Strona g堯wna Biuro og這sze Kontakty Forum dyskusyjne Konkursy Felietony Dzielnice NH - Miejsce dobre do 篡cia17.01.2019 08:42
Nawigacja
Strona g堯wna
Nowohuckie Linki
Fotohistorie
Szukaj
Dzielnice
NH - Miejsce dobre do 篡cia
W G這sie
 Felietony
 Miss Nowej Huty -
XXI edycja

 Nowohucianie
 Humor
 Prawnik radzi
U篡tkownik闚 Online
Go軼i Online: 4
Brak U篡tkownik闚 Online

Zarejestrowanch Uzytkownik闚: 947
Nieaktywowany U篡tkownik: 1419
Najnowszy U篡tkownik: ELIT Polska
Ostatnie Artyku造
[2019.01.11] Par s...
[2019.01.11] To cieszy
[2019.01.11] K豉mliw...
[2019.01.11] Humor
Na 13 stycznia 2018 r.
W徠ki na Forum
Najnowsze Tematy
Na sprzeda dzia趾a ...
CSGO4SKIN guide:Begu...
CSGO4SKIN provide a ...
Akcja poboru krwi
Stronger and larger ...
Najciekawsze Tematy
Akcja poboru krwi [20]
Trasa S7 [17]
Dart - zapraszamy [9]
w nowej hucie nie... [8]
Dzia趾i przy Bul... [7]
Nowohuckie osiedla – Najpierw C-1 dzi - Teatralne
Teatralne to osiedle ostatnie przed ulic Kocmyrzowsk os, kt鏎a by豉 granic rozwoju urbanistycznego Nowej Huty do ko鎍a lat pi耩dziesi徠ych. Pierwsze nowohuckie osiedla zacz窸y powstawa wzd逝 funkcjonuj帷ych dr鏬: w stron Pleszowa i Kocmyrzowa. Budow dom闚 w dzisiejszych osiedlach Krakowiak闚, G鏎ali, Teatralnym rozpocz皻o w po這wie 1950 roku.
Pocz徠ek, a potem rozbudowa dzielnicy zwi您ane by造 z ekspansj najwi瘯szego zak豉du, kt鏎y da mieszkania i nowe 篡cie jego pracownikom. Jakie? – pokazuje wystawa Magdaleny Smagi „Osiedleni Teatralne” w nowohuckim oddziale Muzeum Historycznego Miasta Krakowa w Alei R騜.
Osiedle s御iedzkie
Plany osiedli nowohuckich przygotowywali plani軼i z Miastoprojektu. By造 oparte na za這瞠niach „jednostki s御iedzkiej”, stworzonej przez Clarencea Artura Perr’yego w 1923 r. Nowa Huta sk豉da si z jednostek – osiedli. W osiedlu Teatralnym jest podobnie. „Teatralne” - roboczo by這 zwane C-1, by這 jedn z takich „s御iedzkich” jednostek. Osiedle sk豉da這 si z trzech kolonii architektonicznych.
Historia rodzinna Danuty Grz康ziel podobna jest do historii innych nowohuckich rodzin. Opowiada j w wywiadzie dla autorki wystawy: „M鎩 tato pochodzi ze Skomielnej Bia貫j ko這 Rabki, natomiast mama pochodzi豉 z Tropia. To taka niewielka miejscowo嗆 nad Dunajcem. Tato przyjecha do Huty wcze郾iej, a mama troch p騧niej i tu si poznali. Tato pracowa od pocz徠ku w Przedsi瑿iorstwie Budownictwa Mieszkaniowego. Bardzo du穎 ludzi, w豉郾ie z osiedla Teatralnego i okolicznych blok闚 pracowa這 w tym przedsi瑿iorstwie.
Wszyscy, przyje盥瘸j帷y do Nowej Huty najpierw mieszkali w hotelach, potem dostawali tu mieszkania. Ja si urodzi豉m w Hucie. Na pocz徠ku, przez dwa lata mieszkali鄉y w barakach nad zalewem. W 1956 roku dopiero tato dosta mieszkanie na osiedlu Teatralnym i od tej pory mieszkali鄉y w豉郾ie tu. W barakach warunki by造 paskudne. Mama opowiada豉, 瞠 w zimie zamarza造 ziemniaki. W mieszkaniu mieli鄉y jeszcze piec na w璕iel, do tego m鎩 tato bardzo ba si wojny, wiec zgromadzi ogromne zapasy w璕la w piwnicy, w 1981 roku ten w璕iel jeszcze by…
