Strona g堯wna Biuro og這sze Kontakty Forum dyskusyjne Konkursy Felietony Dzielnice NH - Miejsce dobre do 篡cia24.09.2018 06:15
Nawigacja
Strona g堯wna
Nowohuckie Linki
Fotohistorie
Szukaj
Dzielnice
NH - Miejsce dobre do 篡cia
W G這sie
 Felietony
 Miss Nowej Huty -
XXI edycja

 Nowohucianie
 Humor
 Prawnik radzi
U篡tkownik闚 Online
Go軼i Online: 4
Brak U篡tkownik闚 Online

Zarejestrowanch Uzytkownik闚: 947
Nieaktywowany U篡tkownik: 909
Najnowszy U篡tkownik: ELIT Polska
Ostatnie Artyku造
[2018.09.21] Na ryby...
[2018.09.21] Rusza k...
[2018.09.21] Nie p豉...
[2018.09.21] Dobra z...
Na niedziel 23 wrze...
W徠ki na Forum
Najnowsze Tematy
Na sprzeda dzia趾a ...
CSGO4SKIN guide:Begu...
CSGO4SKIN provide a ...
Akcja poboru krwi
Stronger and larger ...
Najciekawsze Tematy
Akcja poboru krwi [20]
Trasa S7 [17]
Dart - zapraszamy [9]
w nowej hucie nie... [8]
Dzia趾i przy Bul... [7]
Mogilska biblioteka cysters闚
Biblioteka
Jednym z pozyskuj帷ych ksi璕i dla mogilskiego klasztoru by d逝goletni opat Mogi造 - Jan Taczel z Raciborza. Bra on aktywny udzia w 篡ciu zakonu i uczestniczy w kapitu豉ch generalnych w Citeaux , sk康 przywozi cenne kodeksy. Potrafi r闚nie znale潭 sponsor闚 dla zakupu ksi捫ek do klasztornej biblioteki w鈔鏚 mieszczan krakowskich .
Wi瘯szo嗆 zachowanych do dzi inkunabu堯w, pierwszych druk闚, prawdopodobnie zosta豉 sprowadzona do opactwa za jego w豉郾ie kadencji. Jest mi璠zy nimi Biblia latina, dzie豉 鈍. Alberta Wielkiego, pisma 鈍. Augustyna, 鈍. Bonawentury, 鈍. Bernarda z Clairvaux, 鈍. Hieronima i Jakuba z Parady瘸. Za czas闚 Taczela (w Mogile od 1493 do 1530) powsta豉 papiernia. Kolejny opat mogilski - Erazm Cio貫k, przyjaciel Erazma z Rotterdamu, znany by nie tylko ze swoich zami這wa do zbierania ksi庵, ale i z aktywnej dzia豉lno軼i w celu podniesienia poziomu naukowego klasztoru. Cio貫k wzbogaci ksi璕ozbi鏎 cysterskiej biblioteki nie tylko w dzie豉 teologiczne czy religijne, ale te o ksi璕i z rozmaitych dyscyplin naukowych.
Dzisiejsza sala biblioteczna, po這穎na nad zakrysti bazyliki, pochodzi z XVI wieku. Umiejscowiona zosta豉 na pierwszym pi皻rze – nad zakrysti. Wiadomo 瞠 w 1538 roku opat Erazm Cio貫k by w trakcie jej urz康zania, ale mo磧iwe, 瞠 by豉 przebudowana w wiekach nast瘼nych.
Cio貫k, doceniaj帷 talent jednego ze swoich mnich闚 - Stanis豉wa Samostrzelnika, zleci mu wykonanie dekoracji malarskiej wn皻rza biblioteki. Zdobienia – polichromie Samostrzelnika, delikatnie wij帷e si motywy ro郵inne do dzi zdobi sklepienia bibliotecznej sali. A opata Cio趾a upami皻nia napis: Ad honorem ed gloriam Omnipotentis Dei Fratribus suis ad utilitatem fr. Erasmus abbas fecit co znaczy „Ku czci i chwale Wszechmocnego Boga, a na u篡tek braciom swoim sporz康zi brat Erazm opat”.
