Kamieñ z Ksiê¿yca
- O kamieniu z Ksiê¿yca dowiedzia³em siê gdy przyszed³em do bieñczyckiej parafii - w 2005 roku. Przeczyta³em ksi±¿kê o budowie ko¶cio³a i w niej wspomniano te¿ o niezwyk³ym kamieniu - mówi ksi±dz Stanis³aw Kostecki z parafii Matki Boskiej Królowej Polski w Bieñczycach
O³tarz „Arki Pana” zosta³ wykuty w jednej bryle marmuru karraryjskiego. Jest stylizowany na kszta³t p³asko po³o¿onej d³oni. Kamieñ znajduje siê w odlanym z br±zu tabernakulum, po lewej stronie o³tarza. Tabernakulum ma kszta³t symbolicznego centrum „Wszech¶wiata”, opasanego metalowymi pier¶cieniami. W tym kontek¶cie ten ksiê¿ycowy kamieñ jest jak najbardziej na swoim miejscu: jako obiekt z tego, ale przecie¿ i nie z tego ¶wiata, nie ¿aden cenny diament czy z³oto, ale przecie¿ jak¿e cenny…
- Wcze¶niej by³em w parafii ¶w. Jacka w Groniu. Tamtejszy ko¶ció³ wybudowano piêædziesi±t lat temu, w stylu góralskim. Ma w o³tarzu tryptyk dwustronny, obracany, ale ¿adnych „cudownych” przedmiotów czy relikwii i ja na co dzieñ nie przywi±zujê wagi do takich „cudownych” rzeczy – mówi ksi±dz Kostecki.
Ksiê¿ycowy kamieñ nie rzuca siê jako¶ w oczy. Gdy zbli¿ymy siê do o³tarza, zobaczmy go w samym ¶rodku tabernakulum, na drzwiczkach, przypominaj±cych faktur± grunt ksiê¿ycowy. Kamieñ jest darem papie¿a Paw³a VI, który otrzyma³ go od amerykañskich astronautów, zdobywców Ksiê¿yca. Ten kawa³ek gruntu, nie z tej planety, jest niezbyt efektowny, ale jak¿e porusza wyobra¼niê!.
Czy grupa turystów z zagranicy, zwiedzaj±ca Arkê Pana czuje to samo? Czy mo¿e bardziej robi na nich wra¿enie Chrystus rozpiêty na krzy¿u – rze¼ba wzorowana na rysunkach wiê¼niów obozów koncentracyjnych, ukazuj±ca wymêczone wyniszczone cia³o – autorstwa Bronis³awa Chromego? Lub nietypowa Droga Krzy¿owa malowana podczas stanu wojennego w latach 1980-83 przez krakowskiego malarza, Mariusza Lipiñskiego, wyobra¿aj±ca drogê krzy¿ow± Jezusa przez Polskê.
Mo¿e zwróc± równie¿ uwagê na Matkê Bosk± Zbarask± – kopiê obrazu ze Zbara¿a, wisz±c± po prawej stronie o³tarza?
Do Kaplicy Pojednania, by zobaczyæ „Piety polskie” autorstwa Antoniego Rz±sy i „Matkê Bosk± Pancern±” wykonana z kul pocisków wydobytych z ran ¿o³nierzy II Korpusu walcz±cych o zdobycie klasztoru na Monte Cassino, dar polskich ¿o³nierzy z Australii, ofiarowany Janowi Paw³owi II i przekazany do ko¶cio³a w Bieñczycach, zejdzie niewielu...
Arka Pana w Bieñczycach to symboliczna ¶wi±tynia tak¿e z innego powodu. Do ko¶cio³a prowadzi siedmioro drzwi – symbol siedmiu sakramentów ¶wiêtych, za¶ do o³tarza wiedzie siedem stopni, bêd±cych symbolem siedmiu darów Ducha ¦wiêtego. Relikwie Krzy¿a ¦wiêtego w Mogile
Wspó³czesny relikwiarz Krzy¿a ¦wiêtego ca³uj± wierni przybywaj±cy do Cysterskiego Opactwa w Mogile na odpust. Od kiedy mogilskie sanktuarium znajduje siê w ich posiadaniu - trudno powiedzieæ. Musimy siê tu zdaæ na ustalenia ojca Iwo Ko³odziejczyka z cysterskiego klasztoru. Jedna z informacji prasowych (z 1937 roku), relacjonuj±ca uroczyst± procesjê w sobotê wieczorem, przed g³ówn± niedziel± odpustow±, wspomina o relikwiach Krzy¿a ¶wiêtego, które by³y niesione w czasie tej procesji. Jednak¿e w archiwum klasztornym nie zachowa³ siê dokument potwierdzaj±cy autentyczno¶æ relikwii posiadanych przez klasztor, dlatego opat Bogumi³ Salwiñski podj±³ starania w Stolicy Apostolskiej o now± relikwiê. I tak od 1961 roku opactwo w Mogile posiada, (obok tej z niezachowanym dokumentem autentyczno¶ci), potwierdzon±, spor± cz±stkê relikwii Krzy¿a ¶w, pochodz±c± z bazyliki Santa Croce w Rzymie.
