Nawigacja
· Strona g堯wna
· Nowohuckie Linki
· Fotohistorie
· Szukaj
· Dzielnice
· NH - Miejsce dobre do 篡cia
W G這sie
 Felietony
 Miss Nowej Huty -
XXI edycja

 Nowohucianie
 Humor
 Prawnik radzi
Ostatnie artyku造
· [2022.07.01] Prawa a...
· [2022.07.01] ZACISKA...
· [2022.07.01] Przed n...
· [2022.07.01] R鏏my s...
· [2022.07.01] Prawo d...
Ostatnio na forum
Najnowsze tematy
· Na sprzeda dzia趾a ...
· Akcja poboru krwi
· Kr鏒kie w這sy - piel...
· Sekcja rekreacyjna G...
· TBS w nowej hucie?
Najciekawsze tematy
Brak temat闚 na forum
Reklama



70 lat najstarszego przedszkola w Nowej Hucie!
Samorz康owe Przedszkole nr 88 na os. Wandy 2 to najstarsze przedszkole w Nowej Hucie. Budynek przedszkola, zaprojektowany przez Mart i Janusza Ingarden闚, oddano do u篡tku w 1951 roku. A w 2003 roku Rada Miasta nada豉 przedszkolu oficjaln nazw ,,Weso貫 茳emki”. Ka盥ego roku, ka盥ego miesi帷a i ka盥ego dnia w przedszkolu dzia這 si co ciekawego. W ,,Weso造ch 茳emkach” nie by這 czasu na nud! Przez lata zmienia造 si dzieci, zmieniali nauczyciele, czas p造n掖, a przedszkole dzia豉 i to od 70 lat!
Ten niezwykle wa積y dla ca貫j spo貫czno軼i przedszkola dzie jubileuszu 鈍i皻owano bardzo uroczy軼ie 8 czerwca 2022 roku na deskach Teatru Ludowego. Wyst瘼 rozpocz窸y dzieci 6-letnie, kt鏎e odta鎍zy造 dostojnego ,,Kujawiaka” oraz s這wami piosenki u這穎nej specjalnie na ten dzie pt. „Tu na Wandy” opowiedzia造, 瞠 wiele rzeczy w ich dotychczasowym 篡ciu, po raz pierwszy zdarzy這 si w豉郾ie w przedszkolu. Po wyst瘼ie mo積a by這 dostrzec 透y wzruszenia, a to by dopiero pocz徠ek…
Nast瘼nie dyrektor przedszkola Dorota Urbanik powita豉 zgromadzon publiczno嗆. W鈔鏚 zaproszonych rodzic闚 i rodzin dzieci nie zabrak這 r闚nie go軼i z Urz璠u Miasta Krakowa, Rady Dzielnicy XVIII, proboszcza parafii 鈍. Bart這mieja w Mogile oraz zaprzyja幡ionych przedstawicieli innych plac闚ek o鈍iatowych.
Kolejno na scenie pojawi造 si: najm這dsza grupa w przedszkolu – trzylatk闚, kt鏎a zaprezentowa豉 dawne zabawy dzieci璚e oraz grupa dzieci pi璚ioletnich – kt鏎a ta鎍em pokaza豉 zabawy wsp馧czesne. Kolorowy, pe貫n barw 鈍iat dzieci璚y przedstawi造 dzieci czteroletnie, kt鏎e w roli malarza i kolor闚 zaczarowa造 scen magicznym ta鎍em. 安iat przedszkolak闚 to nie tylko zabawa, ale te nauka i poznawanie otaczaj帷ego je 鈍iata, o czym za酥iewa aksamitnym g這sem przedstawiciel starszak闚 Franciszek B陰dek.
Du篡m prze篡ciem dla by造ch pracownik闚 przedszkola i by造ch przedszkolak闚 zgromadzonych na widowni by造 wspomnienia z 篡cia przedszkola, kt鏎e mogli zobaczy na projekcji filmu ,,Przedszkole wczoraj i dzi”. Niespodziank na zako鎍zenie filmu by造 wypowiedzi dzieci, kt鏎e w pi瘯nych s這wach powiedzia造, za co kochaj swoje przedszkole.
Weso貫 茳emki od lat zwracaj szczeg鏊n uwag na tradycj regionaln, dlatego tez w jubileuszowym przedstawieniu pojawili si krakowiacy, w kt鏎ych rol wcieli造 si dzieci sze軼ioletnie. Nieodzown cz窷ci historii przedszkola jest te otwarto嗆 na dzieci innych narodowo軼i i mniejszo軼i narodowych, dlatego te dzieci pi璚ioletnie wyst徙i造 na scenie prezentuj帷 zebranej publiczno軼i ta鎍e romskie.
Uroczysto嗆 zwie鎍zy豉 wsp鏊na piosenka w wykonaniu wszystkich ma造 aktor闚, po kt鏎ej gromkim brawom nie by這 ko鎍a. Dyrektor Dorota Urbanik w ciep造ch s這wach podzi瘯owa豉 dzieciom, nauczycielom i rodzicom za trud w這穎ny w przygotowania do uroczysto軼i oraz go軼iom za obecno嗆. Ten dzie zapadnie na d逝go w pami璚i zebranych go軼i. A ju dzi czekamy na kolejne jubileusze…
Ma貪orzata Szopa