Mieli鄉y du瞠 mieszkanie – a 52 m. kw. Du篡 pok鎩 to by naprawd du篡, chyba ze 20 metr闚 kw. A i ten drugi pok鎩 te nie by ma造, bo to by這 mieszkanie naro積e. Mieszkania w 鈔odku klatki schodowej s z kolei ma貫 i pokoje s tam naprawd malutkie. W naszym mieszkaniu kuchnia by豉 widna, do tego 豉zienka – wszystko by這 tylko, jak na tamte czasy, nie by這 bogato urz康zone”. Zaczyna這 si normalne 篡cie. D. Grz康ziel nale瘸豉 do pierwszych rocznik闚 dzieci, kt鏎e ucz瘰zcza造 do wybudowanej w osiedlu Szko造 Podstawowej nr 87, nosz帷ej im. Janka Krasickiego.
Mara Bartoszek, absolwentka XI (ju miejscowego, w os. Teatralnym) LO opowiada o innym aspekcie mieszkania w Nowej Hucie: cz瘰to lokatorzy musieli dzieli si mieszkaniem, ale te ch皻nie przyjmowali do siebie kuzyn闚 ze wsi, pomagaj帷 w ten spos鏏 w awansie spo貫cznym: studiuj帷ym w Krakowie m這dym kuzynom, czy podejmuj帷ym prac w mie軼ie, co cz瘰to potem by這 przycz馧kiem do zamieszkania w Krakowie. „W os. Teatralnym mieszka豉m od 1956 roku. Rodzice pochodzili ze wsi o nazwie K瘼ie w powiecie miechowickim. To by這 w roku 1952 , mieszkanie dostali w豉郾ie tutaj, na os. Teatralnym, w bloku na drugim pi皻rze. To by造 dwa pokoje z kuchni - do podzia逝. Moi rodzice dostali jeden pok鎩, a drugi zaj窸a wsp馧lokatorka. Kuchni mieli鄉y oczywi軼ie wsp鏊n. Po paru latach wyprowadzi豉 si, no i wtedy ca貫 mieszkanie dostali鄉y my. By這 bardzo du瞠 – 50 m. kw. Dwa 豉dne pokoje z du膨 ,jasn kuchni. W ma造m pokoju by造 wbudowane szafy wn瘯owe. Jedyn wad tego mieszkania by brak parkietu. Na innych osiedlach parkiety by造 – u nas nie.
Tata pracowa w KBM-ie, kt鏎y by w miejscu gdzie dzisiaj Tomex. By 郵usarzem – wspomina w rozmowie z Magdalen Smag pani Maria.
W latach 90 – tych KBM zosta這 zlikwidowany a plac zaadaptowano na targowisko. Ojciec pani Marii przeszed na emerytur w 1994 roku. Mama pocz徠kowo by豉 w domu, do pracy posz豉 dopiero jak nas odchowa豉, 瞠by dorobi sobie troszk.- U nas zawsze ko mieszka, cz瘰to przyje盥瘸li krewni ze wsi. Nasz kuzyn Rysiek, kt鏎y studiowa na AGH, te u nas mieszka. Potem przyjecha豉 moja kuzynka, kt鏎a mieszka豉 co najmniej 5 lat. Pracowa豉 w Vistuli i mieszka造鄉y razem – wspomina M.Bartoszek.
W gumiakach do teatru
W styczniu 1951 roku mieszka這 w Nowej Hucie ju ponad 5 tys. os鏏. 25 marca 1951 roku odby這 si pierwsze posiedzenie Dzielnicowej Rady Narodowej, kolegialnego organu dzielnicowego, o znacznie wi瘯szych i samodzielnych uprawnieniach. Przewodnicz帷ym tej pierwszej rady wybrano Juliana Anio喚. 砰cie kulturalne wygl康a這 w闚czas bardzo skromnie. Skupia這 si wok馧 zak豉dowych wycieczek w okolice Krakowa, do kin i teatr闚 w Krakowie, do muze闚, sporadycznie do operetki. Zak豉dowy Dom Kultury HiL rozpocz掖 sw dzia豉lno嗆 w 1955 roku.
