Strona g堯wna Biuro og這sze Kontakty Forum dyskusyjne Konkursy Felietony Dzielnice21.01.2018 07:48
Nawigacja
Strona g堯wna
Nowohuckie Linki
Fotohistorie
Szukaj
Dzielnice
Zegar
W G這sie
 Felietony
 Miss Nowej Huty -
XX edycja

 Nowohucianie
 Humor
 Prawnik radzi
U篡tkownik闚 Online
Go軼i Online: 5
Brak U篡tkownik闚 Online

Zarejestrowanch Uzytkownik闚: 941
Nieaktywowany U篡tkownik: 324
Najnowszy U篡tkownik: MarekkShies
Ostatnie Artyku造
[2018.01.19] Ryby wr...
[2018.01.19] Silna g...
[2018.01.19] Pomy郵n...
Na 21 stycznia 2017 r.
[2018.01.19] Humor
W徠ki na Forum
Najnowsze Tematy
Na sprzeda dzia趾a ...
CSGO4SKIN guide:Begu...
CSGO4SKIN provide a ...
Akcja poboru krwi
Stronger and larger ...
Najciekawsze Tematy
Akcja poboru krwi [20]
Trasa S7 [17]
Dart - zapraszamy [9]
w nowej hucie nie... [8]
Dzia趾i przy Bul... [7]
Solidarna Nowa Huta
Solidarna Nowa Huta
Spo貫czno嗆 Nowej Huty mo瞠 by dumna, i korzenie jesieni narod闚 1989 roku, kt鏎a przynios豉 upadek ja速a雟kiego podzia逝 Europy, wyrastaj tak瞠 z ich odwagi i determinacji jak wykazali w latach 80.
Nowohuckie lato 1980 roku nie by這 ch這dne. 荑czesna Huta im. Lenina – najwi瘯szy zak豉d przemys這wy w PRL zatrudniaj帷y prawie 40 tys. os鏏 – budzi si bardzo powoli. Tymczasem ju od 1 lipca 1980 roku, w reakcji na wprowadzenie podwy磬i cen niekt鏎ych artyku堯w spo篡wczych, przez Polsk przetacza豉 si fala strajk闚. W po這wie lipca obj窸a Lubelszczyzn, aby miesi帷 p騧niej dotrze na Wybrze瞠.
14 sierpnia 1980 roku kilku sympatyk闚 Wolnych Zwi您k闚 Zawodowych, na czele z Jerzym Borowczakiem, zorganizowa這 strajk kilkunastotysi璚znej za這gi Stoczni im. Lenina w Gda雟ku. Prac przerwa造 tak瞠 inne zak豉dy Tr鎩miasta. Ich przedstawiciele w nocy z 16 na 17 sierpnia wy這nili Mi璠zyzak豉dowy Komitet Strajkowy, kt鏎ego cz這nkowie sformu這wali 21 postulat闚, domagaj帷 si w pierwszym z nich „Akceptacji niezale積ych od partii i pracodawc闚 wolnych zwi您k闚 zawodowych wynikaj帷ej z ratyfikowanej przez PRL Konwencji nr 87 Mi璠zynarodowej Organizacji Pracy, dotycz帷ej wolno軼i zwi您kowych”. Wkr鏒ce MKS powsta tak瞠 w Szczecinie. Dziesi耩 dni p騧niej gda雟ki MKS zrzesza ju ponad 500 zak豉d闚, a strajki popieraj帷e 21 postulat闚 obejmowa造 kolejne o鈔odki Dolny 奸御k, 鏚, Pozna, Bydgoszcz oraz G鏎ny 奸御k.
W Krakowie oczy wielu skierowane by造 na Hut im. Lenina. Na poparcie najwi瘯szego w Polsce zak豉du niecierpliwie czekali r闚nie stoczniowcy, czego jednym z przejaw闚 by造 wracaj帷e do huty wagony z napisami: „Krakowiacy ch... nie rodacy”. W HiL pracowa這 39 tys. ludzi, co czwarty z nich nale瘸 do PZPR, cz窷 do ORMO, zak豉d by pod siln kontrol SB i jej agentury. Silna by豉 r闚nie presja dyrekcji i kierownictwa, aby w takim zak豉dzie nie dopu軼i do protestu. Ludzie nie mieli do siebie zaufania, obawiali si konsekwencji. Tymczasem 19 sierpnia strajk rozpocz瘭i pracownicy Wydzia逝 Mechanicznego HiL. Trwa on jednak kilka godzin. Wkr鏒ce stan掖 zgniatacz, prac ponownie przerwali te robotnicy z innych wydzia堯w. Dyrekcja jednak natychmiast spe軟ia豉 wszystkie postulaty socjalne, a ludzie ko鎍zyli protest i wracali do pracy. Ostatecznie w ostatnich dniach sierpnia w najwa積iejszych wydzia豉ch huty ukonstytuowa造 si komitety strajkowe. Prac przerwali r闚nie pracownicy Nowohuckiego Przedsi瑿iorstwa Instalacji Przemys這wych „Montin”, kierowcy zajezdni MPK w Czy篡nach oraz w „Transbudzie”. Symboliczny wymiar mia strajk g這dowy rozpocz皻y 26 sierpnia w ko軼iele Matki Bo瞠j Kr鏊owej Polski – „Arce Pana” w Bie鎍zycach. Prowadzi這 go kilku cz這nk闚 Chrze軼ija雟kiej Wsp鏊noty Ludzi