Fot. Agnieszka Przenios這
800 lat Opactwa Cysters闚 w Mogile – „S逝chaj, synu nauk Mistrza”
W 1222 roku na mocy dokumentu fundacyjnego biskup krakowski Iwo Odrow捫 podarowa mnichom cysterskim podkrakowsk wie Mogi喚. Od tamtego momentu Opactwo mia這 ogromny wp造w na rozw鎩 okolicznych teren闚. Obchodzona w tym roku 800. rocznica istnienia Opactwa to idealna okazja do wspomnie i 鈍i皻owania. W zwi您ku z obchodami jubileuszu 27 czerwca o godz. 18:00 w Kinie Studyjnym Sfinks O鈔odka Kultury im. C.K. Norwida odb璠zie si spotkanie z autorami oraz premiera dokumentalnego filmu „S逝chaj, synu nauk Mistrza”, kt鏎y ukazuje wsp馧czesne codzienne 篡cie mnich闚 Opactwa Cysters闚 w Mogile
Krzysztof Ridan – re篡ser dokumentu zamieszka na kilka dni w mogilskim klasztorze i najpierw sam, a potem z kamer, przygl康a si codzienno軼i wsp鏊noty: modlitwom, pracy, posi趾om, sp璠zaniu czasu wolnego. W efekcie powsta niezwyk造 zapis przedstawiaj帷y 篡cie wsp馧czesnego klasztoru w du篡m mie軼ie z fragmentami Regu造 鈍. Benedykta z Nursji, spisanej wed逝g tradycji ok. 540 r. na Monte Cassino. W rozmowie z tw鏎c dokumentu zapytali鄉y o kwestie zwi您ane z prac nad filmem.
+ Jak wygl康a Pan pobyt w Opactwie? Mo瞠 wi您a si dla Pana ze szczeg鏊nymi wyrzeczeniami podyktowanym charakterem miejsca?
- W pierwszym dniu ojciec Maciej oprowadzi mnie po klasztorze, zapozna z panuj帷ymi zasadami i porz康kiem dnia. W Opactwie Cysters闚 przebywa貫m 陰cznie 7 dni, mieszka貫m w pokoju go軼innym, mia貫m dost瘼 do pomieszcze za klauzur za dnia, jak i wieczorem.
Bracia przyj瘭i mnie bardzo serdecznie, mog貫m liczy na ich pomoc, chocia dziwili si troch, 瞠 ca造 czas chodz po klasztorze, co filmuj, fotografuj, nagrywam. Po jakim czasie oswoili si z moj obecno軼i, czasem podchodzili, pytali, czy w czym pom鏂.

+ Co by這 najbardziej zaskakuj帷e w codziennym 篡ciu Cysters闚?
- Bracia z klasztorze 篡j zgodnie z ustalonym porz康kiem dnia. O 6 rano udaj si na Jutrzni, 6:30 uczestnicz we mszy 鈍. konwentualnej, 12:30 godzina czyta i modlitwa. 19:30 Nieszpory, 20:30 Kompleta. W mi璠zyczasie posi趾i o ustalonych porach i szereg innych zaj耩. Przebywaj帷 w klasztorze pracowa貫m z kamer zgodnie z klasztornym porz康kiem, towarzysz帷 braciom podczas ich zaj耩.
Czasami wstawa貫m przed 5 rano, gdy furtian otwiera wszystkie klasztorne bramy, drzwi i kraty. By這 to niezwyk貫 prze篡cie. W p馧mroku, w ciszy, gdy inni bracia jeszcze spali, furtian z wielkim pa陰kiem kluczy przemierza spokojnie klasztorne kru瞟anki. W pog這sie rozchodzi si d德i瘯 Jego krok闚 i uderzaj帷ych o siebie wielkich kluczy. Na zako鎍zenie z pomoc stalowej, du瞠j korby furtian ods豉nia cudowny wizerunek Chrystusa Ukrzy穎wanego. Opisane czynno軼i furtian powtarza wieczorem, zamykaj帷 klasztor.
To, co najbardziej zadziwia w klasztorze, to wszechobecna cisza, zw豉szcza za klauzur. Bracia bezg這郾ie przemieszczaj si po kru瞟ankach i klasztornych korytarzach. Nie s造cha rozm闚. Podczas posi趾闚 prawie w og鏊e ze sob nie rozmawiaj. Z oddali tylko co jaki czas s造cha d德i瘯i mszy, rozmowy z furty oraz trzy razy dziennie bij帷y dzwon ko軼ielny i mniejsze dzwonki wymierzaj帷e rytm dnia. Po wieczornych modlitwach, po 21, klasztor pogr捫a si w totalnej ciszy.
O poranku warto wybra si do ogrod闚 klasztornych, szum miasta jest gdzie daleko st康, pi瘯nie 酥iewaj ptaki, r闚nie kuku趾i. Po 郾iadaniu cz窷 braci pracuje w ogrodzie, w kliku szklarniach dbaj帷 o og鏎ki, pomidory i na otwartych grz康kach dogl康aj帷 innych warzyw.
+ W jaki spos鏏 to do鈍iadczenie wp造n窸o na Pana, podej軼ie do 篡cia zakonnego?
- W ostatnim dniu do鈍iadczy貫m niezwyk貫go prze篡cia. Ju za klauzur, w ko鎍u jednego z korytarzy znalaz貫m ma陰 kaplic. Tam dw鏂h braci modli這 si w 豉wach. Modlili si w my郵ach, w kompletnej ciszy, okna by造 zamkni皻e, nie dochodzi 瘸dne d德i瘯i z zewn徠rz, tylko promyki zachodz帷ego s這鎍a roz鈍ietla造 mrok pomieszczenia. Wyczuwa這 si niezwyk陰, mistyczn atmosfer gorliwej modlitwy. Bracia trwali tam, prawie bez ruchu, przez ponad dwie godziny, po czym w wielkim skupieniu wr鏂ili do swoich cel.
* * *
Producentem filmu jest O鈔odek Kultury im. C.K. Norwida. Wst瘼 wolny. Wi璚ej informacji oraz zapisy mo積a znale潭 na www.okn.edu.pl.
(f)


