Nadszed³ maj, a wraz z nim okres Pierwszych Komunii ¦wiêtych. Dzi¶ prezentujemy archiwaln± fotografiê z takiej w³a¶nie uroczysto¶ci w 1937 roku. Zosta³a wykonana przez nieznanego fotografa na schodach przed Szko³± Powszechn± w Luboczy. Posiadamy ju¿ wiele przedwojennych zdjêæ komunijnych zw³aszcza z Mogi³y, jednak zdecydowali¶my siê pokazaæ w³a¶nie to, poniewa¿ w tym przypadku mo¿emy zidentyfikowaæ niemal wszystkie dzieci z Luboczy i Grêba³owa, które siê na nim znajduj±. Od góry stoj±: Piotr Cecuga, Jan Nowak, Marian Matuszczyk, Zdzis³aw Kryza, W³adys³aw Orda, Mieczys³aw Ciesielski, Juliusz Wójcik, Jan Ziêciak, Marian Nowak, Stefan Fra¶, Roman G³owa, Marian Ziêciak, Zofia Dyma, W³adys³awa Walczak, Stefania Podobiñska, Bronis³awa Radziszewska, Zofia Cygan, Zofia G³owa, Janina Nowak, Franciszka Kot, Honorata Grzesiak, Józefa Bro¶, Maria Zi±bka i Zuzia Cecuga. Rozpoznanie tych dzieci po 69 latach by³o mo¿liwe dziêki opisowi jakiego specjalnie dla “Fotohistorii” dokona³a pani Janina Kurzeja z Luboczy, której za to serdecznie dziêkujemy, ofiarowuj±c jednocze¶nie ksi±¿eczkê “ Franciszek Twaróg – nauczyciel z Luboczy”. Zamieszczone dzi¶ zdjêcie pochodzi z jej rodzinnego archiwum, a dotar³o do nas za po¶rednictwem radnego, pana Stanis³awa Walczaka, który od dawna wspomaga akcjê Adama Gryczyñskiego “Nowa Huta – czas zatrzymany”, maj±c± na celu cyfrow± archiwizacjê i opisy zdjêæ powsta³ych sprzed 1949 r. na terenach wch³oniêtych przez Now± Hutê. W nawi±zaniu do tej fotografii warto jeszcze dodaæ informacjê pochodz±c± od Pani Marii Zderkowskiej – córki legendarnego nauczyciela – Franciszka Twaroga, ¿e przed wojn± po Pierwszej Komunii ¦wiêtej, tamtejsze dzieci uczestniczy³y w zbiorowych ¶niadaniach organizowanych w szkole przez nauczycielki: Teresê Twarogow± i Felicjê Galiszkiewicz. Z regu³y pieczono na tê okazjê ró¿ne ciasta, do czego wielce przydawa³y siê kuchenne akcesoria u¿ywane przez te panie na prowadzonych przez nie kursach gotowania.
(f)
Nadal apelujemy do wszystkich, którzy dysponuj± zdjêciami sprzed lokacji Nowej Huty w 1949 roku, a dotycz±cymi terenów, na których j± zbudowano, o kontakt z Adamem Gryczyñskim. Szczególnie poszukujemy fotografii z Krzes³awic! Je¶li kto¶ ma takie fotografie w rodzinnych albumach, prosimy o kontakt: e-mail: gryczynski@poczta.onet.pl lub telefoniczny: 012-644-07-71, tel. komórkowy: 600-32-79-77.
