Z ksiêgarskiej pó³ki - Naród niepokonany. Prze³omowe momenty polskiej historii
O wschodach i zachodach naszego kraju i narodu pisze w swojej ksi±¿ce wybitny krakowski historyk i pisarz, prof. Andrzej Nowak. Przeplataj± siê w niej losy ludzi m±drych i odwa¿nych z losami zrezygnowanych. Autor zwalcza zniechêcenie, które czasem pojawia siê w narodzie i mo¿e byæ obecne tak¿e dzi¶. Profesor Nowak podkre¶la tak¿e potrzebê odwagi...
Sarmaci w trudnych okresach Rzeczypospolitej powiadali, ¿e jest ona niczym s³oñce, choæ bowiem zachodzi i popada w mrok, to niebawem wschodzi i znów ¶wieci pe³nym blaskiem. Na zawsze nie ga¶nie nigdy. O takich wschodach i zachodach naszego kraju i narodu pisze w tej ksi±¿ce wybitny historyk i pisarz, prof. Andrzej Nowak. Przeplataj± siê w niej losy ludzi m±drych i odwa¿nych z losami zrezygnowanych, ale Autor wyra¼nie stwierdza, ¿e ci ostatni nigdy nie mieli racji, czego dowodzi historia. Dlatego w³a¶nie wszelka w³adza o cechach targowickich i zaborczych zwalcza³a historiê, minimalizowa³a jej znaczenie, rugowa³a j± ze szkó³. Aby nie by³a nauczycielk± ¿ycia, aby Polak tym samym by³ zawsze m±dry po szkodzie.
Autor zwalcza zniechêcenie, które czasem pojawia siê w narodzie i mo¿e byæ obecne tak¿e dzi¶. Pisze tak: „Odpowiedzi± na poczucie beznadziejno¶ci musi byæ najpierw odwaga: odwaga czynu, powstania, walki. Taka, na jak± zdobyli siê na przyk³ad konfederaci barscy i kolejni ich na¶ladowcy, powstañcy Ko¶ciuszki, podchor±¿owie listopada roku 1830, powstañcy stycznia roku 1863, a¿ do tych dzielnych ludzi, którzy rzucili wyzwanie sowieckiemu molochowi i z natchnieniem ¶w. Jana Paw³a II uruchomili solidarno¶ciow± lawinê”.
Prof. Nowak podkre¶la tak¿e potrzebê odwagi my¶lenia. Budzi ducha i porusza sumienia, wszystko to w 23 piêknie ilustrowanych opowie¶ciach o prze³omowych momentach naszej historii, kiedy wa¿y³y siê losy narodu i pañstwa – bo choæ zdarza³o siê, i¿ pañstwo upada³o, to naród nigdy. Jest to szczególnie wa¿na lekcja i dzi¶, kiedy niestety obserwujemy, ¿e wróci³a do ³ask polityka wstydu – wstydu za swoje dzieje. St±d jak¿e znamienny tytu³ tej ksi±¿ki, „Naród niepokonany”, jest odpowiedzi± i antidotum na tê odradzaj±c± siê, bardzo szkodliw± postawê niechêci do w³asnej historii. Albowiem wiele z tego, przed czym prof. Nowak przestrzega³ w przesz³o¶ci, dzi¶ sta³o siê ju¿ rzeczywisto¶ci±.
Ksi±¿kê uzupe³niaj± liczne ilustracje, które razem z tekstem tworz± ca³o¶æ przekazu. To wyj±tkowa pozycja dla tych wszystkich, którzy staraj± siê zrozumieæ otaczaj±cy nas ¶wiat. I jak zwykle u tego Autora, ¶wietnie siê czyta!
(red)
Andrzej Nowak, Naród niepokonany. Prze³omowe momenty polskiej historii, Wydawnictwo Bia³y Kruk, Kraków 2024, stron 424.
„Delfin” – rze¼ba zlokalizowana na terenie osiedla Górali w Nowej Hucie odzyska³a dawny blask i swoj± dawn± funkcjê. Znowu jest fontann±. Jednak na jej uruchomienie musimy poczekaæ do wiosny (oczywi¶cie w zale¿no¶ci do warunków pogodowych). Zgodnie z programem prac konserwatorskich rze¼ba oraz niecka zosta³y wyczyszczone wod± pod ci¶nieniem.
Rekonstrukcjê przesz³y p³etwy brzuszne delfina, poluzowane warstwy lastryko zosta³y skute i zrekonstruowane, a wszelkie ubytki uzupe³nione w pierwotnej technologii. Rze¼ba zosta³a poddana hydrofobizacji, aby zwiêkszyæ jej odporno¶æ na czynniki zewnêtrzne.
