Nowa wystawa w Muzeum Lotnictwa: Z wiatrem i pod wiatr. Lotnictwo cywilne
Szukacie pomys³u na wakacje w mie¶cie? Je¶li tak to we¼cie pod uwagê mo¿liwo¶æ odwiedzin Muzeum Lotnictwa Polskiego w Czy¿ynach. To w³a¶nie tam otwarta zosta³a wystawa „Z wiatrem i pod wiatr. Lotnictwo cywilne”, która zdoby³a Nagrodê Sybilla 2025 w kategorii Nowe i zmodernizowane wystawy sta³e. Jej otwarcie dla publiczno¶ci nast±pi³o w 24 sierpnia 2025 r. podczas obchodów ¦wiêta Lotnictwa Polskiego.
To najwiêksza wystawa po¶wiêcona lotnictwu cywilnemu w Polsce i jedna z najwiêkszych tego typu ekspozycji w Europie. Na powierzchni ponad 3000 m² poznacie fascynuj±c± historiê podboju przestworzy – pe³n± odwagi, pasji, prze³omowych wynalazków i ludzi, którzy udowodnili, ¿e marzenia o lataniu mog± staæ siê rzeczywisto¶ci±. Wystawa z rozmachem
Ekspozycja zosta³a rozmieszczona w nowoczesnym hangarze powsta³ym na miejscu historycznego hangaru 2. Pu³ku Lotniczego w Krakowie. Dziêki temu, oprócz walorów edukacyjnych, stanowi równie¿ symboliczne dope³nienie przestrzeni o bogatym dziedzictwie lotniczym. Wystawa zosta³a zaprojektowana z my¶l± o jak najszerszej grupie odbiorców – zarówno dla pasjonatów awiacji, jak i rodzin z dzieæmi, seniorów, grup szkolnych czy osób z niepe³nosprawno¶ciami. Przystosowane przestrzenie, strefy wypoczynku i nowoczesny system audioprzewodników u³atwi± komfortowe zwiedzanie i umo¿liwiaj± pe³ne zanurzenie siê w ¶wiat lotnictwa.
To nie tylko wystawa do ogl±dania – to tak¿e przestrzeñ do¶wiadczania. Zwiedzaj±cy mog± skorzystaæ z interaktywnych symulatorów lotu, które pozwalaj± poczuæ emocje zwi±zane ze startem, lotem i l±dowaniem, bez odrywania siê od ziemi. Polskie skrzyd³a – historia pe³na pasji
Wystawa zosta³a podzielona na siedem przenikaj±cych siê tematycznie przestrzeni. Ka¿da z nich ukazuje inny aspekt historii lotnictwa cywilnego – od konstrukcji amatorskich po samoloty pasa¿erskie, od sportów lotniczych po narodowy transport lotniczy.
W pierwszej czê¶ci wystawy – „Pocz±tki lotnictwa na ziemiach polskich” – zwiedzaj±cy poznaj± pionierów, którzy marzyli o lataniu w czasach, gdy samo uniesienie siê nad ziemiê by³o wyzwaniem. Repliki pierwszych lotni, szybowców i rze¼ba legendarnego „ch³opskiego Ikara” Jana Wnêka przypominaj± o entuzjazmie i odwadze tamtych czasów. Warto zwróciæ uwagê m.in. na replikê lotni Czes³awa Tañskiego – jednej z pierwszych konstrukcji lataj±cych zaprojektowanych przez Polaka, oraz szybowiec Akar – zwyciêzcê pierwszego polskiego konkursu szybowcowego z 1923 roku.
Kolejna przestrzeñ po¶wiêcona zosta³a okresowi miêdzywojnia i dzia³alno¶ci Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej, która popularyzowa³a lotnictwo w¶ród spo³eczeñstwa. To w³a¶nie wtedy Polacy zdobywali miêdzynarodowe trofea – Puchar Miêdzynarodowego Turnieju Samolotów Turystycznych Challenge oraz puchar miêdzynarodowych zawodów balonowych Gordona Bennetta, a maszyny RWD, szybowce Wrona i ¯aba oraz osi±gniêcia polskich in¿ynierów i konstruktorów budowa³y renomê m³odego lotnictwa. W przestrzeni tej zobaczymy równie¿ replikê RWD-8 – wiernie odwzorowany przez Muzeum Lotnictwa Polskiego model najliczniej produkowanego samolotu szkolnego w Polsce przed II wojn± ¶wiatow±. ¯aden egzemplarz nie przetrwa³ do naszych czasów. Replika posiada oryginalny silnik PZ In¿. Junior 5800cc.
