 doj嗆 do rozr鏏y bo od strony Arki przysz豉 grupa os鏏, kt鏎e chcia造 rozprawi si ze skinheadami. By豉 to grupa r騜nych subkultur. Wtedy wyszed貫m do nich i powiedzia貫m, 瞠 je郵i dojdzie do b鎩ki to wezw policj: ja zostan wyrzucony a teatru nie b璠zie - zostan tylko krzaki i pokrzyw, a przecie to wszystko dla ich dzieci. I rozeszli si. Postanowi貫m zaprosi do teatru i skinhead闚 i punk闚. Przedstawi貫m im propozycj 瞠 wystawimy okrojony dramat Romeo i Juli w wersji bardzo okrojonej gdzie skinheadzi zagraj Capulettich, a punki Montecchich.(…)
By造 te role dla innych subkultur muzycznych. To narzuci這 篡cie. Robili鄉y konkurs do roli Julii przygotowywanym przez Krzysztofa Orzechowskiego przedstawieniu dla Teatru Ludowego. Dziewczyna, kt鏎a wygra豉 to bardzo znana dzi aktorka Dominika Bednarczyk”.
Pr鏏y do przedstawienia by造 obserwowane przez telewizje 鈍iata, Premiera budzi豉 du瞠 zainteresowanie. Potem posypa造 si liczne zaproszenia zagraniczne. Pojechali鄉y do Berlina. Rozpocz瘭i鄉y dwuletnie turnee po Niemczech.
„安it” kinoman闚
W rok po Teatrze Ludowym w 1956 roku kinomanom oddano w os. Teatralnym Kino „安it”. Ewa Skoczylas-Tkacz: „To by造 czasy kiedy Huta t皻ni豉 篡ciem. W ka盥ym niemal miejscu przy 安icie, przy 安iatowidzie by造 sceny, na kt鏎ych wyst瘼owa造 zespo造 muzyczne. My, jako malutkie dzieci, wtedy chodzili鄉y i podpatrywali鄉y to wszystko. Kina, one wtedy t皻ni造 篡ciem, bo luzie wtedy bardzo cz瘰to chodzili o kina. Mo瞠 repertuar by troch ubo窺zy i nie by這 mo磧iwo軼i ogl康ania takiej ilo軼i film闚 jak teraz, ale chodzenie do kina by這 bardzo fajne, modne i zawsze to by這 du瞠 wydarzenie. Ja chodzi豉m do 安itu, do 安iatowida zreszt te. Pami皻am jak by豉m nastolatk to siostra bra豉 mnie na Konfrontacje. Kupowa這 si specjalny karnet wa積y dwa tygodnie i ogl康a這 filmu kt鏎e p騧niej przez ca造 rok lecia造 w kinach. To by這 bardzo fajne przede wszystkim du瞠 wydarzenie dla mnie. W豉郾ie wtedy na Konfrontacjach ogl康a豉m „Spraw Kramer闚”. Ostatni film, kt鏎y ogl康a豉m w kinie 安it to by這 „Ogniem i mieczem”. P騧niej kino podupad這. Serce mnie bola這 jak sz豉m i parzy豉m na to co si tu zia這 jak wyci庵ano ze 鈔odka ca豉 widowni…
***
Drugi etap rozbudowy Nowej Huty rozpocz皻o pod koniec lat pi耩dziesi徠ych (1959 do 1966). Wcze郾iej „Biprostal opracowa za這瞠nia rozbudowy huty stali do zdolno軼i produkcyjnej 3,3,- 3,5 mln ton. Pod koniec lat pi耩dziesi徠ych Nowa Huta – miasto hutnik闚 i ich rodzin, ograniczone ulicami Kocmyrzowsk, Bienczyck, Bulwarow, z jednej strony, Rewolucji Kuba雟kiej i Planu 6-letniego, p瘯a這 w szwach.
Trzeci etap rozbudowy najwi瘯szego krakowskiego zak豉du nast徙i w latach 1967 – 1976.
Rozbudowa kombinatu musia豉 poci庵n望 za sob rozw鎩 miasta. Og這szono konkurs na zagospodarowanie nowych teren闚 – dzielnica mia豉 poszerza si na bie鎍zyckie pola. W 1961 Nowa Huta przekroczy豉 ulic Kocmyrzowsk.
Trzeci dekad Nowa Huta wita豉 osiedlami mistrzejowickimi…
* * *
Wi璚ej o osiedlu Teatralnym, jego historii i mieszka鎍ach znajdziecie na wystawie „Osiedleni Teatralne”, kt鏎 mo積a ogl康a w Alei R騜 do lutego przysz貫go roku i w katalogu wystawy.

