[2025.05.23] Ryby inwazyjne w naszych wodach
Dodane przez Administrator dnia 23/05/2025 08:31:38

---

W ubiegłym tygodniu pisałem o inwazyjnych sumach, które zadomowiły się w rzekach Hiszpanii i Portugalii. Dzisiaj wypada napisać parę zdań o inwazyjnych rybach w naszych, polskich wodach. Problem jaki wiąże się z inwazyjnymi gatunkami, to problem wymierania rodzimych gatunków i zmniejszania bioróżnorodności w skali globalnej. Gatunki inwazyjne skutecznie konkurują z rodzimymi gatunkami o pożywienie, miejsce do życia oraz o miejsca rozrodu. W Polsce do gatunków inwazyjnych zaliczany jest bass słoneczny, sumik czarny, czebaczek amurski, trawianka oraz babki (bycza, łysa i szczupła).
Bass słoneczny zaczął pojawiać się na terenie Europy pod koniec XIX wieku. W Polsce odnotowany został po raz pierwszy w roku 1927. Na szczęście od tego czasu nie rozprzestrzenił się zbytnio w naszych wodach i do tej pory występuje przede wszystkim w dorzeczu Odry. Bass słoneczny rośnie zazwyczaj do ok. 20 cm, ale zdarzają się również osobniki przekraczające 30 cm długości.
Sumik czarny oficjalnie stwierdzony w Polsce został w roku 2007 roku. Obecnie występuję już w całej Europie kontynentalnej od Hiszpanii do Ukrainy. Do Europy został przywieziony z Ameryki Północnej prawdopodobnie już z końcem XIX wieku wraz z sumikiem karłowatym. Ze względu na swoją żarłoczność oraz odporność na trudne warunki jest uważany za szkodnika.
Czebaczek amurski występuje niemalże we wszystkich wodach śródlądowych w Polsce. Do Europy przybył z materiałem zarybieniowym wchodnio-azjatyckich ryb karpiowatych. Ze względu na jego łatwość w rozprzestrzenianiu oraz konkurencyjność względem rodzimych gatunków czebaczek uważany jest za duże zagrożenie w naszych wodach.
Trawianka, podobnie jak czebaczek amurski, pochodzi ze wschodniej części Azji. W pierwszej połowie XX wieku była sprowadzana do europejskiej części Rosji skąd szybko zaczęła rozprzestrzeniać się w kierunku zachodnim. W Polsce zaobserwowana po raz pierwszy w 1993 roku. Występuje głównie w dorzeczu Wisły. Preferuje wolno płynące czy wręcz stojące wody, starorzecza, kanały. Trawianka może urosnąć do 25 cm. Stanowi ona dużą konkurencję w walce o pokarm dla naszych rodzimych gatunków. Potrafi w szybkim tempie opanować zajmowane przez siebie środowisko, jest agresywna w stosunku do innych gatunków, oraz ma wysoką odporność na zanieczyszczenie wód oraz niską zawartość tlenu w wodzie.
Z kolei nazwa „babka” odnosi się do różnych gatunków ryb z rodziny babkowatych (Gobiidae), które posiadają podobne cechy morfologiczne i ekologiczne. Nazwa ta obejmuje zarówno gatunki rodzime (chronione), jak i inwazyjne.

Jakub Kleń