Kiedy wszyscy maj wolne, my pracujemy najwi璚ej
Ze Stanis豉wem Kowalczykiem, organist oraz dyrygentem Ch鏎u i Orkiestry Bazyliki OO. Cysters闚 w Mogile rozmawia Jan L. Franczyk
+ Czy to prawda, 瞠 pocz徠kowo wiele wskazywa這 na to, 瞠 zamiast organist zostanie Pan ksi璠zem?
- Powiedzia豚ym nawet, 瞠 sporo na to wskazywa這. Moja 鈔ednia szko豉 to Ni窺ze Seminarium Duchowne Ksi篹y Zmartwychwsta鎍闚 w Poznaniu, potem rok nowicjatu, kt鏎y ko鎍zy si tzw. ob堯czynami, czyli pierwszym za這瞠niem sutanny, a nast瘼nie 5 lat Wy窺zego Seminarium Duchownego Ksi篹y Zmartwychwsta鎍闚 w Krakowie. Dopiero na pi徠ym roku nie zosta貫m dopuszczony do 郵ub闚 wieczystych, gdy by貫m – jak to napisano – nieformowalny, co zreszt dzisiaj 穎na, po niemal 30 latach ma鹵e雟twa, zdecydowanie potwierdza.
+ Z tego, co wiem, na organach gra r闚nie Pana 穎na, Anna. Jak rozumiem, po陰czy豉 was oczywi軼ie mi這嗆, ale w waszym przypadku – co chyba niezwykle istotne – tak瞠 mi這嗆 do muzyki...
- 皋na jest przede wszystkim pianistk, ale kiedy zasz豉 potrzeba pomocy na samym pocz徠ku mojej pracy w Mogile, opanowa豉 r闚nie organy. Pocz徠kowo pomaga豉 mi tylko w bazylice, a kiedy odszed poprzedni organista z ko軼io豉 鈍. Bart這mieja, zosta豉 organistk w tym瞠 ko軼iele. A co do mi這軼i do muzyki…, to gdyby nie ona, pewnie nigdy by鄉y si z 穎n nie spotkali.
+ W maju tego roku min窸o 30 lat od chwili, gdy przyby Pan do Mogi造, by tutaj zosta organist. Czy m鏬豚y Pan przybli篡 nam okoliczno軼i, kt鏎e sprawi造, 瞠 pojawi si Pan w mogilskiej bazylice?
- Zaczn mo瞠 od drobnego sprostowania. Mianowicie to by kwiecie i wcale nie przyby貫m do Mogi造, 瞠by zosta tutaj organist. Jestem kolejnym przyk豉dem tego, 瞠 w naszym kraju tzw. prowizorki trzymaj si najd逝瞠j. Przyjecha貫m tu awaryjnie na trzy dni, gdy poprzedni organista zrezygnowa z pracy dzie przed kanoniczn wizytacj parafii i parafia zosta豉 bez organisty w tak wa積ym momencie. A poniewa b璠帷 w seminarium studiowali鄉y w Instytucie Ksi篹y Misjonarzy razem z cystersami, gdzie zaprzyja幡i貫m si z jednym z nich i w wakacje bywa w moim rodzinnym domu, a zatem wiedzia gdzie mieszkam, wi璚 przyjechali do mnie z o. Cyprianem, 闚czesnym proboszczem w 鈔odku nocy, prosz帷 o zagranie podczas tej wizytacji. Wizytacja trwa豉 trzy dni, ale kiedy poszed貫m si po瞠gna do proboszcza, o. Cyprian poprosi, 瞠bym zosta na 安i皻a Wielkanocne, bo jeszcze nikogo nie maj. Kiedy za poszed貫m po 鈍i皻ach, to zaproponowa, 瞠bym zosta do wakacji. Zdecydowa貫m si zosta, ale pojawi si problem z pogodzeniem pracy w Mogile ze studiami, a by貫m dopiero na pierwszym roku Akademii Muzycznej. I tu zjawi豉 si pomoc w postaci Ani, w闚czas jeszcze nie 穎ny. I tak trwa to ju 30 lat.
+ A jak wygl康a typowy dzie organisty w parafii? Nie m闚i o niedzieli, bo to chyba najbardziej dla Pana pracowity dzie w tygodniu...
- To 鈍ietne pytanie, gdy s康z, 瞠 wiele os鏏 nie zdaje sobie sprawy ze specyfiki tej pracy. Ot騜 nie ma czego takiego, jak typowy dzie organisty. To nie jest tak, jak w normalnej pracy, do kt鏎ej idzie si na okre郵on ilo嗆 godzin, wraca si do domu i ma si czas dla siebie. I tak od poniedzia趾u do pi徠ku, wolny weekend itd. My wszystko mamy odwrotnie. Kiedy wszyscy maj wolne, my pracujemy najwi璚ej. Kiedy za wszyscy id do pracy, my mamy troch lu幡iej, ale nie wolne. I to jest chyba najwi瘯szy mankament tej pracy – dyspozycyjno嗆 i nieregulowany czas pracy. To jest tak, 瞠 gdyby skumulowa nasz czas pracy, to by這by to raptem kilka godzin dziennie. Nawet w niedziel. Ale problem w tym, 瞠 te godziny s roz這穎ne cz瘰to na ca造 dzie. Do tego dochodzi dyspozycyjno嗆 w zwi您ku z pogrzebami, kt鏎e s nie do przewidzenia: kiedy, gdzie i o jakiej porze... Tak wi璚, trudno m闚i o jakim typowym dniu organisty, kiedy trzeba by do dyspozycji od rana do wieczora. Jest po prostu r騜nie.
+ Co przez te minione 30 lat najbardziej zapad這 Panu w pami耩?
- Trudno powiedzie. Kiedy przez 30 lat 篡cie osobiste przeplata si w jednym miejscu z 篡ciem zawodowym i jeszcze z pasj, jak jest prowadzenie ch鏎u, to wskazanie jednego wydarzenia, kt鏎e by jako wybitnie zapad這 w pami耩, jest niezwykle trudne. Mam tak wiele pi瘯nych chwil i sytuacji zaistnia造ch w tym miejscu, a to zwi您anych z 篡ciem osobistym, jak nasz 郵ub z Ani, pierwsze komunie dzieci…, a to z sam gr na organach, czy wreszcie z dzia豉lno軼i ch鏎u… Wszystkie wydaj si wyj徠kowe i przeplataj si we wspomnieniach przy r騜nych okazjach, ale nie jestem w stanie wybra jednego.
+ Kieruje Pan znanym w mogilskiej parafii ch鏎em i orkiestr. U鈍ietniacie nie tylko parafialne uroczysto軼i ale wyst瘼ujecie w r騜nych miejscach poza parafi. W tym roku na przyk豉d brali軼ie udzia w liturgii ku czci 鈍. Stanis豉wa na krakowskiej Ska販e. Kt鏎e z tych uroczysto軼i czy koncert闚 wspomina Pan szczeg鏊nie ciep這?
- Wszystkie, kt鏎e dobrze wysz造. Po niemal 30 latach istnienia ch鏎u i orkiestry, zagraniu pewnie ju setek wyst瘼闚, trudno wybra jaki jeden. Ale tak naprawd, chyba najcieplej wspominam koncerty wyjazdowe i w og鏊e nasze wyjazdy. Poniewa nigdy nie korzystamy z biur podr騜y, ale wszystko za豉twiamy sami, wi璚 ju same kwestie organizacyjne s okazj do wielu spotka, dyskusji, planowania, etc. Na tych wyjazdach, opr鏂z zwiedzania i tzw. integracji, oczywi軼ie zawsze te wyst瘼ujemy i staramy si, 瞠by to by造 jakie ciekawe miejsca. I wydaje mi si, 瞠 te wyst瘼y, jak w katedrze w Strasbourgu, w Wiedniu, w pi瘯nych ko軼io豉ch Pragi, czy Rzymu pozostaj w pami璚i najd逝瞠j i w zwi您ku z t ca陰 otoczk, o kt鏎ej wcze郾iej m闚i貫m, wspomina si je najcieplej.
+ Ka盥y z nas ma jakie marzenia. Czy m鏬豚y Pan zdradzi naszym czytelnikom jakie swoje marzenie? Niekoniecznie zwi您ane z muzyk. Albo mo瞠 w豉郾ie z muzyk zwi您ane?
- Mo瞠 nie b璠 tu jaki odkrywczy, ale po鈔鏚 tych rozmaitych dzia豉, jestem przede wszystkim m篹em i ojcem i marz o tym, 瞠by zawsze widzie swoj 穎n i dzieci zdrowymi i szcz窷liwymi. Reszta to bardziej lub mniej mi貫 drobiazgi.
+ Dzi瘯uj bardzo za rozmow.