Pracy: Jan Leszek Franczyk, Adam Macedo雟ki, Mieczys豉w Majdzik i Stanis豉w Tor oraz Zygmunt κnyk z KPN. ChWLP by豉 jedyn nowohuck organizacj opozycyjn powsta陰 przed sierpniem’80. W ten spos鏏 wyra瘸li swe poparcie dla 21 gda雟kich postulat闚 oraz strajku w krakowskim „Elbudzie” jaki rozpocz掖 syn Mieczys豉wa – Ryszard Majdzik.
Latem 1980 r. strajki w Krakowie i Ma這polsce nie przybra造 wi瘯szych rozmiar闚. Do protestu przyst瘼owa造 pojedyncze zak豉dy i ich dzia豉nia nie mia造 zorganizowanego charakteru. Z tej niewielkiej aktywno軼i wyr鏀 jednak jeden z najsilniejszych region闚 „Solidarno軼i” czego szczeg鏊nym 鈍iadectwem by czas stanu jednym i nast瘼ne lata walki o wolno嗆
W tydzie podpisaniu porozumie gda雟kich – 6 wrze郾ia 1980 roku – na terenie huty delegaci z poszczeg鏊nych wydzia堯w HiL tworz帷y wcze郾iej komitety strajkowe utworzyli Komitet Robotniczy Hutnik闚 b璠帷y wy陰cznym organizatorem „Niezale積ego Samorz康nego Zwi您ku Zawodowego na terenie Kombinatu Huta im. Lenina na zasadach wynegocjowanych przez MKS Gda雟k”. W po這wie miesi帷a skupia on reprezentant闚 24 wydzia堯w i zak豉dk闚 HiL. Przewodnicz帷ym KRH zosta Sylwester Mlonek (wkr鏒ce zast徙iony przez W豉dys豉wa Hardka, a po wyborach w marcu 1981 roku przez Mieczys豉wa Gila), jego zast瘼cami Stanis豉w Zawada, Henryk Wartalski i Edward Petlic. W tym czasie w Krakowie trwa造 ju pierwsze spotkania maj帷e wy這ni ponadzak豉dow struktur tworz帷ych si nowych zwi您k闚 zawodowych. Ju w tym czasie stopie zorganizowania oraz wielko嗆 huty wyznacza造 ten zak豉d do wiod帷ej roli. 15 wrze郾ia 1980 roku w Sali teatralnej HiL zebrali si reprezentanci 69 zak豉d闚, kt鏎zy utworzyli Mi璠zyzak豉dowy Komitet Za這篡cielski Niezale積ych Samorz康nych Zwi您k闚 Zawodowych. W jego sk豉d wesz這 czterech pracownik闚 HiL: Stanis豉w Zawada – przewodnicz帷y, Mieczys豉w Gil – wiceprzewodnicz帷y oraz dw鏂h cz這nk闚: Stanis豉w G鏎al i Jerzy Kuczera. Ponadto Now Hut reprezentowa tak瞠 Jerzy Pilch z „Montinu”. Dwa dni p騧niej – 17 - wrze郾ia - w Gda雟ku spotkali si przedstawiciele MKZ z ca貫j Polski (krakowski MKZ reprezentowali Andrzej Zawada i Jerzy Kuczera). Podj瘭i oni decyzj o utworzeniu jednolitego, og鏊nopolskiego Niezale積ego Samorz康nego Zwi您ku Zawodowego, dla kt鏎ego przyj瘭i wtedy nazw „Solidarno嗆”.
Struktury NSZZ „Solidarno嗆” w nowohuckich zak豉dach pracy zacz窸y tworzy si b造skawicznie. Pierwszym sprawdzianem ich organizacji by sprawnie przeprowadzony jednogodzinny strajk ostrzegawczy 3 pa寮ziernika 1980 roku. Dwa tygodnie p騧niej 18 pa寮ziernika do Krakowa przyby豉 entuzjastycznie witana delegacja „Solidarno軼i” z Wybrze瘸 na czele z Lechem Wa喚s, Andrzejem Gwiazd, Ann Walentynowicz, Marianem Jurczykiem. Na stadionie „Hutnika” na spotkanie z nimi przyby這 ponad 10 tysi璚y os鏏. „naprawd poczu貫m si, 瞠 jestem w Polsce, w Polsce – naszej Polsce, a ka盥y z nas chcia豚y, aby ona by豉 u鄉iechni皻a, bogata i szcz窷liwa. Na pewno recepty na to wszystko nie ma, na pewno ja ani Gda雟k tej recepty nie przywi霩 i nie wymy郵i. Nale篡 wiedzie o tym, 瞠 to wszystko, co sobie zrobimy w tym kierunku, aby w豉郾ie tak si sta這, jest w naszych r瘯ach i w naszych umys豉ch” – m闚i entuzjastycznie przyj皻y Lech