Dwie wystawy mo¿na obejrzeæ w Galerii „m” Klubu „Ku¼nia” na os. Z³otego Wieku 14, gdzie spotka³y siê kultury arabska i judaistyczna, a to za spraw± dwóch autorów. Mgr in¿. Boles³aw Skrzybalski seriê swoich niepowtarzalnych zdjêæ wykona³ w 1972 roku na obszarze pradawnych mezopotamskich mokrade³, rozdzielonych wid³ami Tygrysu i Eufratu. Wtedy irackie bagna nale¿a³y do najwiêkszych na ¶wiecie – zajmowa³y prawie 9 tys. km kw. To w³a¶nie w tym rejonie Sumerowie i Babiloñczycy wznosili pierwsze miasta, to tam umiejscawia siê biblijny Eden. Historia osuszenia bagien po³udniowoirackich i los ich mieszkañców wpisuje siê w ca³o¶æ wydarzeñ w tym regionie; to one i wojna w 1991 r. doprowadzi³y do katastrofy ekologicznej bez precedensu w historii. Madanowie, mieszkañcy tych terenów, rozproszyli siê na pó³nocy Iraku, ale od 2003 roku jest realizowany plan przywrócenia mezopotamskich bagien, a wiêc i kultury Arabów B³otnych, a wraz z ni± tajemniczego ¶wiata zbudowanego z trzcin. Fotogramy B. Skrzybalskiego stanowi± dokumentacjê tamtego czasu, ukazuj± mieszkañców i ich ¿ycie w zgodzie z natur±.
Druga z wystaw to rysunek kaligraficzny tuszem na czystych, bia³ych kartonach, gdzie autor, Andrzej D±bek przytacza teksty z Biblii i w³asne przemy¶lenia. Przedstawia refleksyjne, zadumane twarze, sceny inspirowane Bibli±. - Ca³e zainteresowanie koncentruje wokó³ ¶wiêtych miejsc, kultury judaistycznej i Biblii – mówi El¿bieta Borys³awska, kurator wystawy – twórca chêtnie ilustruje poezjê. Dawidowe psalmy i w³asne refleksje, czêsto rozwa¿a w swojej twórczo¶ci kwestie egzystencjalne i ostateczne.
Sam twórca mówi, ¿e jeste¶my jak jednoskrzyd³e anio³y, które, ¿eby lataæ, musz± siê brataæ, a sztuka jest dobrym powodem i sposobem by siê ³±czyæ i porozumiewac… Andrzej D±bek urodzi³ siê i mieszka w Krakowie, ukoñczy³ Instytut Sztuki Akademii Pedagogicznej. Du¿o maluje, rysuje, projektuje formy u¿ytkowe i pisze.
A.G-K.
W sobotê 13 maja br. o godz. 11.00 Ma³opolski Instytut Kultury wraz z Muzeum Historycznym Miasta Krakowa zaprosili na otwarcie wystawy pod tytu³em „Baga¿ Odnaleziony”. Mo¿na bêdzie j± ogl±daæ do koñca czerwca w nowohuckim oddziale MHK na os. S³onecznym 16.
29 kwietnia br. odby³ siê dziewi±ty ju¿ koncert z cyklu „Nowa Huta. Dlaczego nie?!” KONCERT PRZED FORTEM
W sobotê 29 kwietnia br. Porozumienie Dzielnic Nowohuckich zaprosi³o mieszkañców Nowej Huty i starego Krakowa do Fortu 49 Krzeslawice. To tam w³a¶nie, w piêknej scenerii odrestaurowanego austriackiego fortu z lat 1881-1886 odby³ siê dziewi±ty ju¿ koncert z cyklu: „Nowa Huta. Dlaczego nie?!”. Gwiazd± wieczoru by³ Mieczys³aw Szcze¶niak, który na scenie pojawi³ siê wraz ze swoim zespo³em. Wyst±pi³a te¿, prowadz±ca koncert, Lidia Jazgar z zespo³em „Galicja”. Szkoda tylko, ¿e nie dopisa³a pogoda. Zimno i deszcz sprawi³y, ¿e koncert zgromadzi³ mniejsz± widowniê ni¿ zazwyczaj. Ale ci, którzy zdecydowali siê przyj¶æ, nie ¿a³owali. Zarówno Szcze¶niak jak i Lidia Jazgar z „Galicj±” dali z siebie wszystko.
W czwartek, 27 kwietnia br., w 46. rocznicê obrony krzy¿a w Nowej Hucie, odby³ siê fina³ II edycji historycznego konkursu „Nowa Huta na fundamencie Krzy¿a. Historia Ko¶cio³a, parafii i duszpasterzy”. Konkurs, organizowany pod patronatem Rady Miasta Krakowa, przeznaczony jest dla uczniów gimnazjów i szkó³ ponadgimnazjalnych.
