Strona g堯wna Biuro og這sze Kontakty Forum dyskusyjne Konkursy Felietony Dzielnice23.10.2017 20:58
Nawigacja
Strona g堯wna
Nowohuckie Linki
Fotohistorie
Szukaj
Dzielnice
Zegar
W G這sie
 Felietony
 Miss Nowej Huty -
XX edycja

 Nowohucianie
 Humor
 Prawnik radzi
U篡tkownik闚 Online
Go軼i Online: 3
Brak U篡tkownik闚 Online

Zarejestrowanch Uzytkownik闚: 941
Nieaktywowany U篡tkownik: 47
Najnowszy U篡tkownik: MarekkShies
Ostatnie Artyku造
[2017.10.20] CO JEST...
[2017.10.20] Ustanow...
[2017.10.20] Austria...
[2017.10.20] Opozycj...
Na 22 pa寮ziernika 2...
W徠ki na Forum
Najnowsze Tematy
Na sprzeda dzia趾a ...
CSGO4SKIN guide:Begu...
CSGO4SKIN provide a ...
Akcja poboru krwi
Stronger and larger ...
Najciekawsze Tematy
Akcja poboru krwi [20]
Trasa S7 [17]
Dart - zapraszamy [9]
w nowej hucie nie... [8]
Dzia趾i przy Bul... [7]
Pleszowski szklany pier軼ionek sprzed o鄉iu stuleci
Muzeum Archeologiczne w Krakowie od kilku lat wystawia ciekawe, stare przedmioty w ramach cyklu „Zabytek miesi帷a”. W pa寮zierniku eksponowany b璠zie szklany wczesno鈔edniowieczny pier軼ionek z Krakowa-Pleszowa. Ozdoba ta zosta豉 odkryta w 1961 roku podczas bada wykopaliskowych na wczesno鈔edniowiecznej osadzie, kt鏎a funkcjonowa豉 zapewne w XI-XIII wieku n.e.
Szk這 we wczesnym 鈔edniowieczu by這 surowcem cenniejszym ni dzisiaj, a wykonane z niego przedmioty – w tym bi簑teria (pier軼ionki, paciorki, bransolety) – by造 przedmiotem kobiecego po膨dania. Z osady w Pleszowie pochodz a trzy ozdoby szklane, z kt鏎ych pier軼ionek zachowa si w ca這軼i, a dwa k馧ka we fragmentach.
Pier軼ionek – zar闚no obr帷zka (rama p馧kolista w przekroju), jak i oczko (owalne) – wykonany zosta z czarnego nieprze廝oczystego szk豉. Oczko uformowano, sp豉szczaj帷 nadlew na obr帷zk. Zabytek ma wymiary: wysoko嗆 – 2,1 cm, 鈔ednica wewn皻rzna obr帷zki – 1,5 cm, waga – 3,6 g. Wsp馧cze郾ie okre郵i go mo積a jako pier軼ionek rozmiaru 8, czyli bardzo ma造.
Szklane k馧ka i pier軼ionki odkrywane w Polsce wytwarzane by造 zar闚no lokalnie (Kruszwica, Wroc豉w), jak i w innych krajach (Ru, Bizancjum, zachodnia Europa). Ze wzgl璠u na podobie雟twa metod i receptur produkcyjnych cz瘰to nie mo積a jednoznacznie okre郵i ich pochodzenia. Osada w Pleszowie po這穎na by豉 na wczesno鈔edniowiecznym szlaku kupieckim 陰cz帷ym Kij闚 z Krakowem, Prag i miastami na zachodzie Europy. Zatem bardzo prawdopodobne jest, 瞠 pleszowskie ozdoby to XII-XIII-wieczne importy z Rusi, zapewne z Kijowa.
Przy okazji prezentacji szklanego pier軼ionka mo積a powiedzie kilka s堯w o szkle, kt鏎e od tysi帷leci znajdowa這 i dzi瘯i swym wyj徠kowym przymiotom nadal znajduje liczne zastosowania w budownictwie, sztuce, handlu, a nawet w teleinformatyce jako surowiec do produkcji 鈍iat這wod闚. Ogrzewane najpierw mi瘯nie, staje si ci庵liwe, a potem przechodzi w stan p造nny. Po sch這dzeniu krzepnie, przechodz帷 w stan sta造. Ta w豉軼iwo嗆 pozwala kszta速owa je przez ci庵nienie, dmuchanie, prasowanie, wyciskanie lub odlewanie. Mo磧iwe jest r闚nie jego powt鏎ne przetapianie.