Warto przypomnieæ, ¿e nasz nowohucki Delfin znalaz³ siê w¶ród 25 rze¼b, które uzyska³y dofinansowanie ze ¶rodków programu w³asnego Centrum Rze¼by Polskiej w Oroñsku pn. Rze¼ba w przestrzeni publicznej dla Niepodleg³ej – 2023, pochodz±cych z bud¿etu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
(f)
Trwaj± prace w Dzielnicy XVII Wzgórza Krzes³awickie prowadzone przez Generaln± Dyrekcjê Dróg Krajowych i Autostrad przy budowie obwodnicy Krakowa oraz wyprowadzeniu S7 z miasta, a tak¿e prace prowadzi Zak³ad Inwestycji Miejskich w rejonie ul. Kocmyrzowskiej. Chodzi o przebudowê tej ulicy wraz z infrastruktur± towarysz±c± oraz odnowienie linii tramwajowej. Te ostatnie prace przynios³y ostatnio efekt w postaci przed³u¿enia linii tramwajowej do ul. Jarzêbiny bli¿ej cmentarza Grêba³owskiego. Mia³o to miejsce w przededniu Wszytskich ¦wiêtych, co umo¿liwia³o lepsze dotarcie do tego cmentarza ¶rodkami komunikacji miejskiej.
Niestety przed³u¿aj± sie prace prowadzone przez GDDKiA przy wyprowadzeniu S7 z miasta. W wyniku pope³nionych b³êdów przy projektowaniu jednego z wiaduktów tzw. Wêz³a Mistrzejowickiego trzeba dokonaæ jego poprawy. To wyd³u¿y ostatecznie prace przy tym wê¼le do roku 2026. Jednak pozosta³e prace s± prowadzone zgodnie z harmonogramem i niedawno oddano odcinek S7 z Miechowa do Widomej. Pozosta³ ostatni odcinek ³±cz±cy Widom± z Krakowem. Inwestor chcia³ zsynchronizowaæ budowê S7 z budow± obwodnicy Krakowa. Ta inwestycja powinna byæ oddana jeszcze w tym roku. Bêdzie to wa¿nym wydarzeniem dla Krakowa. Obwodnica znacznie odci±¿y ruch w centrum Krakowa. Ca³y ruch tranzytowy bêdzie móg³ siê odbywaæ bez potrzeby wje¿d¿ania do centrum miasta. Zatem odetchniemy w³a¶nie w tym rejonie, a w szczególno¶ci alei Trzech Wieszczów.
Mówiono o tych sprawach na Radzie Miasta Krakowa. Niektórzy radni krytykowali w³adze miasta za opó¼nienia w pracach towarzysz±cych inwestycjom GDDKIA. By³y g³osy, ¿e otwarcie inwestycji prowadzonych przez krajowego inwestora nie s± zgrane z inwestycjami miasta i spowoduje to utrudnienia w ruchu w rejonie oddawanych inwestycji krajowych. Zdanie by³y podzielone, bo reprezentanci nowych w³adz miejskich uchylali siê od odpowiedzialno¶ci twierdz±c, ¿e za ewentualne utrudnienia odpowiadaj± poprzednie w³adze miasta. Naszym zdaniem nie ma sensu obci±¿anie siê odpowiedzialno¶cia bez znajomo¶ci faktów. Przyk³adowo prace przy ul. Kocmyrzowskiej by³y przek³adane ze wzglêdu na opó¼nienia prac prowadzonych przez GDDKiA, bo nie da³o siê ich prowadziæ wcze¶niej. Natomiast obecnie s± one prowadzone sprawnie i postaramy sie wkrótce o tym szerzej napisaæ.
Najwa¿niejsze, ¿e s± ju¿ widoczne perspektywy oddania nowczesnych rozwi±zañ komunikacyjnych w nowohuckiej aglomeracji. Na pewno bêdzie oddana obwodnica wraz z towarzysz±cymi wêz³ami na terenie naszej aglomeracji. Opó¼nione prace przy Wê¼le Mistrzejowickim nie zahamuj± oddania kolejnych odcinków S7 i nawet w rejonie tego wêz³a ruch bêdzie prowadzony czê¶ciowo do czasu ostatecznego jego oddania. Bêdziemy na bie¿±co informowaæ o oddawaniu kolejnych odcinków nowoczesnych arterii komunikacyjnych.
(SP)
Nowa Huta 75. Przestrzeñ uwolniona: premiera przewodnika biegowo-spacerowego
Z okazji 75-lecia powstania Nowej Huty zrealizowano wyj±tkowy projekt, który pozwoli na nowo odkryæ tê unikaln± dzielnicê Krakowa. „Nowa Huta 75. Przestrzeñ uwolniona” to nie tylko okazja do uczczenia jubileuszu dzielnicy, ale równie¿ szansa na aktywne i refleksyjne zwiedzanie, które ³±czy bieg, spacer i bliskie obcowanie z histori±.