安iadectwem nieprzeci皻nego talentu Samostrzelnika by造 r闚nie iluminacje w ksi璕ach - modlitewnikach Zygmunta I Starego i jego 穎ny – Bony Sforza oraz mszale i ewangeliarzu biskupa Piotra Tomickiego. Brat Stanis豉w ilustrowa te 篡woty arcybiskup闚 gnie幡ie雟kich i ksi璕 rodu Szyd這wieckich. Dzi jego wspania貫 dzie豉 mo積a ogl康a nie tylko w Mogile lecz i w muzeach Londynu, Monachium, Mediolanu i Sankt Petersburga.
Prawdziwym bibliofilem w鈔鏚 mogilskich opat闚 by Marcin Bia這brzeski, w 1959 roku wybrany opatem w Mogile. To jemu zawdzi璚zamy rozkwit cysterskiej biblioteki i rozw鎩 papierni, kt鏎a za jego rz康闚 by豉 ju du篡m zak豉dem zatrudniaj帷ym opr鏂z papiernika, czterech czeladnik闚 i produkowa豉 wysokiej jako軼i papier.
Wiek p騧niej ojcowie cystersi z Mogi造 byli w豉軼icielami jednej z najwi瘯szych w Europie papierni, z kt鏎ej eksportowali doskona造 papier, g堯wnie do pa雟twa Moskiewskiego, na W璕ry, do Siedmiogrodu, Mo責awii i na Wo這szczyzn. Tak瞠 niekt鏎e r瘯opisy, przechowywane do dzi w archiwum klasztornym, sporz康zone zosta造 na papierze z w豉snego warsztatu. Znakiem rozpoznawczym s filigrany tej papierni, przedstawiaj帷e infu喚 i pastora - insygnia w豉dzy opackiej.
Bibliotekarze
Biblioteka Monasterium mia豉 opiekun闚, mecenas闚, ale i bibliotekarzy. Ich nazwiska mo積a odszuka przegl康aj帷 nekrologi zakonnik闚 mogilskich, gdzie, mi璠zy wielu wymienionymi funkcjami pe軟ionymi w klasztorze, czasami wyst瘼uje sformu這wanie bibliothecarius b康 Praefectus Bibliothecae. Jednak瞠 odnotowano tylko dzie i miesi帷 ich 鄉ierci. „Nekrolog mogilski” pochodzi z XVII wieku, a tytu „Prefekt Biblioteki” wymieniono m.in. przy nazwiskach Benedykta Welca, Tomasza Rayskiego, Roberta Widowskiego czy Rohna.
Zbi鏎 biblioteki cysterskiej w Mogile kilkakrotnie by dewastowany i zubo瘸ny o najcenniejsze dzie豉. Do naszych czas闚 dochowa造 si cztery inwentarze biblioteczne. Najstarszy, z 1668 roku, obejmuje 836 dzie religijnych w 1178 woluminach, podzielonych na 18 dzia堯w.
Urz璠owy inwentarz, sporz康zony przez komisj inwentaryzacyjn w 1874 roku wylicza 2673 dzie w 3688 tomach. Ju po sporz康zeniu tego inwentarza znikn窸o z biblioteki w nieznany spos鏏 kilkadziesi徠 najcenniejszych dzie, tak r瘯opis闚 jak i druk闚.
W 1906 roku archiwist i bibliotekarzem zosta mianowany o. Gerard Kowalski. Z pomoc architekta F. M帷zy雟kiego odrestaurowa w 1911 roku zabytkowe wn皻rze biblioteki, wyposa篡 w nowe rega造, skatalogowa i uporz康kowa ksi璕ozbi鏎. Wsp鏊nie z Kazimierzem Kaczmarczykiem ojciec Gerard Kowalski opracowa i wyda w 1919 roku w Krakowie „Katalog archiwum opactwa cysters闚 w Mogile”. Katalog zawiera opisy 309 dyplom闚 pergaminowych, 609 r瘯opis闚 archiwalnych, 258 r瘯opis闚 bibliotecznych, 165 r瘯opis闚 muzycznych oraz 45 map i plan闚.