Stanis豉w Kowalczyk
Urodzi si w Mszanie Dolnej 13 listopada 1966 roku, a jego rodzinny dom znajduje si w Mszanie G鏎nej, tj. na granicy Beskidu Wyspowego i Gorc闚. Uko鎍zy 5 lat studi闚 filozoficzno-teologicznych w Instytucie Ksi篹y Misjonarzy w Krakowie, Archidiecezjaln Szko喚 Organistowsk w Krakowie oraz Akademi Muzyczn w Krakowie. Od 30 lat jest organist w Bazylice OO. Cysters闚 w Mogile, a od dw鏂h lat jest te cz這nkiem Archidiecezjalnej Komisji Muzyki Ko軼ielnej w Krakowie, w podkomisji ds. kantor闚, scholi gregoria雟kich, ch鏎闚 i orkiestr. Od 27 lat prowadzi Ch鏎 i Orkiestr Bazyliki OO. Cysters闚 w Mogile – zesp馧, kt鏎ego jest za這篡cielem.


Fot. Andrzej Kalinowski
GRA MIEJSKA „PRZYGODA Z TAT”
Z okazji Dnia Ojca, Ministerstwo Rodziny i Polityki Spo貫cznej wraz ze Stowarzyszeniem Edukacyjnym Integracja zapraszaj do wzi璚ia udzia逝 w grze miejskiej „Przygoda z Tat” oraz w Pikniku Rodzinnym, kt鏎y odb璠zie si w dniu 19 czerwca 2022. Start o godzinie 12.00
Zapraszamy do siedziby Stowarzyszenia Edukacyjnego Integracja os. Urocze 14 w Krakowie – budynek szko造 „Emmanuel”. Sp璠 ten dzie z rodzin, we udzia w rodzinnej rywalizacji podczas gry miejskiej zlokalizowanej na terenie historycznej Nowej Huty, skorzystaj z mocy atrakcji podczas pikniku rodzinnego! Wsp鏊nie mo瞠my sprawi, 瞠 tegoroczny Dzie Ojca b璠zie niezapomniany!
Zapisy do gry miejskiej trwaj do 15 czerwca do godz:19:00! Ch皻nych prosimy o kontakt mailowy: sei@edukacjaemmanuel.org lub pod numerem telefonu 12-307-06-12.