W ramach projektu powsta³ przewodnik po biegowo-spacerowych trasach, które prowadz± przez najwa¿niejsze punkty Nowej Huty, zarówno te ikoniczne, jak i te ukryte w codziennym krajobrazie. To podró¿, która ³±czy pasjê do ruchu z mi³o¶ci± do miejsc pe³nych historii i detali, które zwykle umykaj± w biegu dnia. Wspólna pasja – wspólny projekt
Zespó³ twórczy, który stan±³ za realizacj± przewodnika, to grupa pasjonatów: Gosia Hajto, Angelika Klik, Jadwiga Bry¶, Bartek Gi¿ycki, Kamil Zieleziñski, a tak¿e Monika Orze³, odpowiedzialna za opracowanie graficzne, i Magda Kotula, koordynatorka dostêpno¶ci. Jak sami mówi±, projekt powsta³ z ich mi³o¶ci do Nowej Huty i do tych ma³ych detali, które na co dzieñ umykaj± uwadze. – Chcemy pokazaæ Now± Hutê z innej strony – mówi Gosia Hajto. – Zale¿y nam na tym, aby ka¿dy móg³ odnale¼æ tu co¶ dla siebie, bez wzglêdu na wiek czy kondycjê. Trasy pe³ne historii i przyrody
Przewodnik prowadzi przez trzy unikalne trasy, które zapraszaj± do odkrywania Nowej Huty zarówno z perspektywy historycznej, jak i przyrodniczej.
Pierwsza z tras to podró¿ ¶ladami nowohuckich neonów. Te charakterystyczne elementy miejskiego krajobrazu, które wci±¿ zdobi± przestrzeñ Nowej Huty. Stanowi± symbol przesz³o¶ci, a jednocze¶nie wci±¿ s± ¿yw± czê¶ci± tego miejsca. Druga trasa koncentruje siê na nowohuckich rze¼bach. W ramach tej trasy uczestnicy bêd± mogli podziwiaæ rze¼by na skwerach, w parkach czy osiedlowych podwórkach. Trzecia, najbardziej unikalna trasa, zabiera nas w ¶wiat Jadwigi, Królowej Polski. Trasa ta, zwi±zana z historyczn± ikon±, której 650-lecie narodzin obchodzimy w tym roku w Krakowie, prowadzi przez malownicze £±ki Nowohuckie, a¿ do Opactwa Cystersów w Mogile. Przewodnik zachêca tak¿e do aktywno¶ci z czworonogami – ¶cie¿ka jest dedykowana wszystkim mi³o¶nikom psów. Wydania papierowe, elektroniczne i audioprzewodnik
Projekt to nie tylko przewodnik w wersji papierowej i elektronicznej, ale tak¿e audioprzewodnik, który pozwala na pe³niejsze prze¿ycie ka¿dej z tras. Spotkanie z twórcami – wieczór pe³en rozmów
Premiera przewodnika odbêdzie siê w formie spotkania z twórczyniami i twórcami projektu. To bêdzie wyj±tkowy wieczór, pe³en rozmów, refleksji, zachwytów nad Now± Hut± oraz wspólnego celebrowania pasji, która ³±czy wszystkich zaanga¿owanych w ten projekt. Jak zapowiadaj± organizatorzy, nie zabraknie dobrej herbaty i rado¶ci z dzielenia siê tym, co uda³o siê stworzyæ. Premiera odbêdzie siê 28 listopada o godz. 18:30 w O¶rodku Kultury Norwida na os. Górali 5. Szczegó³owe informacje: www.okn.edu.pl.
Znamy zwyciêzcê tytu³u Drzewo Nowej Huty 2024. Uroczyste og³oszenie wyników konkursu odby³o siê 26 pa¼dziernika 2024 w O¶rodku Kultury Norwida. Tytu³ Drzewa Nowej Huty 2024 otrzyma³a wi¶nia kulista z Mistrzejowic. Drugie miejsce zaj±³ d±b szypu³kowy Zbyszko rosn±cy przy Nowohuckim Centrum Kultury, a trzecie miejsce: drzewo centralkowe – topola osika – ulubione drzewo dzieci z Placówki Wsparcia Dziennego „Centralka”, rosn±ce na Skwerze Budowniczych. Jury przyzna³o tak¿e Nagrodê specjaln± dla ponad 200-letniego klonu jawora rosn±cego przy Dworku Matejki w Krzes³awicach. Go¶ciem specjalnym wydarzenia fina³owego by³ £ukasz Sêk, II Zastêpca Prezydenta Miasta Krakowa. Podczas uroczysto¶ci go¶cie obejrzeli film pt. „Zielona Nowa Huta – nasze marzenie o zrównowa¿onym mie¶cie”.
