[2026.10.23] Węgierski zryw
Dodane przez Administrator dnia 24/10/2026 07:58:16
70 lat temu, 23 października 1956 roku, od pokojowej demonstracji studentów przy pomniku Józefa Bema w Budapeszcie na znak solidarności z przeżywającą swój czas chwilowej odwilży Polską, rozpoczęło się powstanie węgierskie. Bunt Węgrów był próbą przełamania monopolu partii komunistycznej i uwolnienia się spod sowieckiej dominacji. Węgierska rewolucja szła jednak o wiele dalej niż przemiany w Polsce, w której skończyła się co prawda epoka stalinowska, ale łagodniejsza wersja komunizmu pozostała. Węgrzy chcieli prawdziwej wolności. Niestety ich marzenia zostały krwawo stłumione przez sowieckie wojska, które 4 listopada 1956 r. wkroczyły do Budapesztu. W wyniku sowieckiej interwencji zginęło 2700 Węgrów, a niemal 20 tysięcy odniosło rany. Blisko 26 tysięcy osób zostało postawionych przez komunistów przed sądem. W pokazowych procesach wydano 230 wyroków śmierci. Premier Imre Nagy, który podczas rewolucji stanął po stronie narodu, za swoją postawę zapłacił najwyższą cenę - został powieszony w nocy z 15 na 16 czerwca 1958 roku. W kontekście wydarzeń na Węgrzech warto pamiętać o solidarności Polaków z narodem węgierskim. Krakowscy studenci wraz z robotnikami nowohuckiego kombinatu zorganizowali własny konwój z żywnością i materiałami medycznymi, a na 1 maja 1957 r. przygotowali afisz z mapą Węgier otoczoną drutem kolczastym. Na prawdziwą wolność zarówno Polacy jak i Węgrzy, musieli jeszcze poczekać.
Jan L. Franczyk