Znaczny wp³yw na powstanie uroczysto¶ci nazywanej w Polsce tradycyjnie ¶wiêtem Bo¿ego Cia³a (msza³ z 1970 roku pos³uguje siê okre¶leniem: uroczysto¶æ Naj¶wiêtszego Cia³a i Krwi Chrystusa) mia³y widzenia matki Julianny de Retine, prze³o¿onej klasztoru z Mont Cornillon ko³o Liège. Zakonnica wielokrotnie mia³a widzenia ja¶niej±cej tarczy, jakby ksiêzycowej, z ciemn± plam±. W okolicach Liège interpertowano jej wizje jako znak braku w kalendarzu liturgicznym specjalnego dnia po¶wiêconego uczczeniu realnej obecno¶ci Chrystusa w Naj¶wiêtszym Sakramencie. Opiekun duchowy Julianny, pó¼niejszy papie¿ Urban IV, ustanowi³ uroczysto¶æ Bo¿ego Cia³a ¶wiêtem Ko¶cio³a powszechnego i w tym celu przygotowa³ w 1264 roku specjaln± bullê, która jednak z powodu nag³ej ¶mierci papie¿a nie od razu zosta³a og³oszona. Do tej sprawy wróci³ po latach papie¿ Jan XXII. W pocz±tkach XIV wieku ¶wiêto zyska³o znaczn± popularno¶æ w Anglii, Hiszpanii i w krajach skandynawskich. Z terenu Polski pierwsza informacja o uroczystym obchodzie Bo¿ego Cia³a pochodzi z diecezji krakowskiej (1320), któr± zarz±dza³ wówczas biskup Nanker ¦l±zak.
W czasach reformacji g³ównego celu uroczystych procesji ku czci Cia³a i Krwi Chrystusa w Naj¶wiêtszym Sakramencie zaczêto upatrywaæ w manifestowaniu wiary w dogmat o przeistoczeniu, odrzucony przez reformatorów. Tam, gdzie protestanci siêgnêli po w³adzê lub stanowili wiêkszo¶æ, katolicy musieli zaniechaæ odprawiania procesji, albo zrezygnowaæ z jej wystawnego charakteru. Jak w swojej ksi±¿ce „¦wiêtowanie doroczne w Polsce” pisa³ Józef Smosarski “dzia³o siê tak równie¿ w Polsce, choæ o wiele rzadziej ni¿ na przyk³ad w pó³nocnych ksiêstwach. Rzeszy. I u nas zdarza³y siê napady na uczestników procesji, szydzono z nich, przeszkadzano w publicznym uprawianiu kultu. Kiedy w Toruniu jezuici zamierzali poprowadziæ procesjê na rynek, okaza³o siê, ¿e wiod±ce do niego ulice zosta³y zamkniête ³añcuchami. Rada miejska w Gdañsku zakaza³a urz±dzania publicznych procesji po ulicach. Rajcy wileñscy o¶wiadczyli kapitule, ¿e na koszt miasta zostan± zbudowane tylko dwa o³tarze, a nie cztery jak dawniej.”
Po Soborze Trydenckim, który sprecyzowa³ naukê o Eucharystii, ukaza³y siê przepisy, okre¶laj±ce jak powinna wygl±daæ liturgia tego ¶wiêta. Uchwa³y Soboru przybli¿y³ polskiemu Ko¶cio³owi ks. Hieronim Powodowski opracowuj±c “Agendê...”, czyli zbiór przepisów ko¶cielnych. Natomiast w roku 1631 ukaza³ siê tzw. Rytua³ piotrkowski. Zgodnie z tymi dokumentami, odprawiana w ¶wiêto Bo¿ego Cia³a procesja mia³a odbywaæ siê „jak najuroczy¶ciej, powinna zachwyciæ wiernych, a zawstydziæ przeciwników" — pisa³ ks. Powodowski. Czê¶æ duchownych zdawa³a sobie sprawê z niebezpieczeñstwa przerostu formy i nadmiernego eksponowania problemu obrony wiary, dlatego niektórzy biskupi zwracali uwagê, ¿e ta procesja Bo¿ego Cia³a symbolizuje triumf Chrystusa nad ¶mierci± i szatanem. Nale¿y j± wiêc odprawiaæ w nastroju podnios³ym i religijnym, dbaj±c o przygotowanie wiernych do obchodu ¶wiêta przez post, spowied¼ i komuniê. Biskupi polecali, by w g³ównej procesji uczestniczyli ksiê¿a diecezjalni i zakonnicy w szatach liturgicznych, ze ¶wiecami, by nie zabrak³o te¿ bractw oraz uczniów nios±cych zapalone ¶wiece lub symbole Mêki Pañskiej: krzy¿, koronê cierniow±, w³óczniê, gwo¼dzie.
W jednym z historycznych opisów procesji Bo¿ego Cia³a czytamy: „W przedzie, przed Przenaj¶wiêtsz± Hosti± kroczyli w szeregu cz³onkowie rozmaitych bractw. Dalej sze¶ciokonny zaprzêg wióz³ sztucznie uczyniony owoc Drzewa ¯ywota, wysoko umieszczony, jakby na scenie. Wokó³ stali ch³opcy przebrani za anio³ów i pierwszych rodziców, w pokornej adoracji oddaj±c cze¶æ pokarmowi eucharystycznemu. Nastêpnie pojawi³a siê Arka Testamentu, otoczona przez dwóch anio³ów i dwóch serafinów, któr± nie¶li kap³ani w tiarach i strojach staro¿ytnych. Za nimi kroczy³ Najwy¿szy Arcykap³an nios±c ¶wiêt± ksiêgê. Na koñcu jecha³ wóz ci±gniony przez anio³y, a na nim Chwa³a nale¿na Najczcigodniejszemu Sakramentowi. Towarzyszy³y jej krwawi±ce jagniê i orze³ z rozpostartymi skrzyd³ami, oddaj±cy cze¶æ Chrystusowi, oraz inne bardzo liczne wyobra¿enia, które nie tylko u katolików, lecz tak¿e u schizmatyków szczególny wzbudza³y podziw".
Dzi¶ procesja Bo¿ego Cia³a stanowi publiczn± formê oddania czci Chrystowi ukrytemu w Naj¶wiêtszym Sakramencie. A nauki g³oszone przy czterech, ustawionych na trasie procesji o³tarzach, nawi±zuj± do teologicznych tre¶ci zwi±zanych z Eucharysti±.
(f)
Ten serwis u¿ywa cookies i podobnych technologii (brak zmiany ustawienia przegl±darki oznacza zgodê na to)Prezentowane na stronie internetowej informacje stanowi± tylko czê¶æ materia³ów, które w ca³o¶ci znale¼æ mo¿na w wersji drukowanej "G³osu - Tygodnika Nowohuckiego".