– Wi¶nia kulista, znana równie¿ jako „drzewko szczê¶cia”, ma szczególne znaczenie dla mieszkañców. Jest symbolem piêkna i odnowy, a jej okr±g³a, gêsta korona zachwyca swym wygl±dem przez ca³y rok. Kwitnienie wi¶ni to magiczny czas, gdy drzewo obsypuje siê bia³ymi i ró¿owymi kwiatami. Wysoka odporno¶æ na zanieczyszczenia sprawia, ¿e wi¶nia kulista doskonale sprawdza siê w mie¶cie, oferuj±c cieñ w upalne dni i tworz±c przyjemne miejsca do spotkañ. Wi¶nia kulista to drzewo, które ³±czy piêkno, tradycjê i ekologiê, czyni±c je wyj±tkowym skarbem dla mieszkañców – pisze w swoim uzasadnieniu Ilona Uranowska-Gu¶tak, która zg³osi³a do konkursu zwyciêskie drzewo.
Anna i Adam Pahl postanowili wyró¿niæ d±b szypu³kowy, jak pisz±:
(...) to gatunek typowy dla rodzaju dêbów, który nale¿y do rodziny bukowatych i obejmuje wspania³e drzewa li¶ciaste. Kora tego majestatycznego drzewa ma ciemnobr±zow± barwê, pokryt± regularnymi, pod³u¿nymi bruzdami. Jej grubo¶æ wynosi kilka centymetrów, co dodaje dêbowi charakterystycznej charyzmy. Drzewo ro¶nie pojedynczo jako soliter na otwartym terenie przed budynkiem Nowohuckiego Centrum Kultury, przy ulicy Jana Paw³a II 232 w Krakowie. Ma na imiê Zbyszko. Wysoko¶æ drzewa wynosi oko³o 6-7 m. D±b szypu³kowy zaczyna kwitn±æ i owocowaæ w wieku 40–50 lat. (...) To drzewo niezwykle mnie fascynuje; obserwujemy je przez ró¿ne pory roku. Obecnie jest wyj±tkowo piêkne, obdarzone licznymi owocami, a jego urok jeszcze bardziej wzro¶nie, gdy li¶cie zaczn± siê przebarwiaæ, otulaj±c drzewo wspania³ymi kolorami.
Zwyciêzcami konkursu s± drzewa wyj±tkowe, które opowiadaj± fascynuj±ce historie, ³±cz± ludzi i pokolenia oraz posiadaj± wysok± warto¶æ przyrodnicz± i krajobrazow±. Drzewa nie tylko dostarczaj± nam tlenu i przeciwdzia³aj± zmianom klimatu, ale tak¿e odgrywaj± kluczow± rolê w ochronie ró¿norodno¶ci biologicznej oraz w ¿yciu miliardów ludzi i zwierz±t na Ziemi. Osobi¶cie wi±¿emy z nimi nasze najcenniejsze wspomnienia, opowie¶ci i historie.
Konkurs jest czê¶ci± inicjatywy Zielona Nowa Huta, która marzy o zrównowa¿onym mie¶cie. Nowa Huta to najzielniejsza czê¶æ Krakowa, stanowi±ca przestrzeñ do podejmowania proekologicznych inicjatyw, które ilustruj± ideê zrównowa¿onego miasta. Jest to miejsce, w którym dba siê o ochronê ¶rodowiska, zachowanie dziedzictwa kulturowego oraz czyste powietrze, a tak¿e promuje zrównowa¿ony transport, edukacjê ekologiczn± i ekoturystykê. W Nowej Hucie chroni siê i tworzy tereny zieleni, anga¿uj±c jednocze¶nie wszystkie pokolenia mieszkañców.
Organizatorzy: O¶rodek Kultury Norwida w Krakowie i Fundusz Partnerstwa. Partnerzy konkursu: Klub Gaja, Fundacja Ecotravel, Uniwersytet Trzeciego Wieku przy Uniwersytecie Rolniczym, CAS Mistrzejowice, Fundacja Nowe Centrum, Towarzystwo na Rzecz Ochrony Przyrody, Stowarzyszenie Greenways Polska.
(red)
7 i 10 listopada br. w Teatrze £a¼nia Nowa na du¿ej scenie bêdzie mo¿na uczestniczyæ w premierowych pokazach spektaklu „Nurt” w re¿yserii Ma³gorzaty Szyd³owskiej. Spektakl jest opowie¶ci± o pierwszym nowohuckim teatrze – Teatrze Nurt, za³o¿onym w 1952 roku przez Jana Kurczaba, felietonistê, literata i in¿yniera chemika, zwi±zanego ze ¶rodowiskiem Teatru Rapsodycznego w Krakowie.