…i ksi璕i
Dzi do najcenniejszych pozycji, kt鏎e w przysz這軼i b璠 eksponowane w muzeum powstaj帷ym w pa豉cu opata mogilskiego b璠 m.in. starodruki. Tak cenne, jak wydrukowany w Antwerpii w 1570 roku „Theatrum Orbis Terrarum” autorstwa Abrahama Orteliusa, pierwszy nowo篡tny atlas 鈍iata. To niezwyk貫 dzie這 zawiera mapy 闚czesnego 鈍iata - czterech znanych wtedy kontynent闚 (Ameryka, Azja, Afryka i Europa), oraz koniec mapy poszczeg鏊nych kraj闚. Jest tam r闚nie dok豉dna mapa XVI-wiecznej Rzeczpospolitej.
„Zielnik Herbarzem z J瞛yka ζci雟kiego zowi”, autorstwa Szymona Syreniusza, wydany w Krakowie, w 1613 s逝篡 mnichom, co potwierdzaj 郵ady u篡tkowania, jako poradnik w pracach polowych i ogrodowych. Zawiera 765 opis闚 ro郵in oraz sposob闚 ich u篡tkowania, ale tak瞠 recepty lek闚, przepisy potraw, sposoby zwalczania szkodnik闚, leczenia byd豉 domowego i opisy dawnych zwyczaj闚 i obrz璠闚 zwi您anych z upraw ro郵in. To jeden z pierwszych opis闚 ro郵in Europy 字odkowej, ilustrowany rysunkami.
Z kolei „Aerarium chronologicum a conditio Mundo”, to r瘯opis 豉ci雟ki spisany przez Emmanuela Mayera, cystersa z austriackiego klasztoru w Lilienfeld, powsta造 na zam闚ienie opactwa w Mogile. To dwutomowe dzie這 opisuje dzieje 鈍iata od stworzenia do roku 1763. Zawiera tablice chronologiczne i paschalne wraz z kr鏒kimi notkami o najwa積iejszych wydarzeniach w danym roku. Ca這嗆 jest kompendium wiedzy historycznej braci zakonnych w XVIII w.
***
W bibliotece cysters闚 panuje, jak kiedy, nastr鎩 ciszy i skupienia. Wewn徠rz sali, na dwubarwnej czarno-bia貫j posadzce, stoj wzd逝 wysokich 軼ian, stare szafy biblioteczne. W szafach umieszczono na g鏎nych p馧kach miniaturowe modlitewniki i malutkie dzie豉 b璠帷e wspania造mi przyk豉dami sztuki typograficznej. Im ni窺za p馧ka, tym formaty ksi捫ek s wi瘯sze. Na samym dole przechowywane s wy陰cznie olbrzymie folia造 oprawne w grube, obci庵ni皻e sk鏎 deski.
Krystyna Lenczowska
Komentarze
Brak komentarzy.
Dodaj komentarz
Zaloguj si, 瞠by m鏂 dodawa komentarze.
Oceny
Dodawanie ocen dost瘼ne tylko dla zalogowanych U篡tkownik闚.

Prosz si zalogowa lub zarejestrowa, 瞠by m鏂 dodawa oceny.

Brak ocen.
 
Ten serwis u篡wa cookies i podobnych technologii (brak zmiany ustawienia przegl康arki oznacza zgod na to)




Prezentowane na stronie internetowej informacje stanowi tylko cz窷 materia堯w, kt鏎e w ca這軼i znale潭 mo積a w wersji drukowanej "G這su - Tygodnika Nowohuckiego".
Logowanie
Nazwa U篡tkownika

Has這



Nie jeste jeszcze naszym U篡tkownikiem?
Kilknij TUTAJ 瞠by si zarejestrowa.

Zapomniane has這?
Wy郵emy nowe, kliknij TUTAJ.
Reklama




Copyright by G這s - Tygodnik Nowohucki © 2005-2014