W ubieg³y czwartek, 7 kwietnia w Mistrzejowicach odby³a siê tradycyjna Msza ¶w. w intencji Ojczyzny. Tym razem modlitewne spotkanie mia³o charakter szczególny, gdy¿ po zakoñczeniu nabo¿eñstwa kilku duchownych oraz grupa dzia³aczy opozycyjnych otrzyma³a wysokie odznaczenie pañstwowe za zas³ugi w dzia³alno¶ci na rzecz niepodleg³o¶ci i suwerenno¶ci Polski oraz respektowania praw cz³owieka w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.
Na uroczysto¶æ przybyli przedstawiciele Kancelarii Prezydenta RP, minister Wojciech Kolarski i Zofia Romaszewska, przewodnicz±cy NSZZ „Solidarno¶æ” Regionu Ma³opolska Wojciech Grzeszek, ma³opolska kurator o¶wiaty Barbara Nowak, dyrektor krakowskiego oddzia³u IPN Marek Lasota, poczty sztandarowe oraz wspó³pracownicy ks. Kazimierza Jancarza z lat stanu wojennego.
Krzy¿em Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski odznaczeni zostali ks. Kazimierz Wójciak (obecnie pracuj±cy na Ukrainie) oraz Grzegorz Kowalski. Krzy¿ Wolno¶ci i Solidarno¶ci otrzymali m.in. ks. Tadeusz Isakowicz-Zaleski, Zbigniew Galicki, Jacek Smagowicz i ks. Józef £uszczek, a po¶miertnie odznaczeni zostali nim m.in.: ks. Kazimierz Jancarz, ks. Adolf Chojnacki oraz Kazimierz Fugiel. Przed wrêczeniem odznaczeñ okoliczno¶ciowe przes³anie prezydenta RP Andrzeja Dudy odczyta³a Zofia Romaszewska.
(f) Fot. Andrzej Kalinowski
Lista odznaczonych
Krzy¿em Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski
Grzegorz KOWALSKI, Ksi±dz Kazimierz WÓJCIAK
Krzy¿em Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski
Kazimierz KORABIÑSKI, Marzena KUBIN
Krzy¿em Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski
Barbara KOGUT, Miko³aj PARZELSKI, Sylwester STASZEWSKI
Krzy¿em Wolno¶ci i Solidarno¶ci
Ryszard BU£AT, Ma³gorzata FEILL-URBAÑCZYK, Zbigniew GALICKI, Renata GRZYBCZAK, Adam JAKUBOWSKI, Stanis³aw KUSEK, ksi±dz Józef £USZCZEK, Jacek MAREK, Edward NIEMIEC, Antoni PIEKA£KIEWICZ, Izydor ROMANIK, Jacek SMAGOWICZ, Barbara SZEWCZYK, Andrzej SZEWCZYK, ksi±dz Tadeusz ISAKOWICZ-ZALESKI
Krzy¿em Wolno¶ci i Solidarno¶ci odznaczeni po¶miertnie
ksi±dz Adolf CHOJNACKI, Kazimierz FUGIEL, ksi±dz Kazimierz JANCARZ, Zofia KAMIÑSKA, Franciszek URBAÑCZYK.
„Krakowiaki” maj± ju¿ za sob± milion przejechanych kilometrów po krakowskich torowiskach. Taki dystans pokona³o ³±cznie 36 nowych tramwajów od pocz±tku eksploatacji do 7 kwietnia 2016 roku. Przypomnijmy, ¿e pierwszy „Krakowiak” zacz±³ woziæ pasa¿erów w niedzielê, 30 sierpnia 2015 roku. Ostatni wagon wyprodukowany w bydgoskiej fabryce PESA SA zosta³ dostarczony we wtorek rano, 29 grudnia 2015 roku. Niskopod³ogowe „Krakowiaki” kursuj± na linii nr 4 z Bronowic Ma³ych do Wzgórz Krzes³awickich, gdzie zast±pi³y wysokopod³ogowe wagony 105N oraz na linii nr 50 (z Kurdwanowa do Krowodrzy Górki) i linii nr 52 (z Czerwonych Maków do Os. Piastów). Warto podkre¶liæ, ¿e „Krakowiaki” zosta³y przygotowane specjalnie dla Krakowa. Maj± d³ugo¶æ prawie 43 metrów i mog± jednorazowo przewie¼æ ok. 300 pasa¿erów. Posiadaj± klimatyzacjê, nowoczesny system informacji pasa¿erskiej, monitoring oraz dwa automaty biletowe, w których za bilet zap³acimy monetami i kart± p³atnicz±. Tramwaje zosta³y tak¿e wyposa¿one w specjaln± platformê, która u³atwia wsiadanie i wysiadanie osobom niepe³nosprawnym poruszaj±cym siê na wózkach. Dla pasa¿erów w ¶rodku wagonów zosta³y przygotowane miejsca na rowery, baga¿ oraz specjalne miejsce, gdzie dziêki zamontowanym portom USB i gniazdkom elektrycznym mog± do³adowaæ swoje telefony i inne urz±dzenia mobilne.