Krystyna Lenczowska
repr. foto autorka


Stragany z owocami pod kinem 安it. Lata sze嗆dziesi徠e. Fot. J霩ef Lewicki, ze zbior闚 MHK.
砰czenia noworoczne 2019

Samych dobrych dni w Nowym 2019 Roku 篡czy Redakcja
Obchody Epifanii – Rekolekcje dla Krakowa i ca貫go 鈍iata – ABY 名IAT POZNA BOGA, KT紑Y JEST NIESKO哸ZON MIΜ列I


安i皻y Wincenty Pallotti zapocz徠kowa uroczyste obchody oktawy Epifanii, kt鏎ych celem by豉 modlitwa o jedno嗆 Ko軼io豉 i wsp鏊na adoracja Dzieci徠ka Jezus. Po raz drugi pragniemy nawi您a do tej palloty雟kiej tradycji i prze篡 duchowe przygotowanie do Uroczysto軼i Objawienia Pa雟kiego w Krakowie, w parafii pw. Matki Bo瞠j Pocieszenia, w dniach 3-6 stycznia 2019 roku. W tym roku has貫m rekolekcji dla Krakowa i ca貫go 鈍iata b璠 s這wa Pallottiego: „Aby 鈍iat pozna Boga, kt鏎y jest niesko鎍zon Mi這軼i”.
Uroczysto嗆 Trzech Kr鏊i, czyli Epifania, przypominaj帷a objawienie si Nowonarodzonego Jezusa M璠rcom i poga雟kiemu 鈍iatu, sta豉 si, zgodnie z my郵 鈍. Wincentego Pallottiego, podstawowym 鈍i皻em za這穎nego przeze Zjednoczenia Apostolstwa Katolickiego. Pallotti organizowa w pierwszej po這wie XIX wieku 鈍i皻o Epifanii w jednym z najwi瘯szych ko軼io堯w Rzymu, gdy cieszy這 si ono tak wielk popularno軼i pielgrzym闚. Sercem tej uroczysto軼i by豉 przykuwaj帷a uwag wszystkich, figura Dzieci徠ka Jezus, wyrze嬌iona – na pro軸 Pallottiego – przez nieznanego artyst. Od 1836 roku na zako鎍zenie uroczysto軼i epifanijnych zawsze jeden z kardyna堯w podnosi w g鏎 to Dzieci徠ko i b這gos豉wi zebranych wiernych. Wielu pielgrzym闚 z wszystkich narod闚 i stan闚, kap豉n闚 z r騜nych cz窷ci 鈍iata, biskup闚 i kardyna堯w dozna這 b這gos豉wionych skutk闚 tego uroczystego nabo瞠雟twa w czasie wielu lat jego trwania.
Rekolekcjom przygotowuj帷ym i samej Uroczysto軼i Epifanii b璠 przewodniczy: bp Damian Muskus (biskup pomocniczy archidiecezji krakowskiej), ks. Piotr Pawliszcze (proboszcz parafii greckokatolickiej p.w. Podwy窺zenia Krzy瘸 安i皻ego w Krakowie), bp Andrzej Przybylski (biskup pomocniczy archidiecezji cz瘰tochowskiej ) oraz ks. Zenon Hanas SAC (prze這穎ny Prowincji Chrystusa Kr鏊a).
Codziennie o godz. 18.00 b璠zie mia豉 miejsce uroczysta Msza 安i皻a a po niej celebracja. W pi徠ek sprawowana b璠zie liturgia greckokatolicka a w Uroczysto嗆 Objawienia Pa雟kiego oddanie czci Bo瞠mu Dzieci璚iu. Figura Dzieci徠ka, b璠帷a kopi tej z ko軼io豉 SS. Salvatore in Onda w Rzymie, zostanie przywieziona z prowadzonego przez Siostry Pallotynki Domu Dziecka w Rudniku.
Patronami tegorocznej Epifanii, zostali palloty雟cy S逝dzy Bo篡: ks. Franciszek Bryja SAC, ks. Franciszek Kilian SAC, br. Pawe Krawczewicz SAC, ks. Norbert Jan Pellowski SAC, ks. Jan Szambela鎍zyk SAC i ks. Stanis豉w Szulmi雟ki SAC.
Epifania b璠zie transmitowana przez Palloty雟kie Radio Ewangelizacyjne Pallotti.FM. Zapraszamy do udzia逝.
ks. ㄆkasz Go豉 SAC