Wiêkszo¶æ aktorów Nurtu stanowili robotnicy buduj±cy Now± Hutê, którzy w³asnymi rêkami zbudowali równie¿ teatralny barak. Spektakl stawia pytania o sens tworzenia sztuki i rolê, jak± w ¿yciu spo³ecznym odgrywa teatr i jego twórcy. To równie¿ opowie¶æ o cz³owieku dotkniêtym wojenn± traum±, który mia³ odwagê przeciwstawiæ siê w³adzy i historia starcia z systemem, który sprawi³, ¿e Nurt przesta³ istnieæ i na wiele lat zosta³ wyparty z nowohuckiej pamiêci.
W podwójnej roli – Jana Kurczaba i Bia³ego Kruka – zobaczymy Jerzego ¦wiat³onia. W pozosta³ych rolach: Hannê Bieluszko, Barbarê Jonak, Tomasza Augustynowicza i Dominika Strokê. Podobnie jak w przypadku faktycznego Teatru Nurt obok zawodowych aktorów na scenie pojawi± siê równie¿ amatorzy. W¶ród nich m.in. Tomasz Talerzak i Agnieszka Fli¶nik, której dziadek budowa³ Now± Hutê. Podczas spektaklu us³yszymy muzykê na ¿ywo w wykonaniu Dominika Strycharskiego. Na scenie pojawi siê równie¿ Chór Murów, w sk³ad którego wejd± aktorzy-amatorzy.
Re¿yseria i scenografia: Ma³gorzata Szyd³owska. Scenariusz: El¿bieta £apczyñska. Muzyka: Dominik Strycharski. Multimedia: Dawid Koz³owski. Wystêpuj±: Jerzy ¦wiat³oñ, Hanna Bieluszko, Barbara Jonak, Agnieszka Fli¶nik, Tomasz Augustynowicz, Dominik Stroka, Dominik Stycharski, Bartosz Szyd³owski, Tomasz Talerzak. Chór Murów: Iwona Karcz-Wojnarowska, Mariacristina Mallardo, Paulina Strzoda, Mateusz Dzida, Jakub Kusy, Maksymilian Król.
Scenariusz spektaklu powsta³ na podstawie ksi±¿ki „Nurt. Opowie¶æ o pewnym teatrze” Jana Kurczaba.
Najbli¿sze spektakle: czwartek, 7 listopada 2024, godz. 19:00 oraz niedziela, 10 listopada 2024,
godz. 17:00.
(f)
Miêdzyszkolny Konkurs: Historia Bogdana W³osika i nowohuckiej Solidarno¶ci. W 75-lecie Nowej Huty
Jedn± z licznych tradycji w Zespole Szkó³ Zawodowych Huty im. Tadeusza Sendzimira jest organizacja i przeprowadzenie Miêdzyszkolnego Konkursu po¶wiêconego pamiêci Bogdana W³osika – m³odego hutnika zastrzelonego w 1982 roku pod ko¶cio³em Arka Pana oraz zaakcentowanie roli KRH NSZZ Solidarno¶æ w ¿yciu dzielnicy Nowa Huta. W tym roku konkurs wpisa³ siê dodatkowo w obchody 75–lecia Nowej Huty. Z powodu remontu Alei Solidarno¶ci oraz przebudowy obwodnicy Krakowa nie odby³ siê tradycyjny Bieg Memoria³owy im. Bogdana W³osika, dlatego obydwa etapy konkursu odby³y siê w budynku ZSZ HTS na os. Z³otej Jesieni 2.
Dyrektor Zespo³u, Iwona S³apek osobi¶cie zadba³a o logistyczn± stronê konkursu oraz niepowtarzan± atmosferê, a komisja konkursowa o najdrobniejsze detale, pocz±wszy od wystawy zawi±zanej z tematyk± konkursu po jego merytoryczn± stronê. Szczególnie wa¿n± rolê wziêli na siebie pomys³odawcy i wspó³organizatorzy wydarzenia reprezentuj±cy KRH NSZZ Solidarno¶æ w Krakowie: Roman W±tkowski – przewodnicz±cy Zarz±du oraz Wies³aw Zaj±c - wiceprzewodnicz±cy Zarz±du.
W tegorocznej edycji konkursu udzia³ wziêli reprezentanci wszystkich zaproszonych nowohuckich szkó³ zawodowych. By³y to nastêpuj±ce placówki: Zespó³ Szkó³ Ekonomicznych nr 2, os. Spó³dzielcze 6, Zespó³ Szkó³ Elektrycznych nr 2, os. Szkolne 26, Zespó³ Szkó³ Gastronomicznych nr 1, os. Z³otej Jesieni 16, Zespó³ Szkó³ Mechanicznych nr 3, os. Szkolne 37, Zespó³ Szkó³ Budowanych Przyzak³adowych PBP „Chemobudowa – Kraków” S. A., os Urocze 13, Zespó³ Szkó³ Poligraficzno – Medialnych, os. Tysi±clecia 38 oraz Zespó³ Szkó³ Zawodowych HTS, os. Z³otej Jesieni 2.