(mp)
W ¶rodowy wieczór, 6 kwietnia, w Teatrze £a¼nia Nowa, mia³ miejsce 46. koncert z cyklu Nowa Huta. Dlaczego Nie?! Koncert wyj±tkowy z dwóch wzglêdów. Oprócz piêknej muzyki widzowie wys³uchaæ mogli ¶wiadectwa artystki niezwyk³ej – Moniki Kuszyñskiej, dla której wypadek nie sta³ siê koñcem kariery, a pocz±tkiem nowego – jak sama mówi – drugiego ¿ycia.
Dodatkowo koncert by³ czê¶ci± akcji Pola Nadziei, a podczas jego trwania wolontariusze Hospicjum im. ¶w. £azarza w Krakowie kwestowali na rzecz podopiecznych. Dla nich, podobnie jak dla artystki, nadzieja to nie tylko s³owo-slogan, ale postawa, któr± warto zachowywaæ w ka¿dej chwili. Koncert poprowadzi³a dyrektor artystyczny cyklu Nowa Huta. Dlaczego Nie? - Lidia Jazgar, która wraz z dr Paw³em Skowronkiem – wiceprezesem zarz±du Towarzystwa Przyjació³ Chorych Hospicjum im. ¶w. £azarza powita³a przyby³ych go¶ci.
Na scenie teatru wyst±pi³a Monika Kuszyñska wraz z instrumentalistami - saksofonist± Kub± Raczyñskim i Rafa³em Stêpniem – graj±cym na instrumencie klawiszowym. W¶ród prezentowanych utworów znalaz³y siê zarówno te z solowej p³yty wokalistki pt. Ocalona, m.in. Moje Anio³y na ziemi, Ocaleni, Nowa rodzê siê, S³abo¶æ jest si³±, jak i utwór, z którym Monika reprezentowa³a Polskê w zesz³orocznej edycji konkursu Eurowizji Obud¼ siê i ¿yj. Artystka wykona³a tak¿e energetyczny Maj, utwór znany jeszcze z czasów wspó³pracy artystki z zespo³em Varius Manx.
Jak ju¿ na pocz±tku zaznaczy³a sama artystka, ¶piewa o tym co dla niej wa¿ne, o tym co na nowo odkrywa w swoim ¿yciu po tym, czego do¶wiadczy³a i do¶wiadcza na co dzieñ. Dlatego tak wiele z jej utworów mówi o sile, któr± cz³owiek mo¿e odnale¼æ w sobie, o tkwi±cych w nas pok³adach energii, które trzeba uruchomiæ, by przetrwaæ trudniejszy czas. Szczególnie mo¿liwe jest to kiedy s± obok nas bliskie osoby, które wokalistka nazywa Anio³ami na ziemi. Muzyka to dla niej tak¿e mo¿liwo¶æ ¶piewania o mi³o¶ci, która po wypadku na nowo zago¶ci³a w jej ¿yciu. Koncert by³ tak¿e lekcj± poszukiwania powodów do wdziêczno¶ci, których czêsto nie dostrzegamy, a których mamy tak wiele.
Zgromadzona publiczno¶æ zgotowa³a artystce owacje na stoj±co. Wraz z zespo³em widzowie wykonali na zakoñczenie utwór Tolerancja. Przez prawie godzinê po koncercie Monika by³a dostêpna dla fanów, rozmawia³a, rozdawa³a autografy, pozowa³a do zdjêæ.