Nie wiadomo w jaki spos鏏 szk這 wynaleziono, ani jak wygl康a造 pocz徠ki szklarstwa. Do odkrycia sposobu jego uzyskiwania dosz這 najprawdopodobniej przypadkowo, podczas prac zwi您anych z metalurgi albo garncarstwem w wyniku dzia豉nia wysokiej temperatury uleg造 zeszkliwieniu rudy metali lub glina. Najstarsze przedmioty szklane znane s z Egiptu i Mezopotamii, a datuje si je na III tysi帷lecie p.n.e. Na ziemiach dzisiejszej Polski pierwsze importowane szklane paciorki pojawi造 si dopiero w XV-XIII wieku p.n.e. Masa szklana, kt鏎 uzyskiwano w pocz徠kach szklarstwa nie by豉 doskona豉 – szk這 by這 nieprzezroczyste, o bardzo niejednorodnej strukturze. Znajdowa這 si w nim wiele niestopionych okruch闚, jest bowiem tworzywem powsta造m z mieszaniny r騜nego rodzaju surowc闚 mineralnych i organicznych (ska造 i tlenki metali, popi馧, w璕iel drzewny, m彗a, muszle i ko軼i). Dzia這 si tak, mimo 瞠 wytopem szk豉 zajmowali si wysoko wykwalifikowani wytw鏎cy. Do zintensyfikowania produkcji szklarskiej dosz這 w pierwszych wiekach naszej ery w Cesarstwie Rzymskim.
We wczesnym 鈔edniowieczu znano ju i stosowano liczne receptury sporz康zania szk豉 (potasow, o這wiow bezalkaliczn, mieszane). Jednak nie we wszystkich wczesno鈔edniowiecznych warsztatach potrafiono je uzyskiwa. W Polsce dzia豉造 w闚czas dwa typy pracowni szklarskich. W jednych wytwarzano szk這 z surowc闚 wyj軼iowych (piasek kwarcowy, w璕lany sodu, potasu i wapnia, tlenek o這wiu). W drugich wykonywano r騜ne przedmioty, przetapiaj帷 sprowadzony surowiec szklany. Przewa瘸造 pracownie drugiego typu, a tylko w nielicznych o鈔odkach wytw鏎cy potrafili uzyska szk這 z surowc闚 wyj軼iowych. Na nasze ziemie trafia造 tak瞠 wyroby szklane z innych kraj闚, w tym szklana bi簑teria z pracowni ruskich.
Serdecznie zapraszamy do Muzeum Archeologicznego w Krakowie, do obejrzenia pier軼ionka, kt鏎y osiemset lat temu zdobi d這 mieszkanki Pleszowa.

Ewa Kubica-Kabaci雟ka, Rados豉w Liwoch


Fot. Agnieszka Susu
Komentarze
Brak komentarzy.
Dodaj komentarz
Zaloguj si, 瞠by m鏂 dodawa komentarze.
Oceny
Dodawanie ocen dost瘼ne tylko dla zalogowanych U篡tkownik闚.

Prosz si zalogowa lub zarejestrowa, 瞠by m鏂 dodawa oceny.

Brak ocen.
 
Ten serwis u篡wa cookies i podobnych technologii (brak zmiany ustawienia przegl康arki oznacza zgod na to)




Prezentowane na stronie internetowej informacje stanowi tylko cz窷 materia堯w, kt鏎e w ca這軼i znale潭 mo積a w wersji drukowanej "G這su - Tygodnika Nowohuckiego".
Logowanie
Nazwa U篡tkownika

Has這



Nie jeste jeszcze naszym U篡tkownikiem?
Kilknij TUTAJ 瞠by si zarejestrowa.

Zapomniane has這?
Wy郵emy nowe, kliknij TUTAJ.
Reklama


Copyright by G這s - Tygodnik Nowohucki © 2005-2014