Nawigacja
· Strona g堯wna
· Nowohuckie Linki
· Fotohistorie
· Szukaj
· Dzielnice
· NH - Miejsce dobre do 篡cia
W G這sie
 Felietony
 Miss Nowej Huty -
XXI edycja

 Nowohucianie
 Humor
 Prawnik radzi
Ostatnie artyku造
· [2022.01.14] Warto o...
· [2022.01.14] No to, ...
· [2022.01.14] Konserw...
· [2022.01.14] Sprawie...
· Na niedziel 16 styc...
Ostatnio na forum
Najnowsze tematy
· Na sprzeda dzia趾a ...
· Akcja poboru krwi
· Kr鏒kie w這sy - piel...
· Sekcja rekreacyjna G...
· TBS w nowej hucie?
Najciekawsze tematy
Brak temat闚 na forum
Co nam zosta這 z tych wn皻rz?
Sklep Cepelixu z oryginalnymi 篡randolami i kasetonami na suficie, z 75 niepowtarzalnymi talerzami (ludowy wz鏎 na 瘸dnym si nie powtarza) lada i witrynami specjalnie dla tego wn皻rza zaprojektowanymi, to chyba jedyne miejsce w starej cz窷ci Nowej Huty, kt鏎e przetrwa這 niemal w pierwotnym kszta販ie nadanym przez projektant闚 przesz這 60 lat temu.
Jak jest – ka盥y widzi. Sklepowe wn皻rza wok馧 Placu Centralnego zosta造 pozmieniane, przebudowane. Zmieni這 si ich przeznaczenie,(na pocz徠ku tego wieku zacz窸y wprowadza si tu banki), teraz – w dobie pandemii – wiele z dawnych lokali u篡tkowych, szczeg鏊nie w Alei R騜 鈍ieci pustk.
Jak by這 ? To co ocala這, dzi r騜ni si od tej pierwszej realizacji. Oryginalne wn皻rza sklep闚 wok馧 g堯wnego placu Nowej Huty, mo積a dzi zobaczy ju tylko na starych fotografiach. Znajdziemy je w katalogu do wystawy Muzeum Historycznego Miasta Krakowa – Dzieje Nowej Huty, autorstwa Leszka J. Sybili - „Nowohucki design, Historia wn皻rz i ich tw鏎cy w latach 1949-1959”.
Ale historia nie stoi w miejscu i od wystawy, w 2007 roku, znowu wiele si zmieni這. W starych wn皻rzach pootwiera造 si nowe lokale, niekt鏎e ju kilkakrotnie zmieni造 przeznaczenie.
Do wspomnie inspiruje pusta przestrze sklepowa w centrum dzielnicy. Taka, jak ta, za wielk szyb wystawow dawnego sklepu Cepelii w os. Centrum B, „odzyskana” po wyprowadzce w kwietniu ub. roku firmy telefonii kom鏎kowej. Przez okno wida, 瞠 na szcz窷cie ceramiczny charakterystyczny 篡randol si zachowa. W pierwotnym lokalu Cepelii by造 takie trzy. I wszystkie ocala造. Wystr鎩 sklepu rzemios豉 artystycznego wraz z meblami projektowali arty軼i i rzemie郵nicy cepeliowscy. 砰randole wymy郵i Boles豉w Ksi捫ek, 闚czesny dyrektor artystyczny Sp馧dzielni Rzemios豉 Ludowego i Artystycznego „Kamionka” w ㄊsej G鏎ze. Meble wykona豉 Sp馧dzielnia R瘯odzie豉 Artystycznego „Meble Artystyczne” z Kalwarii Zebrzydowskiej. 砰randole mia造 3,5 metra d逝go軼i, bo i samo pomieszczenie w kt鏎ym zawis造 by這 wysokie. Podobnie, jak w innych reprezentacyjnych wn皻rzach wok馧 Placu Centralnego, si璕a這 5,8 metra wysoko軼i.
Cz窷 sklepu Ceplixu, b璠帷ego nast瘼ca dawnej Cepelii, na razie stoi pusta. Cepelix czeka na decyzj konserwatorsk, kt鏎a zdecyduje o przeznaczeniu i kszta販ie tej cz窷ci powierzchni dawnego sklepu. W ka盥ym razie drewniane lady i szafki wystawiennicze z tej cz窷ci dawnej Cepelii ocala造. Lokal Cepelixu jest w豉sno軼i miasta, wi璚 o przetrwaniu decyduje tu wysoko嗆 czynszu.