Organizatorzy koncertu: Porozumienie Dzielnic Nowohuckich – Dzielnice: XIV Czy¿yny, XV Mistrzejowice, XVII Wzgórza Krzes³awickie, O¶rodek Kultury Kraków-Nowa Huta, Stowarzyszenie Przyjació³ Nowej Huty oraz Hospicjum im. ¶w. £azarza sk³adaj± serdeczne podziêkowania sponsorom i partnerom, dziêki którym mo¿liwa by³a realizacja koncertu. Byli nimi: EDF Polska S.A., Ma³opolska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A., Miejskie Przedsiêbiorstwo Oczyszczania Sp. z o.o., Kraków Airport, LOTTO, Miejskie Przedsiêbiorstwo Wodoci±gów i Kanalizacji S.A., Szko³a Aspirantów Pañstwowej Stra¿y Po¿arnej, Teatr £a¼nia Nowa, Agencja artystyczna Art. Blue oraz Concept Music Art. Podziêkowania kierowane s± równie¿ do mediów, które objê³y koncert swoim patronatem: TVP Kraków, Radio Plus, Dziennik Polski oraz G³os Tygodnik Nowohucki. Partnerami Pól Nadziei byli BP oraz Leyko.
(f)
List otwarty w sprawie Centrum Administracyjnego Kombinatu w Krakowie-Nowej Hucie, Kraków, 5 kwietnia 2016 r.
Centrum Administracyjne Kombinatu w Krakowie-Nowej Hucie, zwane tak¿e „Pa³acami Do¿ów” lub „Watykanami”, wybudowane zosta³o w latach 1950-1955 wed³ug projektu Marty Ingarden, Janusza Ingardena oraz Janusza Ballenstedta. Za projekt wnêtrz odpowiada³ zespó³ kierowany przez Mariana Sigmunda. W sk³ad za³o¿enia wchodz± bli¼niacze budynki S i Z, których wa¿nym i cennym elementem s± bogato zdobione elewacje i wnêtrza, a tak¿e specjalnie projektowane wyposa¿enie oraz wystrój. Pod budynkami zlokalizowane s± obiekty zwi±zane z Obron± Cywiln± Kombinatu: zachowane stanowisko dowodzenia oraz schron.
Budynki Centrum Administracyjnego Kombinatu s± istotnym elementem za³o¿enia urbanistycznego oraz architektonicznego Nowej Huty i stanowi± jeden z najwa¿niejszych przyk³adów stylu realizmu socjalistycznego na terenie Krakowa - jako takie posiadaj± istotne znaczenie dla dziejów spo³eczno-kulturowych miasta i ca³ej Polski. Warto¶æ artystyczna, historyczna i naukowa tego dziedzictwa jest trudna do przecenienia, dlatego tak wa¿na jest jego rewitalizacja i ochrona w formach przewidzianych przez Ustawê o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
Przestrzeñ budynków Z i S posiada ogromny potencja³ i mo¿e pe³niæ istotne funkcje u¿ytkowe, spo³eczne, kulturalne, a tak¿e turystyczne. Przejêcie budynków przez Skarb Pañstwa daje niepowtarzaln± okazjê do podjêcia stosownych dzia³añ w tym zakresie. Wierzymy, ¿e mo¿liwy jest remont, dostosowanie do wspó³czesnych potrzeb i znalezienie nowej funkcji dla tak cennych obiektów z poszanowaniem tkanki zabytkowej, szczególnie za¶ detali i wyposa¿enia. Uwa¿amy, ¿e dla osi±gniêcia tego celu konieczne jest doprowadzenie do nadania budynkom publicznej formy w³asno¶ci oraz objêcie ich nale¿yt± i skuteczn± opiek±.
Bior±c pod uwagê, ¿e jest to ostatnie miejsce tej skali i klasy w Nowej Hucie i Krakowie, a tak¿e maj±c w pamiêci los wnêtrza dawnej ksiêgarni przy Placu Centralnym, apelujemy do osób, organizacji i instytucji posiadaj±cych wp³yw na przysz³o¶æ Centrum Administracyjnego Kombinatu o podjêcie wszelkich mo¿liwych dzia³añ, które mog± przyczyniæ siê do zachowania ich wraz z detalami, wnêtrzami i wyposa¿eniem w jak najlepszym stanie dla wspó³czesnych i przysz³ych pokoleñ.