Wspólnie z Adamem Gryczyñski, kierownikiem Foto-Galerii NCK, kontynuujemy publikacjê historycznych zdjêæ z terenów, na których zbudowano Now± Hutê i kombinat metalurgiczny.
W czasach rozmaitych kampanii reklamowych i akcji promocyjnych jakich dzi¶ pe³no, warto przypomnieæ sobie, ¿e i nasi przodkowie mieli w tej dziedzinie pewne osi±gniêcia. Na zamieszczonym dzi¶ zdjêciu widzimy prawdopodobnie tak± w³a¶nie akcjê zwi±zan± z promocj± piwa sprowadzanego z Karwiny na ¦l±sku Cieszyñskim, która mia³a miejsce w czasie do¿ynek w Mogile w latach 30. ubieg³ego wieku. Fotografia zosta³a wykonana przez nieznanego fotografa przed m³ynem El¿biety Klêkowej, która wraz z mê¿em Józefem i dzieæmi sprowadzi³a siê tu w 1929 roku z Kobiernic k. Bielska Bia³ej, do czego przyczyni³ siê jej krewny, ks. dziekan Jan Korzonkiewicz z Seminarium Duchownego w Krakowie i brat Franciszka - proboszcza z Pleszowa. M³yn z ok. 1795 r. dzier¿awiony od klasztoru oo. Cystersów, stoj±cy niegdy¶ przy trakcie sandomierskim, zosta³ wyburzony w 1971 r. By³ po³±czony z budynkiem, gdzie na pierwszym piêtrze znajdowa³o siê mieszkanie, a na parterze pomieszczenia gospodarcze, wytwórnia oran¿ady i rozlewnia piwa. Nieopodal sta³a lodownia w której przechowywano od marca do sierpnia lód pochodz±cy z Wis³y. Obecnie teren ten jest zajêty przez torowisko tramwajowe i jezdniê ul. T. Ptaszyckiego.
Na zdjêciu za sto³em od prawej stoj± panie: Apolonia Klêczanka, Anna Kubicowa z Korzonkiewiczów, jej córka El¿bieta Klêkowa i Ziuta Klêczanka, nazwiska panów nie s± znane. Fotografia ta wraz z wieloma innymi cennymi zdjêciami z rodzinnego archiwum pani Józefy ¯ak dotar³a do nas dziêki jej prawnukowi, panu Tomaszowi M. Turajowi, któremu gor±co za to dziêkujemy, jak równie¿ za jego bardzo ciekawe informacje o swych przodkach i cierpliwo¶æ, bowiem skanowanie i reprodukowanie materia³ów w tym wypadku trwa³o ponad 3 godziny.
(f)
Nadal apelujemy do wszystkich, którzy dysponuj± zdjêciami sprzed lokacji Nowej Huty w 1949 roku, a dotycz±cymi terenów, na których j± zbudowano, o kontakt z Adamem Gryczyñskim. Kontakt: e-mail: gryczynski@poczta.onet.pl lub telefoniczny: 012-644-07-71.
Dzi¶ zamieszczamy zdjêcie nieznanego autora wykonane 21 maja 1939 roku w Pleszowie. Przedstawia ono Ko³o M³odzie¿y Wiejskiej ze sztandarem, którego drzewce trzyma Stanis³aw Gajoch, ubrany w jasny garnitur. Ten sam sztandar wystêpuje jeszcze na innych posiadanych przez nas zdjêciach Pleszowian z lat 30. ub. wieku: w czasie uroczysto¶ci pod pomnikiem grumwaldzkim w Krakowie, czy pod kopcem Ko¶ciuszki. Fotografia dotar³a do nas za po¶rednictwem Jurka Kujawskiego "Szpinaka" z rodzinnego archiwum pani Eugenii Cygan, za co bardzo dziêkujemy, a naszych Czytelników tradycyjnie ju¿ prosimy o pomoc w identyfikacji pozosta³ych osób uwiecznionych na zdjêciu. Takie opisy maj± szczególne znaczenie, poniewa¿ dotycz± osób, z których wiele ju¿ niestety nie ¿yje i coraz bardziej zaciera siê nasza pamiêæ o nich. Apelujemy tak¿e do m³odszego pokolenia tych, których "korzenie" siêgaj± Pleszowa i innych wsi wch³oniêtych przez Now± Hutê, aby pomog³o siê skontaktowaæ swoim babciom, dziadkom czy rodzicom z nami za po¶rednictwem poczty e-mail lub telefonicznie (z racji wieku mo¿e to stanowiæ dla nich pewne utrudnienie). Bêdziemy uradowani, gdyby zechcieli siê oni - lub kto¶ z rodziny - po wcze¶niejszym zaanonsowaniu telefonicznym pofatygowaæ do pracowni fotograficznej NCK / pok. 118 / w celu zeskanowania swych archiwalnych zdjêæ i innych ciekawych materia³ów. Na zaproszenie mo¿e te¿ przyjechaæ do zainteresowanych - w celu wykonania na miejscu reprodukcji - autor projektu Adam Gryczyñski.
