[2022.12.23] O karpiu na święta
Dodane przez Administrator dnia 24/12/2022 10:21:54

---

Przed nami Wigilia i Święta Bożego Narodzenia. A w trakcie wigilijnej wieczerzy, zgodnie z polską tradycją, nie może zabraknąć karpia. Co prawda, są tacy, którzy decydują się z tej okazji na łososia, pstrąga, mintaja czy dorsza, ale karp, to zawsze karp. W okolicach Krakowa największą sławą cieszą się karpie z okolic Zatora i karpie hodowane przez benedyktynki w Staniątkach.
No, to może kilka ciekawostek na temat karpia? Proszę bardzo. Przede wszystkim trzeba wiedzieć, że karp to pierwsza ryba udomowiona przez człowieka. W IV wieku p.n.e. hodowali go Rzymianie, a prawdopodobnie jeszcze wcześniej, bo w V wieku p.n.e. pierwsze hodowle karpi powstały w Chinach. Za sprawą człowieka karp został introdukowany w całej Europie, Australii, Afryce Północnej i obu Amerykach. W Polsce ryba ta pojawiła się na przełomie XII i XIII wieku za sprawą zakonu cystersów, który zakładał gospodarstwa rybackie przy swoich klasztorach. W Krakowie wspomnieniem tego jest nazwa Suche Stawy – gdzie dzisiaj znajduje się stadion Klubu Sportowego „Hutnik” Nowa Huta. A kiedyś na tym terenie były klasyczne, mokre stawy, w których hodowano karpie.
Udomowiona forma karpia i zarazem ta najbardziej znana, cechuje się charakterystycznym, „garbatym” grzbietem. Natomiast dzika odmiana tej ryby, określana jako sazan, nie ma tak wypukłego grzbietu, jest wyraźnie podłużna i ma mniejszą głowę. Karp może dorastać do 75 centymetrów długości (chociaż znane są rekordowe przypadki karpi, które osiągnęły nawet 110 centymetrów) i może przekraczać 30 kilogramów wagi. Ryba ta może żyć do 20 lat.
Karp pokarmu szuka przy mulistym dnie. Żywi się larwami owadów, ślimakami i innymi bezkręgowcami. Zasysa je razem ze wszystkim, co znajduje się wokół tych ślimaków czy innych bezkręgowców do pyska, później wypluwa i wyłapuje to, co najszybciej opada na dno. Swoją dietę uzupełnia glonami i innym pokarmem roślinnym.
Późną jesienią karp wędruje w głębsze partie wody i tam pozostaje aż do wiosny. Przy niskich temperaturach wody (poniżej 4 stopni Celsjusza) ryba automatycznie popada w odrętwienie i - jeśli spadek temperatury zaskoczy ją w płytkich wodach - może w sposób niekontrolowany wypłynąć na powierzchnię. Może się też zdarzyć (w co trudno uwierzyć), że nawet przymarznie do lodu.
Ale są też karpie ozdobne. A najbardziej znaną jego formą jest popularny karp koi. Karp koi jest dalekim kuzynem naszego rodzimego karpia. Historia jego hodowli w Japonii jest bardzo długa, ponieważ sięga XVII wieku. Karp koi słynie nie tylko z bardzo reprezentatywnego wyglądu, ale także z wysokiej inteligencji. Hodowcy są zdania, że karpie koi szybko uczą się rozpoznawać swojego opiekuna i chętnie do niego podpływają. Obecnie zarejestrowanych jest ponad sto różnych odmian tych ryb. Corocznie w Japonii oraz na świecie odbywają się wystawy oraz zawody, w których promuje się najpiękniejsze okazy karpi koi.
Spokojnych Świąt Bożego Narodzenia życzę!
Jakub Kleń