W maju 2008 roku relikwia Krzy¿a ¶wiêtego zosta³a oprawiona w nowy, mosiê¿ny, z³ocony relikwiarz, ufundowany przez Jadwigê Wujeck±.
14 wrze¶nia, ulica Klasztorna w Nowej Hucie znowu zape³ni siê wiernymi, zmierzaj±cymi do mogilskiego sanktuarium, by po raz kolejny ¶wiêtowaæ odpust Podwy¿szenia Krzy¿a ¶w. Gdzie ma pocz±tek to ¶wiêto?
Krzy¿ sta³ siê powszechnym znakiem chrze¶cijan od czasów cesarza Konstantyna Wielkiego, po uzyskaniu przez nich wolno¶ci religijnej w 313 r. i zniesieniu kary ¶mierci krzy¿owej. Wa¿ne znaczenie dla rozwoju kultu Krzy¿a mia³o odnalezienie jego relikwii oraz ich podzia³ na ma³e cz±stki. Mówi o tym w swej katechezie z 348 r. ¶w. Cyryl Jerozolimski. Wed³ug przekazu ¶w. Ambro¿ego z 395 r. krzy¿ Chrystusowy odnalaz³a w Jerozolimie w 326 r. ¶w. Helena, matka cesarza Konstantyna. Liturgiczne ¶wiêto Znalezienia Krzy¿a ¶w. obchodzono w Ko¶ciele 3 maja. W 614 r. Chozroes II, w³adca Persji, zaj±³ i spustoszy³ Jerozolimê, wywo¿±c wraz z innymi skarbami relikwie Krzy¿a ¶w. Jednak¿e cesarz bizantyñski Herakliusz stan±wszy na czele du¿ej armii pokona³ Persów i zmusi³ ich do oddania relikwii. W 629 r. ten¿e cesarz z wielk± czci± odwióz³ drzewo Krzy¿a do Jerozolimy. Kiedy dotar³ do bram miasta, zdj±³ królewski strój, od³o¿y³ cesarskie insygnia i boso, ubrany w pokutny wór zaniós³ relikwiê na górê Kalwariê i umie¶ci³ z powrotem w ko¶ciele ¶w. Grobu. Wydarzenie to Ko¶ció³ Wschodni i Zachodni upamiêtni³, og³aszaj±c dzieñ 14 wrze¶nia ¶wiêtem Podwy¿szenia Krzy¿a ¶w. W opactwie mogilskim ten niezwyk³y fakt ilustruje panegiryczno-alegoryczny obraz [replika] Tomasza Dolabelli (zm. w 1650 r.), zawieszony na ¶cianie górnych kru¿ganków – czytamy w opracowaniu o historii mogilskiego klasztoru ojca Iwo Ko³odziejczyka.
Jednak¿e w pierwszych wiekach chrze¶cijañstwa unikano przedstawienia Chrystusa na krzy¿u. Raczej zasiada³ on na tronie i dopiero z V wieku pochodz± pierwsze, unikatowe obrazy, przedstawiaj±ce Jezusa ukrzy¿owanego. Natomiast pierwsze krzy¿e, z rze¼bionym na nich wizerunkiem Jezusa, pojawiaj± siê jeszcze pó¼niej - za czasów papie¿a Leona III, w latach 795-816. Sanktuarium w Mogile jest najstarszym i najs³ynniejszym w Polsce o¶rodkiem kultu Jezusa Ukrzy¿owanego, ale trudno ustaliæ od kiedy sta³o siê znane. Na pewno kult i ruch pielgrzymkowy nasili³ siê w po³owie XV stulecia, po wielkim po¿arze ko¶cio³a i klasztoru w 1447 r., z którego Krzy¿ Mogilski ocala³
W zakrystii bazyliki od 1619 r. prowadzono systematyczny zapis ³ask, nadzwyczajnych wydarzeñ oraz rejestr ofiarowywanych wotów. W zapisie tym istnieje luka czasowa, obejmuj±ca lata 1778-1882.