- Turysta mieszkaj帷y w Nowej Hucie do nas zagl康nie, kto kto wyje盥瘸 za granic, albo ma uroczysto嗆 w rodzinie i szuka prezentu… Kiedy mieli鄉y wi璚ej bie積ik闚, lniano-bawe軟ianych. Dzi nie ma kto ich tka. St康, w鈔鏚 innych tych artystycznych wytwor闚 rzemie郵niczych oferujemy te ceramiczne 鈍inki. R瘯odzie這 ludowe nie cieszy si dzi wzi璚iem, a one si sprzedaj. A najwi璚ej - sprzedajemy kartek i poczt闚ek. Ich wyb鏎 mamy rzeczywi軼ie du篡 i odwiedzaj帷y Cepelix ch皻nie je kupuj. Najbardziej popularne s te z „Leninem” i „pa豉cem do鄴w” oraz Placem Centralnym z lotu ptaka – m闚i pan Krzysztof.
Wniosek o wykup lokalu prowadz帷y sklep z這篡li jeszcze w 2012. Po czterech latach, w 2016 konserwator zabytk闚 nie rekomendowa sprzeda篡, motywuj帷 odmow, wi瘯sz piecz nad ruchomymi zabytkami. Mimo, 瞠 do rejestru zabytk闚 nie mo瞠 by wpisane wyposa瞠nie b璠帷e prywatn w豉sno軼i. A ono jest w豉sno軼i Cepelixu - prywatn w豉sno軼i.
***
- W 1954 roku, zamieszka貫m z rodzicami w bloku w os. Centrum B, tego w kt鏎ym ju w闚czas znajdowa si sklep Cepelii. Tu si wychowa貫m. Pami皻am jeszcze wn皻rza dawnego sklepu sportowego, zanim zamieni si w „Mod Polsk”. Ju w闚czas zakryto oryginalny sufit, co mi si wcale nie podoba這 – m闚i pan Krzysztof.
Sklep z rzemios貫m ludowym to jedno z nielicznych w starej cz窷ci Nowej Huty wn皻rz, kt鏎e pomaga nam wyobrazi sobie, jak sklepy w najbardziej reprezentacyjnym punkcie, „wizyt闚ce” nowej dzielnicy, wygl康a造. To nie by造 wn皻rza przypadkowe. Jak odnotowuje Leszek J. Sybila, w katalogu wystawy o nowohuckim designie - najpierw powstawa造 projekty. Wykonywane by造 przez specjalnie powo豉ny zesp馧 architekt闚 wn皻rz.
Projektowanie wn皻rz lokali u篡tkowych wok馧 Placu Centralnego trwa這 od kwietnia 1953 roku do czerwca 1954. Przyj皻o za這瞠nie, 瞠 sale sprzeda篡 b璠 jednoprzestrzenne. Lady zosta造 usytuowano w jednej trzeciej odleg這軼i od 軼iany. Posadzki wykonane by造 z lastriko.
Wiosn 1955 roku przyst徙iono do dekoracji i meblowania. Rozpocz皻o - od wschodniej pierzei. Pod arkady w os. Centrum A (wtedy A-31), od strony ul. Jana Paw豉 II (wtedy Igo這mskiej), wprowadzi si sklep z galanteri sk鏎zan. Autork projektu wystroju, w tym ozdobnych krat przy drzwiach wej軼iowych, siedmioramiennych 鈍iecznik闚, element闚 architektonicznych oraz sztukaterii, by豉 Maria Michaj這w.
Kolejnym realizowanym wn皻rzem by sklep cukierniczy „Markiza”, z charakterystycznymi 篡randolami, w kszta販ie odwr鏂onych parasolek. Nast瘼nym - kompleks trzech sklep闚: sportowego, perfumerii i dziewiarskiego (p騧niejszy „Gallux” i „Moda Polska). Wystr鎩 tych sklep闚 zaprojektowa Zdzis豉w Szpyrkowski.
Od strony Al. Lenina (dzi Al. Solidarno軼i), pod arkadami umiejscowiono sklep obuwniczy. Na przeciwko – sklep z materia豉mi tekstylnymi „Merino”; z wielkimi lustrami na 軼ianach, ozdobnymi 篡randolami i masywnymi meblami. Potem by sklep jubilerski z kryszta這wymi 篡randolami, a za nim - sklep Cepelii.
Nieco g喚biej, przy Al. R騜 mie軼i豉 si restauracja „Arkadia”, otwarta 22 lipca 1955 roku. Lokal w pierwotnym kszta販ie, dwupoziomowy ze sztukateri i kolumnami oraz reprezentacyjnymi 篡randolami, przetrwa do ko鎍a lat dziewi耩dziesi徠ych. Potem wprowadzi si tu bank.