W pozosta³ych gniazdach na razie pusto… PRZYLECIA£ „W£ADU¦”
W ostatnich dniach marca objecha³em siedliska bocianów znajduj±ce siê w Nowej Hucie. Niestety na ul. Siejówka gniazdo by³o puste, a spotkana mieszkanka powiedzia³a, ¿e jeszcze bociany nie przylecia³y. W ub. roku mieszka³ tu samotny bocian i gniazdo podupad³o. Nieco dalej przy ul. Dro¿yska obok domu Lucyny Bonarskiej gniazdo te¿ by³o puste, a pani Lucyna nie dzwoni³a jak w poprzednich latach z informacj± o przylocie bocianów. W ub. roku w tym gnie¼dzie by³a para bocianów, która dochowa³a siê potomstwa.
W wielki czwartek natomiast dotar³ do swojego gniazda s³ynny „W³adu¶” z ul. Szlifierskiej. Bocian, o którym ju¿ nie raz pisali¶my na ³amach „G³osu” zaprzyja¼ni³ siê przed laty z panem W³adys³awem Pietrzakiem, st±d jego imiê „W³adu¶”. Wiek bociana szacowany jest na 18 lat. Nie raz by³em ¶wiadkiem jak pan W³adys³aw dokarmia³ swojego ulubieñca serduszkami drobiowymi. Niestety pan W³adys³aw zmar³ w 2014 roku, ale opiekê nad bocianami przejêli pracownicy znajduj±cej siê tu Szlifierni panowie: Wac³aw, Jurek, Marek i Darek oraz siostrzenica pana W³adys³awa, pani Marta. To oni teraz dokarmiaj± „W³adusia” podrobami z kurczaka. W³adu¶ przylecia³ bardzo zdro¿ony i od razu dosta³ posi³ek zlatuj±c z gniazda na podwórko. Gdy ja dotar³em na Szlifiersk± W³adu¶ siedzia³ w gnie¼dzie oczekuj±c na partnerkê. Umówili¶my siê, ¿e pracownicy Szlifierni Cartech Pietrzak dadz± znaæ redakcji jak doleci bocianica.
(sp)
Teren Nowej Huty od najdawniejszych czasów stanowi³ bardzo dogodne warunki dla osadnictwa. Wp³yw na tak± sytuacjê mia³y miêdzy innymi ¿yzne gleby, lokalizacja nad du¿± rzek± i korzystne ukszta³towanie terenu. Przez wiele stuleci rolnictwo odgrywa³o bardzo istotn± rolê, ale by³y te¿ okresy w dziejach, ¿e teren ten wykorzystywano na szerok± skalê w celach produkcyjnych. Mia³o to miejsce w tzw. okresie wp³ywów rzymskich*, czyli w czterech pierwszych wiekach po Chrystusie. W po³udniowej Polsce rozwija³a siê wówczas kultura przeworska. Kultura ta cechuje siê wysokim rozwojem cywilizacyjnym, zarówno w zakresie wszelkiej wytwórczo¶ci, jak i rolnictwa.
Jednym z przejawów wy¿ej wspomnianych osi±gniêæ jest umiejêtno¶æ wykonywania naczyñ glinianych przy u¿yciu ko³a garncarskiego. Przypada to na III i IV wiek po Chrystusie, kiedy zauwa¿alny jest znaczny rozwój kultury przeworskiej. Powsta³ wówczas i aktywnie dzia³a³ najwiêkszy z dotychczas odkrytych na terenie Polski o¶rodek rzemie¶lniczej produkcji naczyñ. By³ on usytuowany na prawobrze¿nej terasie Wis³y od Mogi³y po Igo³omiê. Na tym terenie dotychczas odkryto i przebadano ponad 100 pieców do wypa³u ceramiki wykonanej przy pomocy ko³a garncarskiego. Wyspecjalizowane o¶rodki do produkcji naczyñ wykonanych przy u¿yciu ko³a garncarskiego nie s± zjawiskiem powszechnym. Cech± charakterystyczn± stanowisk kultury przeworskiej po³o¿onych wzd³u¿ Wis³y jest koncentrowanie siê tych¿e pieców w du¿ych skupiskach. Poza Ma³opolsk±, jedynie na osadzie w Chabielicach, pow. Be³chatów, odkryto 10 pieców garncarskich. Na pozosta³ych osadach kultury przeworskiej, na których stwierdzono ¶lady produkcji naczyñ przy pomocy ko³a garncarskiego, wystêpuje zazwyczaj jeden, wyj±tkowo dwa piece.