Wreszcie, przyspieszony polityczn dyskusj o 篡ciu nowohuckich robotnik闚 wywo豉n g這郾ym wierszem Adama Wa篡ka „Poemat dla doros造ch” opublikowanym w sierpniu 1955 roku, a w os. Teatralnym dzia豉lno嗆 rozpoczyna Teatr Ludowy. Pierwsza premiera „Krakowiak闚 i G鏎ali” odby豉 si 4 grudnia 1955 roku.
Maria Tomanik w wywiadzie dla Magdaleny Smagi: „W Nowej Hucie klasa robotnicza mieszka豉 w hotelach robotniczych. Jak wybudowano Teatr Ludowy to wmawiano jej, 瞠 do teatru w garniturach chodz tylko bur簑je. M鎩 ojciec opowiada, 瞠 lud chodzi do teatru w tym, w czym sta. Ludzie w og鏊e nie zmieniali odzie篡. Uczy造鄉y wi璚 dzieci, ze teatr to jest miejsce szczeg鏊ne i z szacunku do aktor闚, artyst闚 powinni鄉y ubra si elegancko i zachowywa stosownie. Gdy Jerzy Fedorowicz dyrektorowa w Teatrze Ludowym to urz康zali鄉y tam r騜ne szkolne imprezy. Mi璠zy innymi bardzo uroczyste 郵ubowania pierwszych klas gimnazjalnych”.
Romeo i Julia w stylu subkulturowym
Potem, w latach dziewi耩dziesi徠ych w Tatrze Ludowym, te wydarzy豉 si nietypowa premiera.
Jerzy Fedorowicz: „Wszystkie awantury przed teatrem, a zw豉szcza wybijanie szyb w autokarach przypisywane by這 skinheadom. Spotka貫m si wi璚 z nimi na pogrzebie Andrzeja Zauchy i powiedzia貫m im 瞠by przyszli do teatru, bo chc z nimi o tym porozmawia . Skinheadzi przyszli na pr鏏 sztuki o 鈍i皻ym Franciszku. Obieca貫m im 瞠 przygotuj dla nich specjalny projekt a oni obiecali, ze nie b璠 „dymi” przy teatrze. Mog這 doj嗆 do rozr鏏y bo od strony Arki przysz豉 grupa os鏏, kt鏎e chcia造 rozprawi si ze skinheadami. By豉 to grupa r騜nych subkultur. Wtedy wyszed貫m do nich i powiedzia貫m, 瞠 je郵i dojdzie do b鎩ki to wezw policj: ja zostan wyrzucony a teatru nie b璠zie - zostan tylko krzaki i pokrzyw, a przecie to wszystko dla ich dzieci. I rozeszli si. Postanowi貫m zaprosi do teatru i skinhead闚 i punk闚. Przedstawi貫m im propozycj 瞠 wystawimy okrojony dramat Romeo i Juli w wersji bardzo okrojonej gdzie skinheadzi zagraj Capulettich, a punki Montecchich.(…)
By造 te role dla innych subkultur muzycznych. To narzuci這 篡cie. Robili鄉y konkurs do roli Julii przygotowywanym przez Krzysztofa Orzechowskiego przedstawieniu dla Teatru Ludowego. Dziewczyna, kt鏎a wygra豉 to bardzo znana dzi aktorka Dominika Bednarczyk”.
Pr鏏y do przedstawienia by造 obserwowane przez telewizje 鈍iata, Premiera budzi豉 du瞠 zainteresowanie. Potem posypa造 si liczne zaproszenia zagraniczne. Pojechali鄉y do Berlina. Rozpocz瘭i鄉y dwuletnie turnee po Niemczech.
„安it” kinoman闚