Koncert Przyja幡i
Ko軼i馧 przy ul. Bulwarowej zosta uroczy軼ie po鈍i璚ony
W sobot, 4 maja br. metropolita krakowski abp Marek J璠raszewski dokona konsekracji ko軼io豉 Matki Bo瞠j Pocieszenia przy ul. Bulwarowej. W trakcie okoliczno軼iowej homilii metropolita przypomnia, 瞠 sens 鈍i徠yni to gromadzenie ludu Bo瞠go, aby oddawa chwa喚 Bogu i umacnia si na drodze do Nieba. – Dzi瘯ujemy Bogu za t wa積 chwil w dziejach waszej parafii. Dzi瘯ujemy Bogu za ten 鈍i皻y czas, kt鏎y sprawia 瞠 czujemy si tak blisko Niego. Jednocze郾ie nasze serca, s bardzo przenikni皻e rado軼i i weselem. Trwajmy w tym, bo to jest czas, kt鏎y da nam sam Pan – m闚i do licznie zebranych na uroczysto軼i abp J璠raszewski.
Prowadzona przez ksi篹y pallotyn闚 parafia Matki Bo瞠j Pocieszenia ofiarowa豉 zacheuszki dla parafii w 砰tomierzu na Ukrainie. W sobotniej liturgii brali udzia tak瞠 przedstawiciele ukrai雟kiej parafii wraz ze swoim ksi璠zem proboszczem.
(f)


Przed wej軼iem do ko軼io豉 stan窸a 豉weczka z postaci siedz帷ego na niej kardyna豉 Franciszka Macharskiego.
Kraina mlekiem i miodem p造n帷a
Wyniki analizy historii wczesno鈔edniowiecznej, 鈔edniowiecznej i nowo篡tnej gospodarki teren闚 obecnej Nowej Huty pozwalaj na to, by bezsprzecznie nazwa t ziemi krain miodem i mlekiem p造n帷.
Podstawowe jej bogactwo stanowi造, o czym Czytelnicy mieli ju okazj si dowiedzie z wielu artyku堯w, zamieszczanych przez archeolog闚 w „G這sie”, niezwykle urodzajne czarnoziemy powsta貫 na lessach. Wymieniona zaleta tych ziem by豉 i jest doceniana od przesz這 7 tysi璚y lat przez zamieszkuj帷ych tu rolnik闚.
Walor ten zosta zauwa穎ny przez gospodarzy 篡j帷ych w przesz這軼i, w licznych na tym terenie wsiach i osadach. Wybitnymi krzewicielami rozwini皻ej, jak na tamte czasy, kultury agrarnej, byli w 鈔edniowiecznej Europie mnisi – cystersi. Ich sprowadzenie na dany teren nie tylko zapewnia這 czcigodnemu fundatorowi modlitwy 鈍i皻obliwych zakonnik闚, ale r闚nie stymulowa這 rozw鎩 ekonomiczny darowanych im teren闚. Osiedlenie si cysters闚 w豉郾ie w Mogile wskazuje, 瞠 zakonnicy ci r闚nie docenili zalety tutejszych ziem. Szczeg鏊nie, 瞠 jak wskazuj 鈔edniowieczne dokumenty, mnisi pocz徠kowo zamieszkali w po這穎nych nieopodal S這mnik Kacicach. Jednak ju po kilku latach, w 1225 lub 1226 roku, biskup krakowski Iwo Odrow捫 wyrazi zgod na przeniesienie siedziby konwentu z Kacic do Mogi造. Zapewne liczne by造 motywacje takiej decyzji - nie bez powodu by豉 blisko嗆 krakowskiego grodu, a by mo瞠 r闚nie konieczno嗆 wykorzenienia resztek poga雟kiego kultu zwi您anego ze wznosz帷ym si tu ziemnym monumentem, dzi nosz帷ym miano Kopca Wandy. Niemniej jednak, wyj徠kowa 篡zno嗆 tutejszych ziem by豉 zapewne jedn z wa積ych przyczyn translokacji zgromadzenia.
Osiedleni w Mogile zakonnicy znali nie tylko naj鈍ie窺ze nowinki dotycz帷e rolnictwa. Byli og鏊nie doskona造mi gospodarzami wi璚 na terenie ich podkrakowskich w這軼i szybko pojawi造 si mi璠zy innymi, ku幡ie, a nawet stawy rybne. Dzi rzadko zdajemy sobie spraw, 瞠 nazwa Suche Stawy okre郵aj帷a okolice dzisiejszego Stadionu Hutnika, nie jest pozbawiona znaczenia i historii - wi捫e si z dzia豉lno軼i mogilskiego zgromadzenia, kt鏎ego cz這nkowie za這篡li tu przed wiekami, niegdy bardzo rentowne, stawy rybne.
Klasztor w Mogile nie by jednak wy陰cznie miejscem kultu i wydajnego gospodarowania powierzonymi terenami. Jak ju wielokrotne wspomniano na 豉mach „G這su” - przez te tereny przebiega szlak 陰cz帷y okolice Krakowa z terenami po這穎nymi dalej na wsch鏚. We wczesnym 鈔edniowieczu pod捫ali t璠y kupcy udaj帷y si nie tylko na wschodnie tereny Polski, ale r闚nie na Ru, czy nawet do Bizancjum. W 鈔edniowieczu i czasach nowo篡tnych przemieszcza造 si t璠y poczty mo積ych, a nawet w豉dc闚 udaj帷ych si czy to bli瞠j do zamk闚 w Nowym Korczynie, lub Sandomierzu, czy dalej, a na ziemie Rusi Halickiej. W zwi您ku z tym klasztor w Mogile by r闚nie miejscem, gdzie mogli zatrzyma si niekt鏎zy spo鈔鏚 pod捫aj帷ych tym szlakiem podr騜nych.
Walory tych ziem doceniane by造 tak瞠 w czasach nam bli窺zych. Na terenie Mogi造, w latach 1469 – 1529 funkcjonowa豉 huta miedzi i srebra za這穎na przez Jana Turzona oraz Jana Tesznara. Podkrakowskie tereny, jako miejsce do ulokowania przedsi瑿iorstwa, by造 w闚czas tak atrakcyjne, 瞠 zwr鏂i造 uwag nie tylko Jana Tesznara, kt鏎y by 簑pnikiem olkuskim, ale r闚nie wybitnego kupca, przedsi瑿iorcy i w豉軼iwie hutnika, Jana Turzo, pochodz帷ego z w璕ierskiego rodu szlacheckiego Thurzo von Bethlenfalva.
Cenn zalet nowohuckich teren闚 by豉 te (i pozostaje nadal) blisko嗆 Krakowa. Z tego powodu niezwykle cenna by豉 szansa posiadania tu rodowej siedziby. Mo磧iwo嗆 tak mieli, mi璠zy innymi, wywodz帷y si z Gryfit闚 Braniccy, kt鏎zy przez wieki, rezyduj帷 w Branicach, 軼i郵e wsp馧pracowali z kr鏊ewskim dworem na Wawelu. Sytuacja nieco zmieni豉 si po przeniesieniu stalicy pa雟twa do Warszawy. Zreszt Braniccy, cho w闚czas rezydowali ju raczej w maj徠kach po這穎nych w okolicy Tykocina, czy Bia貫gostoku, ale i tak w tytulaturze najpierw wymieniali swe dobra podkrakowskie.
Tereny Nowej Huty by造 obszarami, gdzie przez wieki dobrze 篡這 si i gospodarowa這 nie tylko przedstawicielom szlachty, duchowie雟twa i mo積ow豉dztwa. 砰zne ziemie zapewnia造 stosunkowy dobrobyt tak瞠 szeregowym mieszka鎍om za這穎nych tu wsi. Po鈍iadczaj to z jednej strony, znaleziska archeologiczne sprzed kilkuset lat, z drugiej – dane etnograficzne sprzed lat kilkudziesi璚iu.
Ewa Kubica-Kabaci雟ka