PROGRAM UROCZYSTO列I

+ 3 stycznia (czwartek)
Patroni dnia: S逝ga Bo篡 Ks. Franciszek Bryja SAC, S逝ga Bo篡 Ks. Franciszek Kilian SAC
Prowadz帷y: bp Damian Muskus
Biskup Pomocniczy Archidiecezji Krakowskiej
18.00 Msza 安i皻a z kazaniem
19.00 Celebracja

+ 4 stycznia (pi徠ek)
Patroni dnia: S逝ga Bo篡 Br. Pawe Krawczewicz SAC, S逝ga Bo篡 Ks. Norbert Jan Pellowski SAC
Prowadz帷y: ks. Piotr Pawliszcze
Proboszcz Parafii Greckokatolickiej p.w. Podwy窺zenia Krzy瘸 安i皻ego w Krakowie
18.00 Msza 安i皻a (liturgia grekokatolicka)
19.00 Celebracja

+ 5 stycznia (sobota)
Patron dnia: S逝ga Bo篡 Ks. Jan Szambela鎍zyk SAC, S逝ga Bo篡 Ks. Stanis豉w Szulmi雟ki SAC
Prowadz帷y: bp Andrzej Przybylski
Biskup Pomocniczy Archidiecezji Cz瘰tochowskiej
18.00 Msza 安i皻a z kazaniem
19.00 Celebracja

+ 6 stycznia (niedziela)
UROCZYSTO汎 OBJAWIENIA PA垶KIEGO
Prowadz帷y: ks. Zenon Hanas SAC
Prze這穎ny Prowincji Chrystusa Kr鏊a
18.00 Msza 安i皻a z kazaniem (oddanie czci Bo瞠mu Dzieci徠ku)

砰czenia bo穎narodzeniowe 2018

Pe軟ych rado軼i 安i徠 Bo瞠go Narodzenia 篡czy Redakcja
Strona 4 z 153 < 1 2 3 4 5 6 7 > >>
 
Ten serwis u篡wa cookies i podobnych technologii (brak zmiany ustawienia przegl康arki oznacza zgod na to)




Prezentowane na stronie internetowej informacje stanowi tylko cz窷 materia堯w, kt鏎e w ca這軼i znale潭 mo積a w wersji drukowanej "G這su - Tygodnika Nowohuckiego".
Logowanie
Nazwa U篡tkownika

Has這



Nie jeste jeszcze naszym U篡tkownikiem?
Kilknij TUTAJ 瞠by si zarejestrowa.

Zapomniane has這?
Wy郵emy nowe, kliknij TUTAJ.
Reklama


Copyright by G這s - Tygodnik Nowohucki © 2005-2014