Uczestnicy konkursu wykazali du¿± wiedzê, a zakres tematyczny w obydwu etapach konkursu by³ bardzo rozleg³y. Obejmowa³ bowiem zagadnienia zwi±zane ze stanem wojennym, strajkami robotniczymi w Nowej Hucie, faktami zwi±zanymi z ¿yciorysem Bogdana W³osika, histori±, dzia³aniami i znaczeniem KRH NSZZ Solidarno¶æ w Krakowie. Sporo pytañ dotyczy³o topografii, toponimii, architektury i kultury Nowej Huty, aby podkre¶liæ i uczciæ 75–lecie dzielnicy. Konkurs mia³ na celu kszta³cenie patriotyzmu w¶ród m³odzie¿y, popularyzowanie historii "ma³ej ojczyzny – Nowej Huty”, budzenie zainteresowañ histori± i przede wszystkim wskazanie znaczenia pielêgnowania pamiêci o przesz³o¶ci.
Zwyciêzcy konkursu otrzymali nagrody ufundowane przez KRH NSZZ Solidarno¶æ w Krakowie. Oto oni:
I miejsce – reprezentant Zespo³u Szkó³ Elektrycznych nr 2, os Szkolne 26;
II miejsce – reprezentantka Zespo³u Szkó³ Gastronomicznych nr 1, os. Z³otej Jesieni 16;
III miejsce – reprezentant Zespo³u Szkó³ Elektrycznych nr 2, os. Szkolne 26.
Gratuluj±c zwyciêzcom, ju¿ dzi¶ zapraszamy m³odzie¿ nowohuckich szkó³ zawodowych do udzia³u w kolejnych edycjach konkursu.
Ewa Dyba¶
19 pa¼dziernika przypada 40. rocznica ¶mierci ksiêdza Jerzego Popie³uszki. Z tej okazji Wydawnictwo Bia³y Kruk opublikowa³o now± biografiê zamordowanego kap³ana – dzi¶ b³ogos³awionego patrona „Solidarno¶ci”, autorstwa Jolanty Sosnowskiej.
Fascynuj±ca ksi±¿ka Jolanty Sosnowskiej to poruszaj±ca opowie¶æ o ¿yciu i heroicznej walce kap³ana, który sta³ siê symbolem oporu przeciwko komunistycznemu re¿imowi w Polsce. Swoj± niez³omn± wiar± i nieugiêto¶ci± inspirowa³ miliony Polaków do walki o wolno¶æ i wiarê. Popie³uszko, z pozoru zwyk³y ksi±dz, sta³ siê ¶wiat³em nadziei. Pozostaje aktualnym symbolem tak¿e dzisiaj, co w tej ksi±¿ce mocno wybrzmiewa.
W ponurej i niebezpiecznej rzeczywisto¶ci komunistycznej Jerzy Popie³uszko by³ nie tylko duchownym, lecz tak¿e bojownikiem o prawdê i sprawiedliwo¶æ. W ksi±¿ce ukazano jego ¿ycie od wczesnych lat, przez trudne wybory, które musia³ podejmowaæ jako m³ody kap³an, a¿ po jego zaanga¿owanie w obronê studentów oraz ruch „Solidarno¶ci”. Popie³uszko swoje kazania przekszta³ci³ w manifesty wolno¶ci i wiary, odwa¿nie potêpiaj±c nadu¿ycia w³adzy i nawo³uj±c do pokojowego oporu. Jego s³owa, pe³ne mi³o¶ci do Ojczyzny i troski o cz³owieka, stawa³y siê iskr±, która rozpala³a i wci±¿ rozpala serca, budz±c nadziejê na lepsze jutro. Za¶ jego nawo³ywanie, aby z³o dobrem zwyciê¿aæ, znajduje siê w samym centrum chrze¶cijañskiej rzeczywisto¶ci.
Ks. Jerzy zap³aci³ za to najwy¿sz± cenê. Ksi±¿ka Jolanty Sosnowskiej szczegó³owo opisuje – na podstawie najnowszych badañ historycznych – dramatyczne okoliczno¶ci, które doprowadzi³y do jego mêczeñskiej ¶mierci. Popie³uszko, nieustannie ¶ledzony i prze¶ladowany przez S³u¿bê Bezpieczeñstwa, wiedzia³, ¿e jego ¿ycie jest zagro¿one, ale nigdy nie zrezygnowa³ z g³oszenia prawdy. Wie¶æ o tym, ¿e w pa¼dzierniku 1984 r. zosta³ brutalnie zamordowany, wstrz±snê³a ca³± Polsk± i sta³a siê momentem prze³omowym w walce z komunistycznym re¿imem. To ¶wiadectwo mêstwa i po¶wiêcenia, które znalaz³o wyraz w beatyfikacji ks. Popie³uszki, jest centralnym punktem tej poruszaj±cej, ¶wietnie napisanej opowie¶ci. Wspomnienie jego ¿ycia to nie tylko ho³d dla przesz³o¶ci, ale tak¿e inspiracja dla przysz³ych pokoleñ, by nigdy nie rezygnowaæ z walki o wiarê i sprawiedliwo¶æ.