W bloku nr 3, na przed逝瞠niu Al. R騜 powsta sklep Desy, Dzie豉 Sztuki i Antyki, a naprzeciwko – kawiarnia „Stylowa”.
W os. Centrum C (C-31) przy Al. R騜, umiejscowiono bar mleczny ozdobiony metalowymi 篡randolami. Do dzi funkcjonuje w tym miejscu. Zachowa造 si 篡randole, wyposa瞠nie si zmieni這. Obok baru otwarto pierwsze nowohuckie kino „Aktualno軼i”, funkcjonuj帷e do po這wy lat 60-tych.
Nast瘼nymi lokalem w ci庵u Placu Centralnego by豉 ksi璕arnia Skarbnica, prawdziwa „skarbnica” i przyk豉d nowohuckiego designu lat pi耩dziesi徠ych. Wn皻rze ksi璕arni zaprojektowa Marian Steczowicz - z ozdobnymi 篡randolami, szafami i rega豉mi na ksi捫ki oraz sztukateri, widoczn na balkonie antresoli i wzorowana na sklepach warszawskiego MDM. Ksi璕arni ju nie ma, zachowa si w cz窷ci restauracyjnej 篡randol.
Za ksi璕arnia do dzi trwa „Papirus”, sklep z artyku豉mi papierniczymi z o鄉ioramiennymi 篡randolami, rega豉mi i ladami sklepowymi. Niezmieniony, ale i nieodnawiany.
Naprzeciwko, pod arkadami, w os. Centrum D (D-31), d逝gie lata funkcjonowa sklep z ceramik, z charakterystycznymi 篡randolami i oszklonymi drewnianymi szafkami, przy oknach.
Na pozosta貫j d逝go軼i tej pierzei Centrum D, siedzib mia Klub Mi璠zynarodowej Ksi捫ki i Prasy, dla starszych mieszka鎍闚 wn皻rze kultowe, jako pierwsze kt鏎e pad這 ofiar przemian historycznych, zaprzepaszczone wraz z meblami sztukateri na 軼ianach i suficie, metalowymi dziewi璚io- i dwunastoramiennymi 篡randolami, bogato zdobion balustrad na antresoli oraz kratami na drzwiach wej軼iowych.
Kwiaciarni, kt鏎a spe軟ia sw pierwotna funkcj do dzi, wyposa穎no w olbrzymi 篡randol, (konieczny w tych lokalach o wysokich sufitach), olbrzymie lustro, meble oraz rega造 na kwiaty z metalowymi n騜kami. Klub MPiK i kwiaciarni otwarto w 1956 roku.
Ostatnim wn皻rzem wok馧 Placu Centralnego, projektowanym specjalnie by salon filatelistyczny (od strony Al. Planu 6-letniego), dzi Al. Jana Paw豉 II.
***
Historia to i tylko sentyment starszych mieszka鎍闚, kt鏎ym wn皻rza sklep闚 i lokali wok馧 Placu Centralnego kojarz si z w豉sn m這do軼i i m這do軼i dzielnicy, czy co wi璚ej? Czy tylko 鈍iadectwo przesz這軼i, czy tak瞠 warto嗆 estetyczna, artystyczna, historyczna czy mo瞠 tak瞠 pragmatyczna? Czy kto dzi nad tym si zastanawia, czy przywi您uje do tego wag? Za kilka lat nikt ju nie b璠zie ich pami皻a. Pozostan chyba tylko stare fotografie.
(krys)



砰randol z dawnej Cepelii.
Komentarze
Brak komentarzy. Mo瞠 czas doda sw鎩?
Dodaj komentarz
Zaloguj si, aby m鏂 doda komentarz.
Oceny
Tylko zarejestrowani u篡tkownicy mog ocenia zawarto嗆 strony

Zaloguj si lub zarejestruj, 瞠by m鏂 zag這sowa.

Brak ocen. Mo瞠 czas doda swoj?
 
Ten serwis u篡wa cookies i podobnych technologii (brak zmiany ustawienia przegl康arki oznacza zgod na to)
Prezentowane na stronie internetowej informacje stanowi tylko cz窷 materia堯w, kt鏎e w ca這軼i znale潭 mo積a w wersji drukowanej "G這su - Tygodnika Nowohuckiego".
Logowanie
Nazwa u篡tkownika

Has這



Nie masz jeszcze konta?
Zarejestruj si

Nie mo瞠sz si zalogowa?
Popro o nowe has這
Reklama


Wygenerowano w sekund: 0.09 19,686,584 unikalnych wizyt