Popularno¶æ Krzy¿a "s³awnego ³askami" wzrasta niepomiernie w okresie rozbiorów Polski. Kazimierz Girtler - administrator maj±tku Kirchmajerów w Krzes³awicach, w 1845 roku zanotowa³: „ Od ¶witu jeden szlak kurzawy ³±czy Kraków z Mogi³±. Mnóstwo najemnych wózków wiezie pobo¿nych, ciekawych, weso³ych... wszyscy zd±¿aj± ku Mogile. Go¶ciñcem jad±, ¶cie¿kami... z trzewiczkami pod rêk± dla ochrony od rosy, sznurem spiesz±... Policja siê krêci... boæ to i doroczny okoliczny jarmark. Tu sprzêty domowe, narzêdzia rolne, p³ugi, pó³koszki; tu skrzynie, beczki, tu odzie¿, ko¿uchy, buty. Co tchu ka¿dy nabywa, a¿eby ich nie brak³o". Cudowna Matka Boska Hebdowska
Przez wieki Hebdów i siedzibê Zakonu Norbertanów, zwano równie¿ „Bratem Tyñca”. Konsekracji ko¶cio³a dokona³ Biskup Miko³aj Oborski w dniu 31 maja 1678 roku. Po¶wiêcono wówczas 7 o³tarzy, w tym o³tarz g³ówny, pod wezwaniem Wniebowziêcia Naj¶wiêtszej Marii Panny.
Cudami s³yn±ca figurka Matki Boskiej Hebdowskiej, jest w sumie niewielka - ma 124 cm wysoko¶ci, 40 cm szeroko¶ci, 25 cm g³êboko¶ci. Znajdziemy j± w niszy nad o³tarzem g³ównym ko¶cio³a, nietypowym, bo ozdobionym lustrami. Figura wykonana zosta³a oko³o 1400 roku przez nieznanego rze¼biarza i stanowi „skarb” tego ko¶cio³a.
Maryja na lewej rêce trzyma dzieci±tko Jezus, w prawej d³oni dzier¿y ber³o. Odziana jest w d³ug±, siêgaj±c± stóp sukniê, szeroki p³aszcz sp³ywaj±cy z jej ramion i owiniêta jest szalem. Dzieci±tko Jezus owiniête jest szat± ods³aniaj±c± jednak drobn± uniesion± lew± stópkê.
Figurê wyrze¼biono w drewnie lipowym. G³owê Matki i Dzieci±tka od niepamiêtnych czasów zdobi± korony wykonane ze srebra, czê¶ciowo z³ocone oraz wysadzane szlachetnymi kamieniami. Historycy sztuki zaliczaj± j± do Madonn z typu krakowskiego. ( Józef Dutkiewicz napisze: „Madonna z Hebdowa przedstawia wspóln± odmianê z Madonn± z Rac³awic Olkuskich, a obie pochodz± od wspólnego archetypu”).
W gablotach znajduj± siê wota ofiarowane Matce Bo¿ej, wiêkszo¶æ z nich wspó³czesne, poniewa¿ stare w przesz³o¶ci zosta³y zrabowane przez zaborcê i podczas I i II wojny ¶wiatowej, a w 1983 – skradzione.
Klasztor norbertañski w Hebdowie przetrwa³ do roku 1819, kiedy to dekretem urzêdników carskich (opactwo znajdowa³o siê wówczas w zaborze rosyjskim) nast±pi³a kasacja zakonu. Wtedy to wywieziono z Hebdowa niezwykle cenne zbiory biblioteki klasztornej. Dzisiaj gospodarzem s± tutaj Pijarzy.
Krystyna Lenczowska
Ten serwis u¿ywa cookies i podobnych technologii (brak zmiany ustawienia przegl±darki oznacza zgodê na to)Prezentowane na stronie internetowej informacje stanowi± tylko czê¶æ materia³ów, które w ca³o¶ci znale¼æ mo¿na w wersji drukowanej "G³osu - Tygodnika Nowohuckiego".