Wci±gaj±cy tekst uzupe³niaj± liczne ilustracje, w tym tak¿e wcze¶niej nieznane ujêcia archiwalne, które jeszcze lepiej pozwalaj± zrozumieæ epokê, a tak¿e heroizm i ¶wiêto¶æ ks. Jerzego Popie³uszki.
* * *
Jolanta Sosnowska, Mêczennik za Wiarê i Solidarno¶æ. Biografia ilustrowana b³. ks. Jerzego Popie³uszki, Wydawnictwo Bia³y Kruk, Kraków 2024, stron 272, oprawa twarda.
(f)
W uroczystym ods³oniêciu tablic na skwerach imienia Wojciecha Narêbskiego oraz Stanis³awa Barana udzia³ wziêli radni: Magdalena Mazurkiewicz, W³odzimierz Pietrus, Bogumi³a Drabik, Edyta Nowak i Edward Porêbski jako reprezentanci Rady Miasta Krakowa oraz Dorota Sowa-Ko³odziej, dyrektor Szko³y Podstawowej nr 91 i Marta Janeczek - prezes Zarz±du Stowarzyszenia „Narêbski Point”.
Prof. Wojciech Narêbski to uczestnik walk o Monte Cassino, ¿o³nierz, który bra³ udzia³ w kampanii w³oskiej, wybitny geochemik i badacz. Stanis³aw Baran to z kolei pasjonat historii bitwy pod Monte Cassino, osoba niezwykle oddana m³odzie¿y, mi³o¶nik idei skautowskiej, wieloletni dyrektor Szko³y Podstawowej nr 91 i wielbiciel historii. Obaj byli krakowianami z wyboru a po³±czy³y ich Czerwone Maki spod Monte Cassino. Profesor Wojciech Narêbski opowiada³ m³odzie¿y o wojennych dniach i zaszczepia³ w m³odych sercach mi³o¶æ do ojczyzny. Dyrektor Stanis³aw Baran wcieli³ tê mi³o¶æ w ¿ycie i powo³a³ do ¿ycia zastêpy zuchów, dru¿yny harcerzy, a w koñcu Szczep Czerwonych Maków imienia Bohaterów Monte Cassino.
- Chcia³abym ¿yczyæ m³odzie¿y, by czerpa³a si³ê i odwagê z ¿ycia tych znamienitych patronów. „Ma³y Wojtek”, jak pu³kownika Narêbskiego nazywali towarzysze broni oraz Szef – taki pseudonim nosi³ dyrektor Baran, byli „¶wiadkami historii”, walczyli o prawdê i wa¿na dla nich by³a patriotyczna powinno¶æ. Ale byli te¿ energicznymi, pe³nymi pasji lud¼mi, którzy kochali m³odzie¿ i chcieli swoje pasje dzieliæ razem z ni±. Jeszcze kilka lat temu ¿yli tutaj, obok nas. Jestem szczê¶liwa, ¿e znale¼li swoje miejsce w ukochanym Krakowie – mówi³a do zgromadzonych go¶ci – radna Magdalena Mazurkiewicz, przewodnicz±ca Komisji Kultury i Ochrony Zabytków.
Z wnioskiem o nazwanie skweru imieniem Stanis³awa Barana wyst±pi³o Stowarzyszenie „Narêbski Point” oraz Szko³a Podstawowa nr 91 w Krakowie. Natomiast projekt uchwa³y w sprawie nazwania imieniem Profesora Wojciecha Narêbskiego z³o¿y³a grupa radnych miasta Krakowa.
Lokalizacje dwóch s±siaduj±cych ze sob± skwerów zapisane zosta³y w uchwa³ach Rady Miasta Krakowa. Imiê prof. Wojciecha Narêbskiego otrzyma³ bezimienny do tej pory obszar w Dzielnicy XVIII Nowa Huta miêdzy ulic± gen. Mieczys³awa Boruty-Spiechowicza a Alej± gen. W³adys³awa Andersa. Imiê Stanis³awa Barana nosi natomiast obszar po³o¿ony w Dzielnicy XVIII Nowa Huta, przy ul. gen. Mieczys³awa Boruty-Spiechowicza, przed wej¶ciem do Szko³y Podstawowej nr 91.
W ods³oniêciu tablic wziêli te¿ udzia³: Gra¿yna Narêbska-Miller - córka prof. Wojciecha Narêbskiego, Danuta Baran – ¿ona Stanis³awa Barana, p³k. Mariusz Pietrusiñski – przyjaciel i opiekun prof. Narêbskiego z ramienia 2. Korpusu Polskiego oraz Alicja Madeyska – komendant Szczepu ZHP Czerwonych Maków im. Bohaterów Monte Cassino.