Przypominamy, ¿e ¿adnych zdjêæ i dokumentów nikomu nie zabieramy ani nie wypo¿yczamy - interesuj± nas bowiem tylko ich cyfrowe reprodukcje. Liczymy na to, ¿e skorzystaj± na tym nie tylko wspó³cze¶ni, ale tak¿e przysz³e generacje, bo plon ca³ej akcji systematycznie jest zapisywany i archiwizowany wraz z opisami na twardych dyskach ró¿nych komputerów i innych cyfrowych no¶nikach. W tym miejscu pragniemy gor±co podziêkowaæ zastêpcy prezydenta Miasta Krakowa panu Henrykowi B±tkiewiczowi, radnym z Porozumienia Dzielnic Nowohuckich i radnemu Miasta Krakowa, panu Maciejowi Twarogowi za okazan± ¿yczliwo¶æ, pomoc i wsparcie przy realizacji naszej akcji, której dotychczasowy plon, w postaci wystawy "Franciszek Twaróg - nauczyciel z Luboczy" mogli¶my do niedawna ogl±daæ w NCK. Zdjêcia prezentowane w "Fotohistoriach" zostan± pokazane na kolejnej wystawie z cyklu "Nowa Huta - czas zatrzymany" ju¿ 26 czerwca br. równie¿ w NCK. Chcemy do tego czasu zgromadziæ jak najwiêcej informacji, a przede wszystkim: kogo i kiedy utrwalono na fotografiach. Zamierzamy je nastêpnie opublikowaæ w seryjnym katalogu do wystawy - o ile znajd± siê na to sponsorzy.
(f)
Od 2 maja br. Zarz±d Budynków Komunalnych bêdzie funkcjonowa³ w nowej siedzibie na os. Z³otej Jesieni 14. W jednym miejscu znajd± siê wszystkie komórki ZBK, które wyprowadzi³y siê ze swoich dotychczasowych siedzib przy ul. Wielopole, Wrzesiñskiej, Izaaka i Limanowskiego. W nowym budynku pracowaæ bêdzie 165 osób. Budynek na os. Z³otej Jesieni 14 ma 1 720 m. kw. Powierzchni u¿ytkowej, posiada parking i podjazd dla osób niepe³nosprawnych. Jest po kapitalnym remoncie, ma nowe wewnêtrzne instalacje elektryczne i teleinformatyczne, zabezpieczenia przeciwpo¿arowe, pe³ne uzbrojenie w media, a piwnice spe³niaj± warunki do zagospodarowania na archiwum ZBK. A oto podstawowe numery telefonów w nowej siedzibie Zarz±du Budynków Komunalnych - sekretariat Dyrekcji: tel. 616-61-27, 616-61-28, fax 616-61-29; Punkt Obs³ugi Mieszkañców: tel. 616-61-02, 616-61-03, 616-61-04.
