Nawigacja
· Strona g堯wna
· Nowohuckie Linki
· Fotohistorie
· Szukaj
· Dzielnice
· NH - Miejsce dobre do 篡cia
W G這sie
 Felietony
 Miss Nowej Huty -
XXI edycja

 Nowohucianie
 Humor
 Prawnik radzi
Ostatnie artyku造
· [2021.04.16] Wybra ...
· [2021.04.16] Licz s...
· [2021.04.16] Covidow...
· [2021.04.16] Wci捫 m...
· Na niedziel 18 kwie...
Ostatnio na forum
Najnowsze tematy
· Na sprzeda dzia趾a ...
· Akcja poboru krwi
· Kr鏒kie w這sy - piel...
· Sekcja rekreacyjna G...
· TBS w nowej hucie?
Najciekawsze tematy
Brak temat闚 na forum
Kilka uwag o religii dawnych S這wian
W dw鏂h ko鎍owych stuleciach I milenium po Chrystusie w豉dcy poszczeg鏊nych pa雟tw s這wia雟kich decydowali si na przyj璚ie chrze軼ija雟twa, czy to w wersji zachodniej, jak morawski Mojmir I w 831 r. i Mieszko I w 966 r., czy te wschodniej, jak bu貪arski Borys I w 864 r. i ruski W這dzimierz w 988 r. Wyb鏎 dokonany przez elity ukszta速owa obraz wierze ca造ch narod闚 na tysi帷 lat i dopiero procesy spo貫czne zachodz帷e w XX w. znacz帷o go zmieni造.
W 鈍i皻ym pi鄉ie nowej pa雟twowej religii sta這: Zniszczycie doszcz皻nie wszystkie miejsca, gdzie narody, kt鏎e wy pozbawicie dziedzictwa, s逝篡造 swoim bogom: na g鏎ach wysokich, na wzg鏎zach i pod ka盥ym drzewem zielonym. Wywr鏂icie o速arze, po豉miecie ich stele, aszery ich ogniem spalicie, por帳iecie w kawa趾i pos庵i ich bog闚. Zniweczycie ich imi na tym miejscu (Pwt 12, 2-3). Niezale積ie od tego, czy pierwsi dzia豉j帷y na S這wia雟zczy幡ie duchowni chrze軼ija雟cy znali to starotestamentowe polecenie, czy te nie, przyczynili si do zniszczenia i zapomnienia s這wia雟kiego poga雟twa. Zosta這 unicestwione, a wsp馧cze郾ie jego 郵ad闚 mo積a si tylko dopatrywa w folklorze, w j瞛yku, niekiedy w zabytkach archeologicznych.
Prowadzone dotychczas badania nad przedchrze軼ija雟k religi (religiami?) przodk闚 wsp馧czesnych Bia這rusin闚, Polak闚, Czech闚, Chorwat闚 i innych narod闚 s這wia雟kich doprowadzi造 do silnego zr騜nicowania pogl康闚, zamiast – jak mo積a by si spodziewa – do ich ujednolicenia. Wynika to z odmiennego definiowania przedmiotu bada (np. w陰czanie b康 wykluczanie magii i wr騜biarstwa), r騜nych 廝鏚e informacji w poszczeg鏊nych regionach S這wia雟zczyzny, a tak瞠 od umiej皻no軼i krytycznej interpretacji dost瘼nych danych. Przyk豉dem religioznawczego/archeologicznego/etnograficznego zagubienia niekt鏎ych uczonych jest mierz帷a ok. 13 cm figurka tzw. kozio趾a lednickiego, kt鏎a wed逝g jednej z XIX-wiecznych publikacji mia豉 by znaleziona na Ostrowie Lednickim, na kt鏎ym w czasach poga雟kich odbywa造 si rzekomo ba逕ochwalcze obrz璠y. Wyspa ta pobudza豉 wyobra幡i, dominowa造 nad ni bowiem ruiny piastowskiego palatium z kaplic. Sam kozio貫k by interpretowany rozmaicie: jako pozosta這嗆 po poga雟kiej 