(f)
W poniedzia³ek 14 pa¼dziernika o godz. 17.30 w Artetece Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej w Krakowie przy ul. Rajskiej 12 (wej¶cie od ul. Szujskiego) odbêdzie siê wieczór autorski i premiera ksi±¿ki Marioli Frankiewicz „Wiersze miejskie i rebelianckie”.
„Mariola jest w swych realizacjach artystycznych, w liryce i prozie, bezkompromisowa, odwa¿na, bezpruderyjna, a przy tym lirycznie czu³a, spostrzegawcza. I dowcipna. I jeszcze czêsto autoironiczna. Nie omija trudnych tematów, kontrowersyjnych ujêæ rozmaitych zagadnieñ spo³ecznych, osobistych, obyczajowych. Jak kaskader: „wyczynia” w swej twórczo¶ci to, czego inni by nie ryzykowali. Mówi wprost o tym, o czym inni by z rozmys³em zapewne milczeli”. Tak o zwi±zanej z Now± Hut± autorce pisa³ jaki¶ czas temu znany krakowski poeta i krytyk literacki Krzysztof Lisowski.
Spotkanie poprowadzi Janusz Mika.
(f)
Magiczny wieczór przy Stawie Kaczeñcowym. 75. NHDN?! Koncert "Drzewo, dom i stó³"
W piêknych okoliczno¶ciach przyrody odby³ siê 75. koncert z cyklu Nowa Huta. Dlaczego Nie?! W ostatni± niedzielê wrze¶nia, tu¿ obok Stawu Kaczeñcowego w dzielnicy Bieñczyce za¶piewa³a Joanna S³owiñska w towarzystwie kwartetu Stanis³awa S³owiñskiego. Wystêp zorganizowany przez O¶rodek Kultury Kraków-Nowa Huta i Porozumienie Dzielnic Nowohuckich by³ magiczny – wybitny ¶piew, wirtuozeria muzyków i grupa fanów, która mimo ch³odu, t³umnie przyby³a na wystêp.
Wydarzenie rozpoczê³a prowadz±ca cykl NHDN?! Lidia Jazgar, która wskaza³a na wyj±tkowe okoliczno¶ci koncertu – 800 lecie pierwszej wzmianki o wsi Bieñczyce, 75. urodziny Nowej Huty i 75. ods³ona NHDN?! Przypomnia³a tak¿e o tradycyjnej wspó³pracy z Hospicjum ¶w. £azarza – jak zwykle na wydarzeniach cyklu obecni byli wolontariusze z ¿onkilowymi puszkami. Przed koncertem na scenie pojawi³ siê tak¿e przewodnicz±cy Rady i Zarz±du Dzielnicy XVI Zygmunt Biñczycki. Przedstawi³ krótko bogat± historiê okolicy i powita³ zebran± publiczno¶æ.
Koncert otworzy³a piosenka „Drzewo, dom i stó³”, utwór tytu³owy koncertu. W kolejnych minutach wystêpu muzycy zabrali zebranych w podró¿ w czasie i przestrzeni, ¶ladami wiejskich grajków, cygañskich taborów i klezmerskich orkiestr. Na scenie (poza Joann± S³owiñsk±) zobaczyli¶my Stanis³aw S³owiñski Quartet w sk³adzie: Stanis³aw S³owiñski – skrzypce, Franciszek Raczkowski – fortepian, Szymon Frankowski – kontrabas i Adam Stêpniowski – perkusja. S³uchacze nie wypu¶cili muzyków bez bisu – koncert zakoñczy³o wykonanie utworu „Kalina”.
Dodajmy, ¿e za teksty piosenek odpowiada Jan S³owiñski, za muzykê Stanis³aw S³owiñski, Joanna S³owiñska i Miko³aj Blajda, a za opracowanie muzyczne Stanis³aw S³owiñski. Koordynatorem cyklu Nowa Huta. Dlaczego Nie?! jest Ireneusz Ra¶.
Partnerzy wydarzenia: Hospicjum ¶w. £azarza, Przedsiêbiorstwo Produkcyjno Us³ugowe "Fares", MPEC Kraków, Wodoci±gi Miasta Krakowa, MPO Sp. z o.o. w Krakowie, Hufiec ZHP Kraków - Nowa Huta, Agencja Artystyczna Art Blue. Patron medialny: G³os. Tygodnik Nowohucki.
(red)
Ten serwis u¿ywa cookies i podobnych technologii (brak zmiany ustawienia przegl±darki oznacza zgodê na to)Prezentowane na stronie internetowej informacje stanowi± tylko czê¶æ materia³ów, które w ca³o¶ci znale¼æ mo¿na w wersji drukowanej "G³osu - Tygodnika Nowohuckiego".