Zabudowania folwarczne w Pleszowie - 鈍iadectwo dostatniej gospodarczej przesz這軼i ziem nowohuckich.
Fot. Autorka
20 EDYCJA. MIESI。 FOTOGRAFII
26 maja rozpocz窸a si jubileuszowa 20. edycja Miesi帷a Fotografii. B璠zie to ods這na poszukuj帷a, zaanga穎wana, badaj帷a i krytycznie komentuj帷a aktualne zjawiska polityczne i spo貫czne, chcemy, by sta豉 si tak瞠 wyrazem solidarno軼i z Ukrain – zapowiadaj organizatorzy. Tradycyjnie festiwal b璠zie promowa debiutant闚, dawa przestrze do studenckiej wymiany do鈍iadcze i eksperyment闚 oraz sk豉nia do tw鏎czej zabawy obrazami w ramach licznych warsztat闚 i spotka.
Flagow produkcj tegorocznej edycji jest wystawa I Was Lookin’ Back to See if You Were Lookin’ Back at Me to See Me Lookin’ Back at You b璠帷a rozwini璚iem tworzonego od wielu lat mi璠zynarodowego projektu artystyczno-badawczego Why Pictures? Kuratorki, Magdalena Kownacka i Anna Olszewska, zaprosi造 do wsp馧pracy osoby zajmuj帷e si sztuk i dzia豉lno軼i naukow, by wsp鏊nie przyjrze si wzajemnym relacjom cz這wieka, obrazu i technologii. Gadaj帷e ro郵iny, okulografy, heatmapy, encefalograf cudotw鏎cy, generator nieistniej帷ych twarzy, a tak瞠 klasyczne zdj璚ia Nowej Huty i fotograficzne notatki W豉dys豉wa Hasiora. A wszystko to pod dachem Muzeum Nowej Huty w dawnym kinie 安iatowid.
- Mo積a sobie wyobrazi, 瞠 technologia jest „id” wsp馧czesno軼i. Nie przynale篡 do porz康ku rozumu, ale jest tym, co podstawowe, ukryte, wrodzone i impulsywne. Wzajemno嗆 relacji technologicznego „id” i obrazu stan si w徠kami przewodnimi wystawy. Poprzez nie przyjrzymy si infrastrukturze wizualno軼i: jej historii, odmianom, typom i efektom jej dzia豉nia. Do鈍iadczymy niestabilno軼i systemu, snu o nowoczesno軼i oraz skomplikowanych kierunk闚 relacji cz這wieka z obrazem i obraz闚 ze sob nawzajem - m闚i kuratorki wystawy.
* * *
Uczestnicy i uczestniczki wystawy: Marek Chlanda, John Conway (demo: Fabian Hemmer), Johann Wolfgang von Goethe, W豉dys豉w Hasior, Henryk Hermanowicz, Karolina Jarz瑿ak, Irena Kalicka i Jan P豉tek, Katarzyna Kozyra, Ville Lenkkeri, J霩ef Lewicki, Marx Machines Inc., Andrea Natella, post_noviki, Mariusz So速ysik, Dominik Stanis豉wski, Phil Wang / Lucidrains.
Kuratorki: Magdalena Kownacka, Anna Olszewska
* * *
Miejsce: Muzeum Nowej Huty (Oddzia Muzeum Krakowa), os. Centrum E1. Weekend otwarcia: 28-29.05 (sobota-niedziela), godz. 10:00-19:00. W dniu 28.05 wst瘼 do Muzeum Nowej Huty jest bezp豉tny. Wystawa czynna: 28.05-26.06, 鈔oda-niedziela, godz. 10:00-17:00. 16.06 - 安i皻o Bo瞠go Cia豉 - wystawa nieczynna. Bilety: normalny 14 z, ulgowy 10 z, 鈔ody wst瘼 wolny.
(f)