Osobne miejsce zajmuje historia kobiet w polskim lotnictwie. Wystawa przypomina takie postaci jak Wanda Modlibowska czy Stefania Wojtulanis-Karpiñska – pilotki, instruktorki, rekordzistki. Dziêki ich zaanga¿owaniu i umiejêtno¶ciom kobiety na sta³e wpisa³y siê w historiê rozwoju polskich skrzyde³. W dalszej czê¶ci ekspozycji znajdziemy imponuj±c± dokumentacjê sportu lotniczego w czasach PRL oraz niezwyk³e przyk³ady pasji in¿ynieryjnej – jak chocia¿by ¶mig³owiec Gil, pierwszy w pe³ni polski wirop³at opracowany w G³ównym Instytucie Lotnictwa. Technologia, wyczyn i codzienno¶æ
Lata PRL-u to czas intensywnego rozwoju lotnictwa sportowego i przemys³u lotniczego w Polsce. Eksponaty z tego okresu prezentuj± zarówno oficjalne konstrukcje instytucjonalne – jak szybowce IS-1 Sêp bisi IS-4 Jastrz±b – oraz niezwyk³e inicjatywy amatorskie. Znajdziemy tu s³ynn± Kuku³kê – lekki samolot zbudowany w mieszkaniu w bloku w Lesznie, na której jej konstruktor Eugeniusz Pieni±¿ek uciek³ z PRL do Szwecji, czy Prz±¶niczkê, która powsta³a w mieszkaniu w £odzi. W¶ród szybowców nie zabrak³o legendarnych egzemplarzy, na których Polacy zdobywali tytu³y mistrzów ¶wiata: Zefir – Edwarda Makuli, SZD-43 Orion – Jana Wróblewskiego czy prototyp szybowca Swift S-1, który to model do dzi¶ u¿ywany jest w akrobacji szybowcowej na ca³ym ¶wiecie.
Kolejna przestrzeñ po¶wiêcona jest akrobacji lotniczej oraz odpoczynkowi. Widzowie mog± przyjrzeæ siê sukcesom polskich mistrzów w tej dziedzinie – w tym Krzysztofa i Wac³awa Wieczorków. W¶ród eksponatów znajduje siê m.in. samolot akrobacyjny Zlin Z 50LA oraz s³ynny szybowiec Zefir, na którym Edward Makula zdoby³ mistrzostwo ¶wiata. Nie zabrak³o te¿ miejsca na prezentacjê lotnictwa us³ugowego – pasa¿erskiego, sanitarnego i rolniczego. Zobaczymy tu m.in. Albatrosa B.II – pierwszy polski samolot u¿ywany do celów reklamowych, sanitarny CSS-13 i rolniczego PZL-106 Kruka, który by³ u¿ywany do oprysków m.in. w Sudanie.
W ostatniej czê¶ci wystawy znalaz³o siê miejsce dla lotnictwa rekreacyjnego, sportów lotniczych i historii Polskich Linii Lotniczych LOT. Gabloty prezentuj± szybowce klasy ¶wiatowej, paralotniowy symulator oraz unikalne eksponaty zwi±zane z LOT-em – mundury, pami±tki, modele samolotów. Na szczególn± uwagê zas³uguje odrestaurowany samolot PZL-104 Wilga – jedna z najbardziej wszechstronnych konstrukcji lotniczych PRL-u – który do dzi¶ budzi zachwyt swoj± funkcjonalno¶ci± i estetyk±.
(f)
Samolot Kuku³ka
Fot. Muzeum Lotnictwa Polskiego w Czy¿ynach
Ten serwis u¿ywa cookies i podobnych technologii (brak zmiany ustawienia przegl±darki oznacza zgodê na to)Prezentowane na stronie internetowej informacje stanowi± tylko czê¶æ materia³ów, które w ca³o¶ci znale¼æ mo¿na w wersji drukowanej "G³osu - Tygodnika Nowohuckiego".