Wa喚sa. Nazajutrz w katedrze wawelskiej ks. J霩ef Tischner t逝maczy znaczenie s這wa „solidarno嗆”, kt鏎e „przy陰czy這 si do innych, tych najbardziej polskich s堯w, aby nada nowy kszta速 naszym sercom. Jest takich polskich s堯w kilka. S這wo wolno嗆, s這wo niepodleg這嗆, s這wo godno嗆 cz這wieka, a dzi s這wo solidarno嗆. Ka盥y z nas czuje ogromny ci篹ar ukrytych w tym s這wie tre軼i.” Wielotysi璚zna rzesza przesz豉 Traktem Kr鏊ewskim na Rynek nios帷 przyw鏚c zwi您ku na r瘯ach na koniec od酥iewuj帷 Hymn i „Bo瞠 co Polsk”. Atmosfera tych dwu dni by豉 niezwykle podnios豉 i stanowi豉 dla krakowian namiastk klimatu charakterystycznego dla sierpniowych strajk闚 na Wybrze簑. Wydarzenia te by造 jednocze郾ie potwierdzeniem, 瞠 „Solidarno嗆” z wielk si陰 zakorzeni豉 si ju w Krakowie i Nowej Hucie. Potwierdzeniem tego mo瞠 by niemal powszechny akces do nowych zwi您k闚. Na pocz徠ku grudnia 1980 roku spo鈔鏚 38 tys. zatrudnionych w Hucie im. Lenina, do NSZZ „Solidarno嗆” przyst徙i這 ju 34 tys. os鏏 tworz帷 najwi瘯sz w kraju zak豉dow organizacj zwi您kow w kraju.
W tym czasie Polska by豉 ju innym krajem. Miliony Polak闚 chcia這 篡 godnie, sprawiedliwie i uczciwie. Uwierzyli, 瞠 mog to osi庵n望, 瞠 naprawd co od nich zale篡. Ludzie przestali si ba, poczuli smak wolno軼i, a „Solidarno嗆” wyzwoli豉 ogromn spo貫czn aktywno嗆. W zderzeniu z autentycznym, powstaj帷ym oddolnie zgodnie z demokratycznymi zasadami ruchem spo貫cznym, objawi豉 si fikcja i fasadowo嗆 istniej帷ych w PRL struktur, na czele z PZPR.
Jaros豉w SZAREK
Autor jest historykiem, pracownikiem Instytutu Pami璚i Narodowej. Opublikowany w „G這sie” tekst jest fragmentem wi瘯szej ca這軼i, kt鏎a uka瞠 si jako wst瘼 do katalogu wystawy „U progu wolno軼i. Nowa Huta w latach 1980-1989” zorganizowanej przez nowohucki oddzia Muzeum Historycznego Miasta Krakowa.
Komentarze
Brak komentarzy.
Dodaj komentarz
Zaloguj si, 瞠by m鏂 dodawa komentarze.
Oceny
Dodawanie ocen dost瘼ne tylko dla zalogowanych U篡tkownik闚.

Prosz si zalogowa lub zarejestrowa, 瞠by m鏂 dodawa oceny.

安ietne! 安ietne! 0% [畝dnych g這s闚]
Bardzo dobre Bardzo dobre 0% [畝dnych g這s闚]
Dobre Dobre 0% [畝dnych g這s闚]
Przeci皻ne Przeci皻ne 0% [畝dnych g這s闚]
S豉be S豉be 100% [1 G這s]
 
Ten serwis u篡wa cookies i podobnych technologii (brak zmiany ustawienia przegl康arki oznacza zgod na to)




Prezentowane na stronie internetowej informacje stanowi tylko cz窷 materia堯w, kt鏎e w ca這軼i znale潭 mo積a w wersji drukowanej "G這su - Tygodnika Nowohuckiego".
Logowanie
Nazwa U篡tkownika

Has這



Nie jeste jeszcze naszym U篡tkownikiem?
Kilknij TUTAJ 瞠by si zarejestrowa.

Zapomniane has這?
Wy郵emy nowe, kliknij TUTAJ.
Reklama


Copyright by G這s - Tygodnik Nowohucki © 2005-2014