"Nowa Huta - najmłodsza siostra Krakowa"
Dodane przez Administrator dnia 23/05/2013 18:25:34

---

Na skwerze przed Nowohuckim Centrum Kultury można oglądać wystawę plenerową "Nowa Huta - najmłodsza siostra Krakowa".

Tylko że, aby drogę mierzyć przyszłą,
Trzeba-ć koniecznie pomnieć, skąd się wyszło!
(Cyprian Kamil Norwid)

Wystawę „Nowa Huta – najmłodsza siostra Krakowa” przypominamy po raz trzeci na fali niegasnącego zainteresowania historią Nowej Huty, po blisko 6 latach od pamiętnej ekspozycji na Placu Centralnym. Dzięki zachowanym fotografiom, możemy dziś lepiej wyobrazić sobie ogrom pracy budowniczych, których wielki, zbiorowy wysiłek pozwolił w krótkim czasie wygenerować nowe miasto i kombinat metalurgiczny na terenach starych, podkrakowskich wsi: Mogiły, Bieńczyc, Czyzyn, Pleszowa, Luboczy i in.. Nowa Huta wzniesiona w swej pierwotnej części (dziś głównie obszar XVIII Dzielnicy) według reguł realizmu socjalistycznego jest miastem - symbolem, w którym zogniskowały się blaski i cienie powojennej historii Polski. Jest także fenomenem w skali europejskiej ze względu na czas i miejsce narodzin oraz dynamikę rozwoju. Ale i wydarzenia jakie odcisnęły tutaj swój znak. Niewątpliwie posiada specyficzny, choć trudny do jednoznacznego zdefiniowania „Genius loci”, który dawniej wyraźnie odróżniał ją od sanktuarium narodowego – Krakowa, a obecnie, mimo postępującej integracji rozumianej jako proces wyrównywania się wzorców kulturowych i przezwyciężania barier regionalnych, wciąż zachowuje cząstkę odrębności. Prawdopodobnie większość obecnych mieszkańców Nowej Huty uświadamia to sobie, i jest duma ze swojego miejsca zamieszkania, a wielu z nich to lokalni patrioci, którzy się z nią utożsamiają. Składają się na to różne przyczyny, pośród których liczy się zapewne specyfika miasta, wpisanego w społeczno-historyczne konteksty jakie wywarły wpływ na postrzeganie tego miejsca przez pryzmat nowych pokoleń i wyznawanych przez nie poglądów. Nowa Huta przez całe lata określana jako miejsce pozbawione duszy, odrębna część Krakowa, poprzez Obronę Krzyża w 1960 r. i narodziny „Solidarności” w 1980 r. natchnionej przez Jana Pawła II, ukazała inne, niż zakładano oblicze, co stanowiło przeciwwagę dla obiegowej opinii na jej temat.
Czy pamięć (indywidualna i zbiorowa) połączona z lepszą znajomością dawnych realiów pomoże nam w kształtowaniu przyszłości, czy też okaże się ciążącym i nieporęcznym bagażem? Sami oceńmy, gdyż jest to sprawa subiektywna. Stare fotografie mogą się okazać pożyteczne dla młodszego pokolenia, które chce się dowiedzieć czegoś więcej o swojej „małej ojczyźnie”. Wiedza, wrażliwość oraz osobiste doświadczenie określą ich stosunek do tematu wystawy. Autentyzm zarejestrowanych ludzi, sytuacji i miejsc może ułatwić ocenę nieodległej przeszłości. Nowa Huta w świadomości społecznej ukazuje się coraz częściej jako miejsce ciekawe. Przez dziesięciolecia skazana na stereotypowy obraz i traktowana jako wstydliwa pamiątka po czasach PRL -u, teraz „najmłodsza siostra Krakowa” stała się modna, podobnie jak krakowski Kazimierz czy Podgórze. Miasto jednak, to nie tylko terytorium określone granicą administracyjną, ale przede wszystkim ludzie tę przestrzeń tworzący - ich życiorysy, spełnione marzenia, zawiedzione nadzieje, praca ich rąk, dorobek cywilizacyjny i duchowy. To wszystko stanowi ważną cząstkę naszej kultury i dziedzictwa narodowego, które trzeba zachować dla potomnych - oto główna myśl, a zarazem powód dla którego podjęto się urządzenia wystawy i wydania albumu.
Adam Gryczyński
P.S. Album "Nowa Huta - najmłodsza siostra Krakowa" jest do nabycia w kasie Nowohuckiego Centrum Kultury (czynnej od poniedziałku do piątku w godzinach: 9-20., cena albumu: 25 zł).