Omawiane piece zbudowane by³y na planie ko³a i ca³kowicie lub prawie ca³kowicie zag³êbione w ziemi. Posiada³y dwie komory rozdzielone rusztem. Dolna komora to komora paleniskowa i by³a ona przedzielona przegrod± podtrzymuj±c± ruszt. Komora górna to komora wypa³owa, w której umieszczano naczynia przeznaczone do wypa³u. Naczynia k³adziono na ruszt ze specjalnie wykonanymi otworami, przez które dostawa³o siê gor±ce powietrze p³yn±ce z komory paleniskowej. Dziêki temu naczynia nie by³y nara¿one na bezpo¶rednie dzia³anie ognia, a by³y równomiernie ogrzewane gor±cym strumieniem powietrza. Eliminowa³o to w znacznym stopniu niekontrolowane pêkanie naczyñ lub ich deformacjê. Ogieñ palono w tzw. wlotach, które prowadzi³y bezpo¶rednio do komory paleniskowej.
Wszystkie piece zlokalizowane na terasie podkrakowskiej by³y zbudowane w lessie i dziêki temu by³y doskonale szczelne i trwa³e. W lessie dr±¿ono wiêc komory i kana³y wlotowe (ewentualnie nadbudowywano, z lessowej gliny, ich komory górne na drewnianym stela¿u). To umo¿liwia³o wielokrotne u¿ycie raz zbudowanego pieca.
W takich piecach wypalano ceramikê wykonywan± przy u¿yciu ko³a garncarskiego. By³y to ca³e zestawy podobnie wygl±daj±cych, a niekiedy identycznych, naczyñ. Takie ujednolicone formy w dziejach zdarza³y siê niezwykle rzadko, gdy¿ dotychczas dominowa³y naczynia wykonywane na w³asny u¿ytek, a nie przez wykwalifikowanych rzemie¶lników na sprzeda¿. Opisane zjawisko mog³o byæ mo¿liwe w³a¶nie dziêki u¿yciu ko³a garncarskiego.
W trakcie budowy kombinatu metalurgicznego i rozbudowy ca³ej dzielnicy – Nowa Huta – przebadano kilkadziesi±t takich pieców co obrazuje archiwalne zdjêcie przedstawione w niniejszym artykule.
Justyna Rodak
*Okres wp³ywów rzymskich - nazwa wywodzi siê od dynamicznie wówczas rozwijaj±cego siê Imperium Rzymskiego i jego wp³ywów na podbite i s±siaduj±ce ziemie.
Antoni £apajerski od lat ¶ledzi losy nowohuckich kapliczek – OD BAROKOWYCH FIGUR PO OGRODOWE ¦WI¡TKI
+ Jak dzi¶ wygl±daj±, kapliczki, krzy¿e i ¶wiête figury, ci najstarsi ¶wiadkowie historii, towarzysz±cy mieszkañcom niektórych osiedli przez wieki…
- Trzeba przyznaæ, ¿e od 2014 r. ZIKiT wspólnie z Miejskim Konserwatorem Zabytków odnowi³ wiele kapliczek w Krakowie. W 2014, w samej Nowej Hucie odnowiono 4 kapliczki: ¶w. Floriana w Ruszczy przy ul. Rusieckiej, w Pleszowie obok ko¶cio³a przy u. Nadbrzezie, w Bieñczycach przy ul. Fatimskiej 10 i w Grêba³owie przy ul. Darwina/Lubockiej.
W 2015 r. kolejne 4: w Beszczu przy ul. Niepo³omskiej, w Bieñczycach przy ul. Fatimskiej 5, w Bieñczycach os. Szklane Domy (krzy¿ betonowy), oraz ¶w. Jan Nepomucen z Matk± Bosk± w Mogile przy ul. Powiatowej/Kopaniec. Planowana by³a te¿ konserwacja krzy¿a betonowego w Kujawach przy ul. Popielnik, ufundowanego przez pilota W. Polesiñskiego.