W rok po Teatrze Ludowym w 1956 roku kinomanom oddano w os. Teatralnym Kino „安it”. Ewa Skoczylas-Tkacz: „To by造 czasy kiedy Huta t皻ni豉 篡ciem. W ka盥ym niemal miejscu przy 安icie, przy 安iatowidzie by造 sceny, na kt鏎ych wyst瘼owa造 zespo造 muzyczne. My, jako malutkie dzieci, wtedy chodzili鄉y i podpatrywali鄉y to wszystko. Kina, one wtedy t皻ni造 篡ciem, bo luzie wtedy bardzo cz瘰to chodzili o kina. Mo瞠 repertuar by troch ubo窺zy i nie by這 mo磧iwo軼i ogl康ania takiej ilo軼i film闚 jak teraz, ale chodzenie do kina by這 bardzo fajne, modne i zawsze to by這 du瞠 wydarzenie. Ja chodzi豉m do 安itu, do 安iatowida zreszt te. Pami皻am jak by豉m nastolatk to siostra bra豉 mnie na Konfrontacje. Kupowa這 si specjalny karnet wa積y dwa tygodnie i ogl康a這 filmu kt鏎e p騧niej przez ca造 rok lecia造 w kinach. To by這 bardzo fajne przede wszystkim du瞠 wydarzenie dla mnie. W豉郾ie wtedy na Konfrontacjach ogl康a豉m „Spraw Kramer闚”. Ostatni film, kt鏎y ogl康a豉m w kinie 安it to by這 „Ogniem i mieczem”. P騧niej kino podupad這. Serce mnie bola這 jak sz豉m i parzy豉m na to co si tu zia這 jak wyci庵ano ze 鈔odka ca豉 widowni…
***
Drugi etap rozbudowy Nowej Huty rozpocz皻o pod koniec lat pi耩dziesi徠ych (1959 do 1966). Wcze郾iej „Biprostal opracowa za這瞠nia rozbudowy huty stali do zdolno軼i produkcyjnej 3,3,- 3,5 mln ton. Pod koniec lat pi耩dziesi徠ych Nowa Huta – miasto hutnik闚 i ich rodzin, ograniczone ulicami Kocmyrzowsk, Bienczyck, Bulwarow, z jednej strony, Rewolucji Kuba雟kiej i Planu 6-letniego, p瘯a這 w szwach.
Trzeci etap rozbudowy najwi瘯szego krakowskiego zak豉du nast徙i w latach 1967 – 1976.
Rozbudowa kombinatu musia豉 poci庵n望 za sob rozw鎩 miasta. Og這szono konkurs na zagospodarowanie nowych teren闚 – dzielnica mia豉 poszerza si na bie鎍zyckie pola. W 1961 Nowa Huta przekroczy豉 ulic Kocmyrzowsk.
Trzeci dekad Nowa Huta wita豉 osiedlami mistrzejowickimi…
* * *
Wi璚ej o osiedlu Teatralnym, jego historii i mieszka鎍ach znajdziecie na wystawie „Osiedleni Teatralne”, kt鏎 mo積a ogl康a w Alei R騜 do lutego przysz貫go roku i w katalogu wystawy.

Krystyna Lenczowska
repr. foto autorka


Stragany z owocami pod kinem 安it. Lata sze嗆dziesi徠e. Fot. J霩ef Lewicki, ze zbior闚 MHK.
Komentarze
Brak komentarzy.
Dodaj komentarz
Zaloguj si, 瞠by m鏂 dodawa komentarze.
Oceny
Dodawanie ocen dost瘼ne tylko dla zalogowanych U篡tkownik闚.

Prosz si zalogowa lub zarejestrowa, 瞠by m鏂 dodawa oceny.

Brak ocen.
 
Ten serwis u篡wa cookies i podobnych technologii (brak zmiany ustawienia przegl康arki oznacza zgod na to)




Prezentowane na stronie internetowej informacje stanowi tylko cz窷 materia堯w, kt鏎e w ca這軼i znale潭 mo積a w wersji drukowanej "G這su - Tygodnika Nowohuckiego".
Logowanie
Nazwa U篡tkownika

Has這



Nie jeste jeszcze naszym U篡tkownikiem?
Kilknij TUTAJ 瞠by si zarejestrowa.

Zapomniane has這?
Wy郵emy nowe, kliknij TUTAJ.
Reklama


Copyright by G這s - Tygodnik Nowohucki © 2005-2014