Z archeologi po s御iedzku
Nowa Huta zosta豉 wybudowana na potrzeby komunistycznej propagandy jako wzorcowe socrealistyczne miasto. Jej budow rozpocz皻o w 1949 roku, a przeznaczona by豉 dla pracownik闚 powstaj帷ego kombinatu metalurgicznego - 闚czesnej Huty im. Lenina. Te zak豉dy przemys這we, najwi瘯sze w okolicach Krakowa, powsta造 w 1954 roku.
Jednak teren Nowej Huty nie wszystkim kojarzy si z XX wiekiem. Dla archeolog闚 to przede wszystkim obszar obfituj帷y w stanowiska archeologiczne. 砰zne gleby zachodnioma這polskich wy篡n lessowych i 豉twy dost瘼 do rzek spowodowa造, 瞠 od kilku tysi璚y lat by這 to miejsce intensywnie zasiedlane i wykorzystywane gospodarczo przez cz這wieka. Znamy st康 oko這 140 stanowisk archeologicznych. Jest to r闚nie jeden z lepiej przebadanych wykopaliskowo obszar闚 w Polsce, a to dzi瘯i badaniom prowadzonym w latach 50. i 60. pod budow huty i ca貫j towarzysz帷ej jej infrastruktury.
Lata pi耩dziesi徠e, sze嗆dziesi徠e i siedemdziesi徠e XX wieku to okres najwi瘯szego nasilenia prac wykopaliskowych w Krakowie Nowej Hucie. By造 to najwi瘯sze w闚czas wykopaliska w Polsce i jedne z najwi瘯szych w Europie. Wyniki tych bada zmieni造 postrzeganie roli, jaki ten obszar odegra w pradziejach. W Cle, w 1950 roku, odkryto piece garncarskie z okresu wp造w闚 rzymskich oraz 郵ady osadnictwa z innych epok. W Wyci捫u znaleziono kolejny piec, ale tym razem z okresu late雟kiego. Badania w Wyci捫u sta造 si s豉wne tak瞠 dzi瘯i odkryciu skarbu narz璠zi 瞠laznych, pochodz帷ych ze schy趾u I tysi帷lecia p.n.e. W Mogile, w miejscu gdzie p騧niej stan掖 Szpital im. Stefana 疾romskiego, przebadano osady z okresu late雟kiego, wp造w闚 rzymskich i wczesnego 鈔edniowiecza, dokonano niezwyk貫go odkrycia. By造 to foremki mennicze ze 郵adami elektronu, 鈍iadcz帷e o istnieniu tu celtyckiej mennicy. Jednym z bardziej spektakularnych odkry w Pleszowie by這 znalezienie naczynia wype軟ionego srebrnymi przedmiotami - ozdobami, monetami i lanymi kawa趾ami srebra, ukrytego w ziemi w XI wieku. Z kolei w Zes豉wicach odkryto jedn z najstarszych nekropoli wczesnochrze軼ija雟kich.
W latach siedemdziesi徠ych zako鎍zono najwi瘯sze inwestycje zwi您ane z budow kombinatu i cz窷ci mieszkaniowej. Badania terenowe prowadzone by造 nadal, lecz na mniejsz skal. W latach 1994 i 1995 podczas bada wykopaliskowych w Wyci捫u odkryto relikty chaty z VII w n.e. z drewnianymi dranicami, dzi瘯i kt鏎ym mo積a by這 zbada dok豉dn dat 軼i璚ia drzew u篡tych do budowy.
W ostatnich kilku latach teren Nowej Huty na nowo sta si wielkim placem bada archeologicznych, a to za spraw wschodniej obwodnicy Krakowa, b璠帷ej cz窷ci budowy drogi ekspresowej S7. Stanowisko w Zes豉wicach nr 63 okaza這 si wyj徠kowo bogate w znaleziska r騜nych epok. Przebadano, znane wcze郾iej z bada na niewielka skal, unikatowe cmentarzysko, gdzie ju w XI lub XII wieku chowano zmar造ch w obrz康ku chrze軼ija雟kim. Odkryto tak瞠 bogate osadnictwo z epoki neolitu (kultury ceramiki wst璕owej rytej, lendzielskiej, puchar闚 lejkowatych, bade雟kiej) i z epoki br您u (g堯wnie kultury mierzanowickiej i 逝篡ckiej). Po這穎ne w niedalekiej odleg這軼i stanowisko 39 w Krzes豉wicach r闚nie obfitowa這 w interesuj帷e znaleziska. Archeolodzy przebadali tu pozosta這軼i po jamach osadniczych, datowanych g堯wnie na epok neolitu (kultur lendzielsk i malick) i epok br您u (g堯wnie kultur mierzanowick i trzcinieck). Szczeg鏊nie interesuj帷e okaza造 si bardzo g喚bokie jamy zasobowe o kolistym kszta販ie, rozszerzaj帷e si stopniowo w kierunku dna, gdzie znajdowa造 si poch闚ki ludzkie. Przewa積ie zmar造 po這穎ny by na boku z podkurczonymi nogami. Na podstawie odkrytych w tych jamach zabytk闚, takich jak ceramika i toporki kamienne, obiekty te s 陰czone z epok br您u. Na obszarze stanowiska zarejestrowano tak瞠 nawarstwienia zwi您ane z budow istniej帷ego tutaj do dzi schronu amunicyjnego oraz lini okop闚 powsta陰 w czasie II Wojny 安iatowej.
Stanowiska w Zes豉wicach i Krzes豉wicach to tylko przyk豉dowe dwa, znane bli瞠j autorce artyku逝, miejsca bada archeologicznych na trasie wschodniej obwodnicy Krakowa. Zaznaczy nale篡, 瞠 budowa ta przynios豉 liczne archeologiczne odkrycia i wnios豉 wiele nowych informacji w i tak bogat prahistori Nowej Huty.
Ma貪orzata Byrska-Fudali