Tu muszê powiedzieæ, ¿e s± te¿ konserwacje zlecane przez grupê mieszkañców, osoby prywatne lub proboszczów. Tak odnowiona zosta³a ostatnio kapliczka przy ul. Stopki w Ko¶cielnikach, przy ul. Fatimskiej 23, w Bieñczycach, krzy¿ z 1945 r. w Górce Ko¶cielnickiej. Przez ksiêdza proboszcza Andrzeja Kotta z parafii w Ruszczy, odnowiona zosta³a kamienna kapliczka z 1890 r., która przez kilka lat le¿a³a zapomniana w ogrodach plebani. Do czasu budowy wêz³a kolejowego w Ruszczy sta³a przy skrzy¿owaniu dróg wiod±cych z Ruszczy do Wêgrzynowic i z Wadowa do Ko¶cielnik. Obecnie po odnowieniu przez konserwatora Krystyna Kozie³a, stoi przy placu poni¿ej ko¶cio³a. + Które, z tych ¶wiadków historii koniecznie wymagaj± interwencji konserwatora?
- Najwa¿niejsz± ubieg³oroczn± konserwacj± by³o odnowienie kapliczki w Mogile przy ul. Kopaniec. Jako spo³eczny opiekun zabytków od kilku lat zg³asza³em w sprawozdaniach do Miejskiego Konserwatora Zabytków z³y stan czê¶ci drewnianej tej kapliczki. Figury Matki Boskiej Niepokalanie Poczêtej i ¶w. Jana Nepomucena oraz drewniana konstrukcja gabloty, by³y ju¿ bardzo zniszczone. I dlatego cieszê siê, ¿e w koñcu doczeka³a siê profesjonalnej konserwacji. Wykona³ j± konserwator dzie³ sztuki Mieczys³aw Majewski.
W swoich corocznych sprawozdaniach przekazywanych Miejskiemu Konserwatorowi Zabytków zwracam przede wszystkim uwagê na kapliczki, krzy¿e i figury drewniane. Wiadomo, drewno niekonserwowane najszybciej ulega degradacji. Tak dzia³o siê z krzy¿ami w Zes³awicach, Pleszowie, Luboczy, z Bo¿± Mêk± w £uczanowicach. Jednak po ich odnowieniu trzeba po kilku latach wykonywaæ przynajmniej bie¿±ce konserwacje. Na konserwacjê czekaj± krzy¿e w Pleszowie - na skrzy¿owaniu ul. Igo³omskiej i Nadbrzezie (Meksyk) i przy drodze do Czulic we Wró¿enicach. Cenna jest te¿, a od bardzo dawna nieodnawiana, drewniana dzwonnica s³upowa stoj±ca przy kapliczce przy ul. Wo¼niców w Czy¿ynach. Nieraz i kamienne figury wymagaj± ponownej interwencji, jak np. rze¼ba Matki Boskiej w Branicach. Odnowiona w 2007 r. znów wykazuje pêkniêcia g³owy. + W tym roku ma byæ odnawiana figura Matki Boskiej z branickiego parku. Ma tylko enigmatyczny napis, czy mo¿na co¶ wiêcej powiedzieæ o jej pochodzeniu?
- Nie dotar³em do ¼ród³owych materia³ów dotycz±cych kamiennej figury Matki Boskiej stoj±cej w parku przy dworze w Branicach. Po detalach mogê jedynie okre¶liæ, ¿e jest to przedstawienie Matki Boskiej Lourdeñskiej. Przez Genowefê Zañ-Ograbek, która w 1998 r. opracowa³a katalog kapliczek krakowskich, datowana jest na okres miêdzywojenny. Podaje ona te¿, ¿e ufundowa³ j± w³a¶ciciel dworu. Na t± kapliczkê te¿ zwróci³em uwagê w przes³anym w³a¶nie sprawozdaniu spo³ecznego opiekuna zabytków, wskazuj±c na piln± potrzebê konserwacji i sugeruj±c przeniesienie jej w bardziej nas³onecznione miejsce, gdy¿ ocieniona koron± drzew ca³y czas bêdzie nara¿ona na zawilgocenie i zabrudzenie. + Czasami po odnowieniu i renowacji, kapliczki musz± zmieniæ patrona, jak kamienna figura w Wadowie, gdzie okaza³o siê, ¿e ¶w. Antoni to jednak ¶w. Stanis³aw Kostka ?