鈍i徠yni, jako przedstawienie boga Welesa lub nieokre郵onego demona lub te wi您ano go z magi urodzaju albo z tajemniczymi wp造wami celtyckimi. Zrobi nawet karier mi璠zynarodow, gdy by 鈍iadectwem kultury przedchrze軼ija雟kiej na wystawie we W這szech. Ostatecznie wykazano jednak, 瞠 jest przedmiotem du穎 m這dszym i zwi您anym z ostatkami. Wtorek przed 鈔od popielcow nazywany jest w Wielkopolsce podkozio趾iem, a to dlatego, 瞠 po pochodzie przebiera鎍闚 w karczmach przy otwartych beczkach z piwem stawiano figurk koz豉. Mniej wi璚ej dwa stulecia temu sta tak i omawiany kozio貫k, cho nie na wyspie oblanej wodami Lednicy, a raczej we wsi Imio趾i le膨cej nad tym jeziorem.
W徠pliwo軼i budz nie tylko domniemane figurki i pos庵i kultowe, ale te 鈍i徠ynie. W j瞛yku pras這wia雟kim nie by這 nawet okre郵enia na budowl przeznaczon do wykonywania obrz璠闚 religijnych. Jedynie 廝鏚豉 pisane dotycz帷e dzisiejszych p馧nocno-wschodnich Niemiec wiarygodnie pokazuj, 瞠 tamtejsi S這wianie rozwin瘭i t form kultu, ale raczej p騧no, bo w X wieku, i na kr鏒ko, bo ostatni 鈍i徠yni poga雟k w Arkonie na Rugii zniszczyli Du鎍zycy w 1168 r. Nie wiemy nawet, czy istnia豉 s這wia雟ka mitologia religijna, ale mo瞠my przyj望, 瞠 mitologia w znaczeniu szerszym by豉 cz窷ci kultury duchowej 鈔edniowiecznych S這wian. 安iadcz o tym mity o pocz徠kach czeskiego rodu ksi捫璚ego Przemy郵id闚, polskiej dynastii Piast闚 oraz krakowskie opowie軼i o smoku, Kraku i Wandzie. Wiemy za to z ca陰 pewno軼i, 瞠 dawnym S這wianom w czasach przedchrze軼ija雟kich znana by豉 idea boga podobna – w bardzo og鏊nym zarysie – do chrze軼ija雟kiej, a przyjmuj帷 now wiar, S這wianie okre郵ili jej b鏀two star i rozumian nazw. Na potwierdzenie tego przywo豉 trzeba niemal identycznie brzmi帷e s這wa z j瞛yk闚 s這wia雟kich: polski B鏬, czeski B齻, ukrai雟ki Boh, bu貪arski Bog itd., a tak瞠 to, i trzy niezale積e pr鏏y przek豉du chrze軼ija雟kiego poj璚ia na j瞛yk staro-cerkiewno-s這wia雟ki przynios造 ten sam wynik – Bogъ.
Rados豉w Liwoch


Kozio貫k lednicki. Ilustracja wg D. A. Sikorskiego i A. Gieysztora.
Komentarze
Brak komentarzy. Mo瞠 czas doda sw鎩?
Dodaj komentarz
Zaloguj si, aby m鏂 doda komentarz.
Oceny
Tylko zarejestrowani u篡tkownicy mog ocenia zawarto嗆 strony

Zaloguj si lub zarejestruj, 瞠by m鏂 zag這sowa.

Brak ocen. Mo瞠 czas doda swoj?
 
Ten serwis u篡wa cookies i podobnych technologii (brak zmiany ustawienia przegl康arki oznacza zgod na to)
Prezentowane na stronie internetowej informacje stanowi tylko cz窷 materia堯w, kt鏎e w ca這軼i znale潭 mo積a w wersji drukowanej "G這su - Tygodnika Nowohuckiego".
Logowanie
Nazwa u篡tkownika

Has這



Nie masz jeszcze konta?
Zarejestruj si

Nie mo瞠sz si zalogowa?
Popro o nowe has這
Reklama


Wygenerowano w sekund: 0.07 17,482,528 unikalnych wizyt