Opowieści wigilijne z Mogiły – Wigilijna korona... z orzechów
Dodane przez Administrator dnia 19/12/2012 18:21:10

---

Kto by pomyślał, że orzechy laskowe mogą być elementem korony? Ale przecież tak wykorzystywano je w Mogile, gdzie przed laty zrobiono tę wigilijną koronę. Dokładniej można się jej przyjrzeć, w nowohuckim oddziale Muzeum Historycznego Miasta Krakowa – Dzieje Nowej Huty, na wystawie poświęconej folklorowi mogilskiemu.
Tradycje bożonarodzeniowe, to dla nas przede wszystkim choinka. Świąteczne drzewko przywędrowało z Niemiec, ale w polskich wsiach, początkowo bardziej popularny był tzw. powroźnik, czyli przystrojona jodłowa lub świerkowa gałąź, zawieszona u powały.
- Korony wigilijne były elementem wystroju wiejskiej izby w okresie Bożego Narodzenia. Zawieszano je prawdopodobnie nad stołem wigilijnym. Potem najprawdopodobniej stały się one elementem całorocznym wystroju: stawiano je na komodzie lub skrzyni W latach 20 i 30. XX wieku ten zwyczaj już zanikał – tłumaczy Maria Lempart, kustosz wystawy z cyklu „Zapomniane Dziedzictwo Nowej Huty” poświęconej Mogile.
Korona wigilijna została wypożyczona z krakowskiego Muzeum Etnograficznego. Stanowi prawdziwy rarytas ekspozycji i zarazem sama w sobie, jest bardzo pięknym eksponatem choć to przecież „tylko” zwykłe orzechy laskowe, połączone słomką i ukształtowane na konstrukcji z drutu owiniętego bibułą. Kiedy tradycja wykonywania tych pięknych koron zanikła - trudno powiedzieć. Być może, korona ta o nie miała wyłącznie podkreślać okresu Bożego Narodzenia. Może mamy tu do czynienia z przemieszaniem się tradycji wcześniejszych i współczesnych: symbolu obfitości i powodzenia, który miał też przywoływać, (jak owe snopy stawiane w Wigilię w katach wiejskiej izby), powodzenie w roku następnym, które będzie towarzyszyć domowi, w którym korona jest przechowywana.
W zbiorach Muzeum Etnograficznego w Krakwie zachowały się trzy takie korony. Być może trafiły, jako eksponat podarowany przez mieszkańców Mogiły do mającego powstać w Nowej Hucie skansenu, bo te zbiory trafiły do Muzeum. Eksponowana w al. Róż korona nie ma jednak dokładnej metryczki, wiemy tylko że na pewno pochodziła z okolic Mogiły. Warto zobaczyć... (krys)


fot. K. Lenczowska