- Najstarsz± kapliczk± na terenie Nowej Huty jest kamienna figura ¶w. Stanis³awa Kostki z Dzieci±tkiem w Wadowie. Ufundowana by³a przez w³a¶cicieli gminy Wadów w 1780 r., jako dziêkczynienie lub voto fundatorów. Mog³a równie¿ upamiêtnia³a zmar³ych na zarazê lub w czasie wojny mieszkañców wsi gdy¿ konserwatorzy odkryli ³aciñski napis o 6 kobietach i 8 mê¿czyznach pochowanych w mogile, na której stoi. Data ufundowania wyra¼nie jest pokazana na inskrypcji na cokole. Na mojej mapie z 1909 r. figura usytuowana jest przy skrzy¿owaniu dróg za centrum wsi, w miejscu gdzie obecnie stoi. Do czasu konserwacji w 2004 r. opisywana by³a, jako postaæ ¶w. Antoniego. Jednak przez konserwatorów Dorotê W±chalsk±-Konik i Filipa Kowalczyka jednoznacznie wskazana zosta³a, jako ¶w. Stanis³aw Kostka. Obaj ¶wiêci przedstawiani s± w podobny sposób, ró¿ni± siê szczegó³ami habitów zakonnych.
Je¶li chodzi o najstarsze kapliczki w Nowej Hucie to na pewno nale¿y tak¿e wymieniæ figurê Chrystusa Salwatora Mundi (Zbawiciela ¶wiata) w Branicach z 1781 roku. Ta te¿ wcze¶niej zwana by³a inaczej. Potocznie, przez mieszkañców zwana by³a figur± Boga Ojca. Stoi przy ul. Rzepakowej na granicy dawnych wsi Wyci±¿e i Branice. Ufundowana z okazji rozgraniczenia w³asno¶ci dóbr nabytych przez Badenich od Augusty Poniatowskiej, siostry króla, zwanej Pani± Krakowsk±. Przez konserwatorów zabytków uznawana za najcenniejsz± kapliczkê w naszej dzielnicy. Wykonana przez nieznany krakowski warsztat kamieniarski, posiada styl barokowy. Opisana by³a przez Stanis³awa Tomkowicza w Tece Grona Konserwatorów Galicji zachodniej z 1906 r. oraz w Katalogu Zabytków w Polsce w tomie Powiat Krakowski z 1953 r. Ostatnia konserwacja figury Chrystusa Salwatora Mundi odby³a siê w 2008 r. + Kapliczki to wcale nie jest zamkniêty rozdzia³. I wspó³cze¶ni odczuwaj± potrzebê wyra¿ania w tej formie swojej religijno¶ci czy wdziêczno¶ci…
- Oczywi¶cie, zwracam te¿ uwagê na nowo powstaj±ce kapliczki. Zw³aszcza, gdy s± wykonane z jakim¶ zaanga¿owaniem artystycznym. Do takich zaliczy³em kapliczkê ¶w. Stanis³awa biskupa ufundowan± przez ks. Piotra Maroszka w 2011 r. w swojej rodzinnej wsi Dojazdów. Poniewa¿ to blisko Nowej Huty zamie¶ci³em j± na swojej stronie. Na pewno na uwagê zas³uguj± te¿ kapliczki wykonane z du¿± staranno¶ci± fundatorów, stawiane przez w³a¶cicieli w ogródkach przy domowych. S± takie w Grêba³owie, Ko¶cielnikach, Przylasku Wyci±skim, na placu przy ko¶ciele na Wzgórzach Krzes³awickich. Ale te¿ przykuwaj± moj± uwagê ma³e kapliczki jak np. skrzynkowa zawieszona na drzewie miêdzy blokami na os. Willowym, czy stoj±ca na s³upku przy bloku nr 22 na os. Wandy. Fotografujê je i na pewno wkrótce zamieszczê równie¿ na swojej stronie. + Dziêkujê za rozmowê.
Z Antonim £apajerskim rozmawia³a Krystyna Lenczowska
Tradycja edukacji w tym miejscu ma ponad 150 lat, ma³a szkolna spo³eczno¶æ jest gwarancj± dobrej atmosfery i indywidualnego traktowania uczniów, a wyj±tkowe zaanga¿owanie nauczycieli pozwala ka¿demu z uczniów osi±gaæ maksymalne dla jego mo¿liwo¶ci wyniki. Gimnazjum nr 43 mieszcz±ce siê przy ul. £uczanowickiej to ma³a, ale bardzo wyj±tkowa szko³a.