Badania wykopaliskowe w 2021 i w 2022 roku w Zes豉wicach, stan. 63 i w Krzes豉wicach, stan. 39.
Fot. Tomasz Fudali
Powr鏒 do lat 50-tych, czyli… – NOWA HUTA RETRO FEST
Stare, po鄴趾貫 ju zdj璚ia, opowie軼i naszych bab i dziadk闚 powtarzane na rodzinnych spotkaniach przenosz nas do przesz這軼i, na kt鏎 patrzymy z ciekawo軼i i nostalgi. A co, gdyby spr鏏owa si „cofn望 w czasie” i odtworzy cho u豉mek historii? O鈔odek Kultury im. C.K. Norwida zaprasza na kulturalno-edukacyjny festiwal Nowa Huta Retro Fest: lata 50-te XX wieku, kt鏎y odb璠zie si 21-22 maja 2022 r. To premierowa edycja wydarzenia, dlatego motywem przewodnim b璠zie pierwsza dekada istnienia Nowej Huty. Projekt to jednocze郾ie: sentymentalna podr騜 dla starszych krakowian, okazja do nauki historii poprzez zabaw oraz pokazania dzieciom dawnych zwyczaj闚, gier i tradycji.
Festiwal rozpocznie si piknikiem w sobot 22 maja o godzinie 13:00 w Parku Ratuszowym, po這穎nym niemal w samym sercu Nowej Huty – przy Alei R騜 i Alei Przyja幡i. Nazwa parku r闚nie ma znaczenie historyczne. Zgodnie z pocz徠kowymi planami nowopowstaj帷ego miasta w tym miejscu mia stan望 ratusz, jednak po przy陰czeniu dzielnicy do Krakowa z pomys逝 zrezygnowano. To idealne miejsce na festiwalowe wydarzenie „Roz(g)rywki na trawie” – mi璠zypokoleniowe spotkanie, kt鏎e b璠zie okazj do rodzinnej lub s御iedzkiej integracji, zabawy, oraz… rywalizacji! Na ochotnik闚 czeka b璠 tradycyjne gry takie jak: badminton, ringo czy kapsle, a na godzin 14:00 zaplanowano koncert orkiestry Nowa Huta Mish Mash Band.
Na festiwalu b璠zie mo積a ze wsp馧czesnej perspektywy spojrze na codzienne 篡cie sprzed siedmiu dekad. Polska moda w latach 50-tych zdecydowanie r騜ni豉 si od zachodnich trend闚, kt鏎e mo瞠my zobaczy w kultowych, hollywoodzkich obrazach tamtego okresu. Mimo wielu trudno軼i, Polki r闚nie dba造 o ubi鏎 i styl – do dzi znana jest kultowa rubryka „Przekroju” prowadzona przez Barbar Hoff, kt鏎ej krawieckie pomys造 przyj窸y si na polskich ulicach. Wi璚ej o trendach z po這wy XX w. opowiedz Katarzyna Podstawek i Katarzyna Rutkowska (Breslauerin), kt鏎e poprowadz tematyczny webinar pt. „Retro na-str鎩” – 21 maja o godz. 19:00. Pozostaj帷 w tematyce modowej w drugi dzie festiwalu organizatorzy zapraszaj do „Manufaktury sp鏚nic” (22 maja, godz. 11:00). Na warsztacie krawieckim, kt鏎y poprowadzi Natasza Winiarska z Ekomiejsce, w ruch p鎩d no篡ce i nici, a ka盥a z uczestniczek, niezale積ie od swojego wcze郾iejszego do鈍iadczenia, wyjdzie z zaj耩 z idealnie skrojon sp鏚nic z ko豉, bardzo popularn w latach 50-tych.
Mimo, 瞠 Nowa Huta ma jedynie 73 lata jej historia jest naprawd bogata. Dla tych kt鏎zy chc pozna pocz徠ki dzielnicy, ale nie maj ochoty zag喚bia si w zawi貫 historyczne podr璚zniki mamy rozwi您anie idealne. Gra miejska „Bohaterowie Nowej Huty” zgodnie z motywem przewodnim wydarzenia zosta豉 osadzona w latach 50-tych XX w. Podczas rozwi您ywania kolejnych zagadek na trasie rozgrywki uczestnicy spotkaj wyj徠kowych go軼i – historyczne postacie zwi您ane z Now Hut. Na mecie na wszystkich uczestnik闚 gry b璠 czeka nagrody.
Wszystkie wydarzenia w ramach Festiwalu s bezp豉tne. Informacje na temat zapis闚 oraz szczeg馧owy program wydarzenia mo積a znale潭 na www.okn.edu.pl. Wydarzenie dofinansowano ze 鈔odk闚 Rady Dzielnicy XVIII Nowa Huta.
(f)

 
Ten serwis u篡wa cookies i podobnych technologii (brak zmiany ustawienia przegl康arki oznacza zgod na to)
Prezentowane na stronie internetowej informacje stanowi tylko cz窷 materia堯w, kt鏎e w ca這軼i znale潭 mo積a w wersji drukowanej "G這su - Tygodnika Nowohuckiego".
Logowanie
Nazwa u篡tkownika

Has這



Nie masz jeszcze konta?
Zarejestruj si

Nie mo瞠sz si zalogowa?
Popro o nowe has這
Reklama


Wygenerowano w sekund: 0.06 21,371,818 unikalnych wizyt