(f)
Nowohucki oddzia³ Muzeum Historycznego Miasta Krakowa podsumowuje pierwszy rok swojej dzia³alno¶ci DZIEJE NOWEJ HUTY
W latach 90. ubieg³ego wieku Nowa Huta z kwitn±cej dzielnicy przemys³owej sta³a siê miejscem opuszczonym i zaniedbanym. Wysokie bezrobocie, zaawansowany wiek mieszkañców tzw. „starej” Nowej Huty oraz brak w³a¶ciwej reakcji ze strony w³adz miasta doprowadzi³y do zapa¶ci ekonomicznej. Jeszcze u schy³ku lat dziewiêædziesi±tych opinie wywa¿one ¶ciera³y siê z s±dami podszytymi czy inspirowanymi urazami ideologicznymi- zarówno zdecydowanie negatywnymi, jak i apologetycznymi. Dobr± tego ilustracj±, by³y dwie sesje naukowe po¶wiêcone Nowej Hucie, z których pierwsza zosta³a zorganizowana w marcu 1997 r. przez Krakowskie Forum Rozwoju, a druga w kwietniu roku nastêpnego przez Towarzystwo Mi³o¶ników Historii i Zabytków Krakowa.
W sobotê, 29 kwietnia br., kolejny koncert z cyklu: NOWA HUTA. DLACZEGO NIE?!
W przysz³± sobotê, 29 kwietnia, na terenie Fortu 49 „Krzes³awice” (os. Na Stoku 27 B) odbêdzie dziewi±ty ju¿ koncert z cyklu „Nowa Huta. Dlaczego nie?!”. Koncert rozpocznie siê o godz. 19.00. Gwiazd± wieczoru bêdzie Mieczys³aw Szcze¶niak, który wyst±pi ze swoim zespo³em. Us³yszymy tak¿e Lidiê Jazgar z zespo³em „Galicja”. Jak zwykle koncertowi towarzyszyæ bêdzie kwesta na rzecz Hospicjum ¶w. £azarza w Nowej Hucie. Wstêp na koncert tylko za zaproszeniami, które bêdzie mo¿na otrzymaæ bezp³atnie w O¶rodku Kultury Kraków-Nowa Huta, na os. Zgody 1.
Organizatorami koncertu s±: Porozumienie Dzielnic Nowohuckich, O¶rodek Kultury Kraków-Nowa Huta, Hospicjum ¶w. £azarza i Stowarzyszenie „Inicjatywa Nowohucka”.
(f)
Wspólnie z Adamem Gryczyñski, kierownikiem Foto-Galerii NCK, kontynuujemy publikacjê historycznych zdjêæ z terenów, na których zbudowano Now± Hutê i kombinat metalurgiczny.
Dzisiaj zamieszczamy fotografiê wykonan± w Mogile w roku 1938, a przedstawiaj±c± brata Andrzeja Kolasê z ministrantami ko¶cio³a klasztornego OO. Cystersów. Andrzej Kolasa urodzi³ siê w roku 1916, a na kap³ana zosta³ wy¶wiêcony w roku 1946. W 1962 roku o. Andrzej Kolasa opu¶ci³ zakon i zosta³ inkardynowany do archidiecezji krakowskiej jako ksi±dz diecezjalny. W latach 1980-1981 by³ rezydentem w Pleszowie. Tam te¿ zmar³ w roku 1981 i zosta³ pochowany na pleszewskim cmentarzu parafialnym.
Zdjêcie otrzymali¶my od pana Stefana ¯elichowskiego. Na prezentowanej fotografii stoi jako drugi od lewej strony, natomiast drugi ministrant, od prawej, to Stanis³aw Kula. Bardzo by nas ucieszy³o, gdyby uda³o siê zidentyfikowaæ tak¿e pozosta³ych ministrantów.
(f)
Wszystkich, którzy dysponuj± zdjêciami sprzed lokacji Nowej Huty w 1949 roku, a dotycz±cymi terenów, na których j± zbudowano, Adam Gryczyñski prosi o kontakt: e-mail: gryczynski@poczta.onet.pl lub telefoniczny: 012-644-07-71.
Ten serwis u¿ywa cookies i podobnych technologii (brak zmiany ustawienia przegl±darki oznacza zgodê na to)Prezentowane na stronie internetowej informacje stanowi± tylko czê¶æ materia³ów, które w ca³o¶ci znale¼æ mo¿na w wersji drukowanej "G³osu - Tygodnika Nowohuckiego".