W pi±tek 18 marca, o pó³nocy, rozpoczê³y siê prace zwi±zane z budow± wêz³a drogi S7 z ul. Igo³omsk± i Ptaszyckiego w rejonie Kopca Wandy. Inwestycjê prowadzi Generalna Dyrekcja Dróg i Autostrad w Krakowie.
W zwi±zku z budow±, od poniedzia³ku, 21 marca wstrzymany zosta³ ruch tramwajów na odcinku Kopiec Wandy - Pleszów. W zwi±zku z tym wprowadzono zmiany w funkcjonowaniu Komunikacji Miejskiej w Krakowie: linia 10 zosta³a zawieszona; linia 16 kursuje przez al. Solidarno¶ci i ul. Ujastek Mogilski do Kopca Wandy; linia 21 kursuje na skróconej trasie z Osiedla Piastów do Kopca Wandy; linia 716 – zostaje zlikwidowana.
W zamian uruchomione zosta³y zastêpcze linie: linia 70 - zastêpcza linia tramwajowa kursuj±ca po trasie: £agiewniki - Wadowicka, Kalwaryjska, Krakowska, Stradomska, ¶w. Gertrudy, Westerplatte, Lubicz, Mogilska, al. Jana Paw³a II, Ptaszyckiego - Bardosa z interwa³em co 10 minut w godzinach szczytów komunikacyjnych oraz co 20 minut poza godzinami szczytów i w dni wolne od pracy;
linia 710 - zastêpcza linia autobusowa kursuj±ca po trasie: Pleszów - Igo³omska, Ptaszyckiego, Bulwarowa, al. Solidarno¶ci - Kombinat z interwa³em co 20 minut przez wszystkie dni tygodnia. Autobusy linii 710 bêd± zatrzymywaæ siê na przystankach: Pleszów, Koksochemia N¯ (na ¿±danie), Brama nr 5 N¯, Je¿ynowa N¯, Fort Mogi³a N¯, Bardosa (w rejonie koñcówki tramwajowej), Suche Stawy, Klasztorna (w kierunku Pleszowa), Bulwarowa Ogródki Dzia³kowe N¯ (w kierunku Kombinatu), Os. Willowe (w kierunku Pleszowa), Bulwarowa N¯, Kombinat (pêtla – dla wysiadaj±cych), Kombinat (pêtla - dla wsiadaj±cych), Kombinat (na al. Solidarno¶ci w kierunku Pleszowa).
Kolejne zmiany przewidziane s± 23 marca (¶roda). Linia 710 kursowaæ bêdzie po nowej trasie: Pleszów - Igo³omska, Ptaszyckiego - zawrotka w rejonie koñcówki Bardosa - Ptaszyckiego, Ujastek Mogilski, al. Solidarno¶ci - Kombinat. Autobusy linii 710 bêd± zatrzymywaæ siê na przystankach: Pleszów, Koksochemia N¯, Brama nr 5 N¯, Je¿ynowa N¯, Fort Mogi³a N¯, Bardosa (jednokrotnie w kierunku Kombinatu, dwukrotnie w kierunku Pleszowa), Kopiec Wandy N¯, Kombinat (pêtla – dla wysiadaj±cych), Kombinat (pêtla - dla wsiadaj±cych), Kombinat (na al. Solidarno¶ci w kierunku Pleszowa).
Jednocze¶nie linia 211 kursowaæ bêdzie przez zawrotkê na ul. Ptaszyckiego w rejonie tymczasowego przystanku „Bardosa”. Autobusy 211 dodatkowo bêd± zatrzymywaæ siê na przystanku „Bardosa” (jednokrotnie w kierunku Kombinatu, dwukrotnie w kierunku Pleszowa).
(f)
Ten serwis u¿ywa cookies i podobnych technologii (brak zmiany ustawienia przegl±darki oznacza zgodê na to)Prezentowane na stronie internetowej informacje stanowi± tylko czê¶æ materia³ów, które w ca³o¶ci znale¼æ mo¿na w wersji drukowanej "G³osu - Tygodnika Nowohuckiego".
